سینما الگوساز لباس جامعه نیست
گفت‌وگو با «محسن شاه‌ابراهیمی» طراح لباس مطرح کشور

سینما الگوساز لباس جامعه نیست

نویسنده : مریم ضیغمی

در بسیاری از جوامع مردم به خصوص جوانان از روی شخصیت‌‌‌‌‌‌‌های سینمایی، تلویزیونی یا خواننده مورد علاقه‌‌‌‌‌‌‌شان سبک لباس خود را الگوبرداری می‌‌‌‌‌‌‌کنند، از طرفی طراحان لباس بر اساس فرهنگ و هنجارهای آن کشور مدام در حال طراحی مدل‌‌‌‌‌‌‌های جدید برای مردم هستند، اما در کشور ما پوشش چهره‌‌‌‌‌‌‌های شاخص عرصه هنر یا حرفی برای گفتن ندارد یا متناسب با فرهنگ ایرانی‌‌‌‌‌‌‌اسلامی ما نیست، طراحان لباس هم که در بیشتر مواقع به الگوبرداری‌‌‌‌‌‌‌های ساده و بدون خلاقیت از مدل‌‌‌‌‌‌‌های خارجی مبادرت می‌‌‌‌‌‌‌کنند و در این بین مردم به خصوص نسل جوان نمی‌‌‌‌‌‌‌دانند برای انتخاب لباس‌‌‌‌‌‌‌های متنوع که با فرهنگ دینی و ملی کشورشان همخوانی داشته باشد چه کنند؟ برای همین به سراغ یک طراح مطرح لباس در سینما و یک طراح لباس ملی رفتیم تا این موضوع را از دو جنبه مختلف بررسی کنیم.    

«محسن شاه ابراهیمی» که دانش آموخته طراحی صحنه از دانشگاه فلورانس ایتالیا است بارها برنده جوایز مختلفی از جمله سیمرغ بلورین، برای طراحی لباس و صحنه شده و چهره‌‌‌‌‌‌‌اش به خاطر بازی در فیلم شاخص فرزاد موتمن یعنی «شب‌‌‌‌‌‌‌های روشن» برای مخاطب آشنا است. وی  معتقد است طراحی لباس در سینما نمی‌‌‌‌‌‌‌تواند در جامعه تأثیر بگذارد چرا که طراحی‌‌‌‌‌‌‌ها به شخصیت پردازی برمی‌‌‌‌‌‌‌گردد، هر چند اعتراف کرد در سریال «آپارتمان» با طراحی هدبند برای خانم‌‌‌‌‌‌‌های بازیگر سریال، استفاده از هدبند در میان خانم‌‌‌‌‌‌‌های جامعه متداول شد.

 سینمای ما چه قدر با طراحی لباس در جامعه موج ایجاد کرده است؟

 سؤال سختی است. بعضی فیلم‌‌‌‌‌‌‌های خاص که طراحی لباس با ویژگی‌‌‌‌‌‌‌های خاصی دارد می‌تواند برای بعضی از تماشاچی‌‌‌‌‌‌‌ها الگو شود.

 به هرحال سینما چه بخواهد و چه نخواهد، در قبال اشاعه طرح‌‌‌‌‌‌‌های ملی وظایفی دارد، به این وظیفه عمل کرده است؟

 من زیاد به این قضیه معتقد نیستم که در واقع سینما الگوی لباس جامعه باشد، به دلیل این که طراحی لباس سینما به تعریف شخصیت‌‌‌‌‌‌‌هایی که در فیلم وجود دارد برمی‌‌‌‌‌‌‌گردد و این شخصیت‌‌‌‌‌‌‌ها الزاماً می‌‌‌‌‌‌‌توانند الگوساز نباشند. طراح لباس تحت تأثیر فضای فیلمنامه لباس را طراحی می‌‌‌‌‌‌‌کند نه تحت تأثیر جامعه.

 فرقی نمی‌‌‌‌‌‌‌کند سینما این وظیفه را برای خود قائل باشد یا نه، مهم الگوبرداری مخاطب است، همین حالا هم جوانان از روی لباس‌‌‌‌‌‌‌های هنرمندان موسیقی سنتی الگوبرداری می‌‌‌‌‌‌‌کنند...

 این اتفاق می‌تواند بیفتد ولی می‌‌‌‌‌‌‌گویم در واقع شامل عموم جامعه نمی‌‌‌‌‌‌‌شود و در یک نگاه کلی وقتی به لباس جوانان می‌‌‌‌‌‌‌نگریم زیاد تحت تأثیر الگوی خاصی نمی‌‌‌‌‌‌‌بینیم، بلکه آن‌‌‌‌‌‌‌ها می‌‌‌‌‌‌‌بینند در بازار چه لباسی گیرشان می‌‌‌‌‌‌‌آیند یعنی فکر می‌‌‌‌‌‌‌کنم خط و ربط اصلی را تجار لباس که لباس‌‌‌‌‌‌‌های فرنگی را می‌‌‌‌‌‌‌آورند به جوانان می‌‌‌‌‌‌‌دهند. آن‌‌‌‌‌‌‌ها هم از پس دنبال سود خودشان هستند و طبیعی است که کپی و الگوپردازی از لباس‌‌‌‌‌‌‌های آن‌‌‌‌‌‌‌ور آب می‌‌‌‌‌‌‌کنند.

 در طراحی لباس سینما مرز خاصی هم دارید؟

 یک طراح که به کارش اهمیت می‌‌‌‌‌‌‌دهد متناسب با شخصیت فیلم است که تکه‌‌‌‌‌‌‌ها و رنگ‌‌‌‌‌‌‌بندی لباس را انتخاب می‌‌‌‌‌‌‌کند.

 قبول دارید سینما نه تنها موج مثبت در جامعه ایجاد نکرده بلکه گاهی موج منفی هم در جامعه به وجود آورده است...

 منفی یا مثبت آن را نه تأیید نمی‌‌‌‌‌‌‌کنم نه تکذیب. ولی سینمای ما به چند بخش و طیف تقسیم می‌‌‌‌‌‌‌شود، ما فیلم‌‌‌‌‌‌‌های شاخص داریم که بار و ارزش هنری و معنوی دارد. بعضی از فیلم‌‌‌‌‌‌‌ها، فیلم‌‌‌‌‌‌‌های تجاری هستند، بعضی‌‌‌‌‌‌‌ها هم فیلم‌‌‌‌‌‌‌های سرگرم کننده، برخی هم طراحان شاخص، پرکار و با تجربه ندارند و بلکه طراحان لباس آن‌‌‌‌‌‌‌ها جوان هستند که هنوز به آن بالندگی نرسیده‌‌‌‌‌‌‌اند تا لباسی را طراحی کنند که دارای ارزش‌‌‌‌‌‌‌های خاص باشد و این‌‌‌‌‌‌‌ها را باید در طیف‌‌‌‌‌‌‌های مختلف بررسی کرد. 

 در طراحی لباس چه‌‌‌‌‌‌‌قدر با لباس‌‌‌‌‌‌‌های به روز غربی آشنا هستید تا بتوانید در طراحی لباس ایرانی و اسلامی برندسازی کنید؟

 لباس‌‌‌‌‌‌‌های ملی ما مشخص است و تعریف دارد، برندهای خارجی هم مرتب در حال تغییر است چون از یک قاعده پیروی می‌‌‌‌‌‌‌کنند و ربطی به ما ندارد و در نهایت ما در ایران داریم از آن‌‌‌‌‌‌‌ها تقلید می‌‌‌‌‌‌‌کنیم. به طور قطع طراحان لباس شاخصی  داریم که در زمینه سینما فعالیت نمی‌‌‌‌‌‌‌کنند و کارهای خیلی خوبی انجام می‌‌‌‌‌‌‌دهند، ولی این که چه فرمولی پیدا کنیم كه این لباس‌‌‌‌‌‌‌های خیلی خوب وارد بازار شود قصه دیگری دارد، یعنی طراحان لباس با شاخص کردن بخش‌‌‌‌‌‌‌هایی از لباس می‌‌‌‌‌‌‌توانند پیشنهادهایی به مردم بدهند و آن‌‌‌‌‌‌‌ها اگر باب میل‌‌‌‌‌‌‌شان بود می‌‌‌‌‌‌‌توانند استفاده کنند. معتقدم احتیاج به یک سری ظرافت‌‌‌‌‌‌‌های کلی دارد که در یک فرآيند زمانی بلند مدت با آدم‌‌‌‌‌‌‌های اهل فن می‌‌‌‌‌‌‌توان این قضیه را جا انداخت. البته در بعضی از فیلم‌‌‌‌‌‌‌ها که طراحی لباس خوب انجام شده در جامعه تاثیرگذار بوده؛ به طور مثال من 16 سال پیش طراحی لباس سریال «آپارتمان» را به کارگردانی «اصغر هاشمی» بر عهده داشتم و برای نخستین مرتبه هدبندهایی را برای بازیگران زن بر اساس شغل‌‌‌‌‌‌‌های‌شان طراحی کردم و 2‌‌‌‌‌‌‌3 ماه بعد از پخش سریال، هدبند زیر مقنعه در میان خانم‌‌‌‌‌‌‌ها مد شد.

نظرات کاربران
کد امنیتی