روشنایی‌های یک شب
وقتی جیمی‌ها فکرهای عجیب و غریب درباره شب قدر به سرشان می‌زند

روشنایی‌های یک شب

نویسنده : مهدی اعتمادی-مژده رنگیان

 حتما شنیده‌اید که می‌گویند یک ساعت تفکر بهتر و برتر از 70 سال عبادت است؟ این را بگذارید کنار این ندای آسمانی که: «شب قدر برتر از هزار ماه است»؛ پس چه شبی برتر از این شب «درک نشدنی» برای تفکر و عبادت. دیدیم شاید بد نباشد برای شب‌های قدر امسال‌تان، برویم سراغ بحثی که برای خیلی‌ها هنوز جای سوال دارد؛ انسان مختار یا انسان مجبور؟ اگر انسان اراده دارد و با اراده خودش کاری را انجام می‌دهد، پس شب قدر برای چیست؟ اصلا مهم‌تر از این، مگر در شب قدر سرنوشت و چارچوب زندگی ما در سال آینده رقم نمی‌خورد؟ پس چه‌طور می‌گویند انسان با اراده خودش عملی را سرانجام مي‌دهد؟ و...

و اما...

با یک مثال شروع می‌کنیم:

فکر کنید تصمیم گرفته‌اید به برنامه‌های روزانه‌تان سر و سامانی بدهید و با خودتان قرار گذاشته‌اید، کارهای عقب مانده هفته قبل و چند تا کار مهم دیگر را حتما فردا انجام بدهید. برنامه‌ریزی را روی کاغذ انجام می‌دهید و برای اختتامیه روزتان، با خیال راحت می‌روید سراغ کامپیوتر؛ سری به سایت جیم می‌زنید و بعدش هم به باکس ایمیل‌تان. آفلاین‌ها را بررسي می‌کنید و بعدش هم مسنجرتان را روشن. چراغ مسنجر دوستان هم که ماشاءا... همه روشن! اتفاقا یکی از دوستان صمیمی‌تان هم آن‌جاست و ترجیح می‌دهید سلام و احوالپرسی داشته باشید، اما...

این سلام و احوالپرسی چند ساعتی طول می‌کشد و اصلا نمی‌دانید چه‌طور وصل می‌شود به نماز صبح و بعدش هم که با چشم‌هایی خسته، می‌روید بخوابید... خب، این باعث می‌شود که یا صبح روز بعد طبق برنامه نتوانید بیدار شوید و یا اگر هم به زور بیدار شوید، خمیازه‌های مدام‌تان نگذارد به کارهای‌تان برسید. پس یک فعل بیهوده و اشتباه شما، تمام آن برنامه‌های خوب و مثبت را به هم ریخت!

این را داشته باشید، تا برویم سراغ باارزش‌­ترین شب سال...


مقدر در شب قدر

نقل است از امام محمدباقر (ع) درباره معنای آیه: «اِنَّا اَنزَلنَاهُ فِی لَیلَهِ القَدرِ» سوال شد. ایشان فرمود: «آن شب، همه ساله در دهه آخر ماه رمضان قرار دارد و قرآن جز در شب قدر نازل نشده است. خدای عزوجل می‌فرماید: در آن شب، هرکاری (به نحوی) استوار، فیصله می‌یابد. در شب قدر، هرچیزی از خیر و شر یا طاعت و معصیت یا ولادت مولودی یا مرگ کسی یا روزی‌ای که در آن سال تا شب قدر سال آینده تحقق می‌یابد، مقدر می‌شود. آن‌چه در آن شب مقدر و حکم شود، حتمی است و البته مشیت و خواست خدا در آن دخالت می‌کند.» اما در این تعبیر، منظور از تقدیر و مشیت چیست و این دو عبارت، چگونه می‌توانند روی هم تاثیرگذار باشند؟

تقدير به محاسبه خداوند

بیایید نگاهی بیندازیم به رابطه خدا با ما البته به شکلی دیگر؛ در حقیقت رابطه خدا با ما به سه مرحله تقسیم می‌شود: تقدیر، قضاء و مشیت. درعین حالی که فکر می‌کنیم معنی این واژه‌ها شبیه هم هستند اما یک دنیا با هم تفاوت دارند.

 تقدیر؛ مرحله محاسبات است که بخشی از علم خداست. یعنی این‌که چون خدا ما را آفریده است، پس خیلی خوب ما را می‌شناسد، نیازمندی‌های ما را می‌داند و از سنت‌های حاکم بر طبیعت و قواعد قوانین جهان (همان روابط علت و معلول که در کتاب‌های بینش اسلامی ما و دین و زندگی شما (!) خوانده‌ایم) به خوبی مطلع است. این اطلاعات باعث می‌شود برنامه‌ای برای ما به وجود بیاید به نام «تقدیر»؛ تقدیر حاصل محاسبات خداوند است و چون خدا عالم است و می‌داند، نوشته می‌شود.

گر تو نمی‌پسندی تغییر ده قضا را...

مرحله قبل یعنی تقدیر، فقط براساس علم خدا بود ولی در این مرحله حکمت خداوند هم مداخله می‌کند که نامش می‌شود «قضا»؛ یعنی اینکه خدا نمی‌خواهد انسان را به فرمول‌های هستی واگذار کند، بنابراین با توجه به شرایط موجود، در اتفاقات مداخله می‌کند. قضاء هميشه شبیه تقدیر نیست بلکه ممکن است در کسری از ثانیه تغییر کند و جا به جا شود. 

حالا رسیدیم به اصل مطلب، «شب قدر» همان شبی است که تقدیرها به قضاء تبدیل می‌شوند. همان شبی که اگر تقدیر اولیه نوشته شده براساس قوانین دنیا را نمی‌خواهی و دوستش نداری، می‌توانی تغییرش بدهی. همان دعای زیبای حافظ که می‌گوید: گر تو نمی‌پسندی، تغییر ده قضا را... 

براساس قوانین جهان آفرینش برای شما با توجه به شرایط فیلم‌نامه‌ای نوشته شده است و قابل تغییر هم نیست، اما تنها یک چیز می‌تواند این قصه را تغییر دهد و آن اراده تازه انسان است، یعنی هر تصمیم جدیدی که گرفته می‌شود برای تغییر وضع موجود. پس یک اراده جدید، نظام تقدیر و قضا را می‌تواند جا به جا کند ولی با شرایط خاص. ابزار این اراده و تصمیم را هم که حتما می‌دانید چیست؛ دعا. دعایی که شرایط و مقدمات خاص خودش را می‌طلبد، دعایی که نه تنها تقدیر را به هم می‌زند بلکه قضا را هم تغییر می‌دهد.


در شب قدرقدر خود را بدان...

ابلاغ «قضای یک ساله» در شب قدر صورت می‌گیرد؛ شبی که فرشتگان از آسمان به زمین نازل می‌شوند تا ابلاغیه‌های یک ساله انسان‌ها را به امضای امام عصر(عج) برسانند. این اتفاق آن‌قدر در شب قدر مهم و در مدیریت هستی تاثیرگذار است، که شیاطین یکی از کارهای هر ساله‌شان این است که بتوانند خبری از این اطلاعات و ابلاغیه‌ها بگیرند. قرآن کریم در این مورد تعبیری دارد که می‌گوید چون این اطلاعات بسیار سری و «سکرت» هستند تمام مسیر رفت و آمد شیاطین در آسمان را با «شهاب مبین محافظت می‌کنیم».

در روایات آمده است که در شب 19 رمضان «تقدیر» صورت می‌گیرد، در شب 21 رمضان «قضاء» نوشته و در شب 23 رمضان «قضاء» به امضاء می‌رسد و برای به انجام رسیدن ابلاغ می‌شود که نامش می‌شود «مشیت». یعنی در پایان شب 23 ماه رمضان، ابلاغیه‌ها و اتفاقات تایید و امضاء می‌شود و در واقع همه چیز تمام شده است. تغییر این «قضاء» خیلی سخت است، خیلی اتفاقات باید بیفتد تا تغییر کند. اما چیزی که همیشه می‌تواند در این «قضا» مداخله کند، دعاست.

پس به یک مرحله نهایی هم  اشاره کردیم به نام «مشیت» که فقط و فقط در اختیار خداست. یعنی چیزی که عملا برای ما اتفاق می‌افتد. «مشیت» در اختیار انسان‌ها و حتی امام هم نیست، اقدام خود خداست. 

غفلت، رأس ساعت

شب قدر، قرار است برای ما برنامه‌ریزی کنند؛ برنامه‌ریزی یک سال آینده را.

که نوع این برنامه‌ریزی براساس قوانین عالم است و به سال گذشته ما بستگی دارد؛ به اعمال ما.

اما این برنامه قابل تغییر است؛ هم می‌شود خوبی‌ها را به بد تبدیل کرد و هم بدی‌ها را به خوبی، که این کاملا دست خود انسان است و به اختیار و آگاهی او.

سعی کنید این شب‌های عزیز را تا جایی که می‌توانید احیاء بگیرید. لازم نیست از سر شب تا سحر بیدار بمانید، بعد نماز صبح را که خواندید پیش به سوی رختخواب، نه!

کارهای ما برعکس است! از سر شب بیدار می‌مانیم تا 2 و 3 صبح، بعد سحری خورده و نخورده می‌خوابیم تا کله ظهر و از فضیلت قبل و بعد از اذان صبح غافل می‌مانیم که اتفاقا اصل کاری هم همین موقع‌هاست؛ موقع قرار گرفتن مشیت الهی بر 365 روز پیش‌رویتان.


سوال اول اینکه اصلا چرا باید شب قدر وجود داشته باشد؟

لابد تا به حال برای خودتان دعا کرده‌اید، اینکه مثلا امتحان فردا آسان باشد، اینکه حال مادرم زودتر بهتر شود و هر دعای دیگر و اینکه خدا هم دعایتان راشنیده و برآورده کرده است. پس تا به اینجا قبول دارید که دعا تاثیر دارد. حالا اگر قرار بود تمام اتفاقات زندگی ما توسط خدا و فرشتگان بدون توجه به اوضاع و احوال زندگی ما تعیین و نوشته شود و ما فقط بازیگر فیلم‌نامه کارگردان باشیم، در این صورت یا باید به هیچ کس، هیچ چیز داده نشود و یا آنچه می‌دهند به همه یکسان باشد. در حالی که همه چیز برخلاف این موضوع اتفاق می‌افتد و آدم‌ها براساس میزان خواسته‌شان، میزان تلاش‌شان برای آن خواسته و ارتباطشان با خدا بهره می‌برند. پس مواظب باشید سرتان کلاه نرود؛ شب قدر باید خودتان را حسابی نشان دهید، باید فیلم‌نامه یکساله دلخواه خودتان را از خدا بخواهید، به بعدش کاری نداشته باشید فقط از او بخواهید.

سوال دوم این‌که چه دلیلی داشت خدا به ما بگوید شب قدری وجود دارد؟

اگر اهل بازی با رایانه و گوشی‌تان باشید حتما خوب می‌دانید بعضی مراحل بازی، حکم جایزه را دارند، در این مراحل هرچه امتیاز کسب کنید چند برابر می‌شود و نیروهای از دست رفته شما را زنده می‌کند، خلاصه کلی به شما حال می‌دهد تا بقیه بازی را با اطمینان و امید بیشتری ادامه دهید. شب قدر هم یعنی یک شب از 365 روز سال که خاصیت چند برابر کنندگی دارد. یعنی هرکاری که انجام دهی ضربدر هزار می‌شود، به همین راحتی.

این شب خاصیت دیگری هم دارد و اینکه می‌توانی مشخص کنی یک سال دیگر کجای زندگی باشی، مشخص کنی یک سال دیگر دستانت پر است یا خالی. حالا یک لحظه فکر کنیم چنین شبی با چنین خاصیتی وجود نداشته باشد و به قول معروف شایعه است! به نظر شما اگر شایعه بود خدا اینقدر بر روی آن تاکید می‌کرد، حتی سوره‌ای به نام آن برای ذکر اهمیت این شب نازل می‌کرد؟ دلیلی داشت که امامان ما این‌قدر آن را گوشزد کنند؟ نه، هرطور هم که حساب کنیم انجام کار بیهوده از سوی پروردگار مهربان و حکیم ما غیرممکن است. پس به خدا و خاصیت شب قدرش ایمان داشته باشیم.

سوال سوم حالا وظیفه ما چیست؟ 

ماه که ماه ویژه‌ای‌ است، رمضان است، میهمانی خداست، همه هم دعوت هستند، درهای بهشت هم که باز است، شیطان هم در غل و زنجیر! شب هم که شب ویژه‌تری است، شب قدر است، بهتر از هزار ماه، فرشتگان و روح به زمین خاکی ما می‌آیند، قرار است سرنوشت یکسال ما به تایید و امضاء برسد، پس باید جنبید. نماز و قرآن و دعا و ذکر که از ضروریات این شب است ولی چیزی که تمام حرف شب قدر است این است که فکر کنی، به خودت، به خدایت به خواسته‌هایت، به یکسال از زندگیت. حتی اگر حوصله نماز و دعا را نداری بیدار باش، اگر مریض هستی دراز بکش ولی حتما فکر کن. شب قدر می‌خواهد بگوید آی آدم خوشبخت، تو در سرنوشت خودت نقش داری، دخالت داری، تسلیم چیزی به نام سرنوشت از پیش تعیین شده، نباش، بخواه...   

نظرات کاربران
کد امنیتی
mahboobeh
mahboobeh
٩٢/٠٥/٠٦
١
٠
ممنون
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨