از انــــکار تا تـــکرار!
تغییر رویکرد صدا و سیما در مقابل شبکه‌های ماهواره‌ای

از انــــکار تا تـــکرار!

نویسنده : سید محسن اسدی

خاصیت تکنولوژی جدید این است که ورودش بی اجازه و با سرعت بالاست. تا می‌آیی ببینی که چه هست و چه نیست، شده یکی از کالاهای ضروری و نداشتنش نشانه عقب‌ماندگی. سید محمدعلی ابطحی که در سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۷ در صدا و سیما مسئولیت‌هایی داشته است در خاطرات خود می‌نویسد: «نیمه دوم سال ۱۳۶۰ بود که در صدا و سیما بودم. معروف شده بود که ماهواره روی فضای ایران برنامه‌های تلویزیون‌های کشورهای دیگر را پخش می‌کند. هر روز به صدا و سیما گزارشی می‌آمد که بعضی‌ها نیمه شب آنتن‌هایشان را دستکاری می‌کنند و شبح‌هایی روی گیرنده‌های خود می‌بینند. در جلسات شورای مدیران صدا و سیما، مسئولان فنی انکار می‌کردند.»

چه جالب که عموما اولین واکنش‌ها در مقابل تکنولوژی‌های نو، انکار است. ولی زمان زیادی نگذشت که پشت‌بام‌ها با ماهواره‌های سر به هوا، گویای همه چیز بود و دیگر نمی‌شد انکار کرد، حالا دیگر نوبت چاره بود. در مرحله چاره‌اندیشی هم آن‌چه شعار داده می‌شد «فرهنگ‌سازی» بود و آن‌چه کم و بیش اتفاق می‌افتاد «جمع‌آوری و برخورد سلبی». کاری به درست و غلط بودن یا لازم بودن آن برخوردها نداریم ولی آن‌چه مشخص شد جواب ندادن این سیاست بود.

با ورود و تقویت شبکه‌های فارسی زبان، کمتر کارشناس رسانه‌ای بود که نداند تنها راه مقابله با امواج رسانه‌های بیگانه، غنا بخشیدن به برنامه‌های صدا و سیما و افزایش توان سینمای ملی است. در حقیقت در این فضا بود که وجود شبکه‌های ماهواره‌ای به رسمیت شناخته شده بود و عزمی تقریبا ملی به کمک حل این معزل آمده بود و شاید بتوان گفت این برهه، نقطه عطفی در مسیر حل این مسئله بود.

صدا و سیما دست به کار شده بود و طبیعی است که اولین کار پرداختن به زیرساخت‌ها بود. گرچه به نظر می‌رسد در این زمان یعنی زمان بازسازی زیرساخت‌ها، به غیر از توجه و اهتمام به زیرساخت‌های فنی باید به زیرساخت‌های تولیدی و محتوایی هم توجه می‌شد ولی به هر حال در همین دوره بود که بستر پخش دیجیتالی این اجازه را به صدا و سیما ملی داد که به تعداد زیادی شبکه‌های تلویزیونی ایجاد کند و چشم مخاطب را پر کند. 

سیاست پر کردن چشم مخاطب تا الان که این مطلب را می‌خوانید با وجود ۲۱ شبکه تلویزیونی همچنان ادامه دارد و این جور که به نظر می‌رسد تا کور کردن چشم مخاطب هم پیش خواهد رفت (!) چرا که معاون سیمای صداوسیما علی دارابی، خبر از تاسیس ۹ شبکه تلویزیونی دیگر داده است. این رشد قارچ‌گونه شبکه‌های تلویزیونی که احتمالا یک کپی ناشیانه از رشد قارچی شبکه‌های ماهواره‌ای فارسی زبان است، باعث شده سیاست تکرار و بازپخش در سیاست کاری قرار گیرد تا جایی که دارابی بعد از خبر تاسیس ۹ شبکه جدید، از یک کپی دیگر خبر می‌دهد: «اگر به شبکه‌های خارجی توجه کنید می‌بینید یک کار را چند بار پخش می‌کنند... باید بازپخش را جدی بگیریم». 

گرچه تعدد شبکه‌های تلویزیونی به رسانه ملی این اجازه را می‌دهد که در مدیریت محتوا، برنامه‌ریزی بهتری داشته باشد ولی مسلم است با برنامه‌های تکراری و سریال‌های بازپخشی نمی‌توان به رقابت شبکه‌های فارسی زبان رفت، شبکه‌هایی که در آن‌ها «بازپخش» و «تکرار» منطق متفاوتی با تلویزیون ما دارد. مثلا در یک شبکه فارسی زبان خارجی همزمان بیش از یک سریال تکراری نمی‌بینید، در حالی که روال کاری برخی از شبکه‌های تلویزیونی ما کاملا بر عکس این است. همه تلاش‌های صداوسیما باید منجر به این شود که مخاطب پای تلویزیون ملی بنشیند، ولی وقتی مخاطب می‌بیند از مجموع شبکه‌های که مخصوص سریال و فیلم است همه‌شان در حال بازپخش آثاری هستند که بارها تکرار شده‌اند، با وجود کیفیت‌های خوب و حتی خاطره‌های خوب از آن‌ها، به سراغ سریال‌های جدید حتی با کیفیت نازل از شبکه‌های ماهواره‌ای می‌رود.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
نگاهی به « انتقام جویان: جنگ اینفینیتی» به بهانه اکران بزرگترین پروژه سینمایی «مارول»

بزرگترین گردهمایی تاریخ ابرقهرمان‌ها

٩٧/٠٢/٢٧
آنتن

ما هم نازک!

٩٧/٠٢/٢٧
درباره «پلنگ سیاه»، فیلمی که در گیشه‌های دنیا عجیب و غریب می‌فروشد

ابرقهرمان بفروش و نچسب

٩٧/٠٢/٢٧
شاخ هفته

ای تو نگهبان من

٩٧/٠٢/٢٧
نگاهی به پرونده قلدری‌های آمریکا در چند قرن اخیر به بهانه خروج ترامپ از برجام که البته اتفاق عجیبی هم نبو

قلدرامپ

٩٧/٠٢/٢٧
درباره درخشش بانوان فوتسالیست ایران در آسیا؛

قهرمانان وطن

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

جامعه‌شناسی تدفین و چیزهای دیگر...

٩٧/٠٢/٢٧
جانونی

تقدیم به جناب خرما... با احترام

٩٧/٠٢/٢٧
راهکارهایی برای تنفسِ جان، به بهانه آمدن ماه رمضان

هوای تازه برای ریه‌های روح خسته

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

یک ایران، یک صدا

٩٧/٠٢/٢٧

تقریبا هیچ!

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

یک حقیقت مرگبار

٩٧/٠٢/٢٧
ساختنیجات

جالباسی، از تولید به مصرف

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

دعوت شدگانیم...

٩٧/٠٢/٢٧
گفت‌و‌گو با دروازه‌بان تیم ملی فوتسال بانوان ایران

لژیونر شدن ما خیلی محال است

٩٧/٠٢/٢٧
تا جامِ جهانی

یک ایرانی بین خوش‌تیپ‌ترین بازیکن‌های جام‌جهانی2018

٩٧/٠٢/٢٧
حکایت هفته

اندر حکایت ابن جیم و انبار پر خودروسازان

٩٧/٠٢/٢٧
چهره هفته

شهردار تهران

٩٧/٠٢/٢٧
پایان نامه

لوبیا، گلابی و غوطه‌ای که نخورد!

٩٧/٠٢/٢٧
یادداشت

من از شما می‌پرسم: آیا مشکل ما این است؟

٩٧/٠٢/٢٧