گاف‌هایی که ناظران کیفی را به چالش کشاند!

گاف‌هایی که ناظران کیفی را به چالش کشاند!

نویسنده : وحید تفریحی

بی‌شک یکی از بحث‌های چالش برانگیز در مناسبات ساخت سریال‌های مناسبتی، نقش ناظران کیفی و مشاوران مذهبی این سریال‌ها بوده است، به طوری که ضعف‌های فنی، روایی، تاریخی و محتوایی در بسیاری از آثار مناسبتی تلویزیون به خصوص سریال‌های تاریخی از آثار ضعیف گرفته تا آثار قوی و پر محتوا با وجود حضور نام‌هایی به عنوان ناظر کیفی و یا کارشناس مذهبی، به راحتی قابل مشاهده است. در ادامه نگاه کوتاهی خواهیم داشت به مواردی از این قبیل در سریال‌های شاخص‌تر تلویزیون که هرچند نام‌هایی را به عنوان ناظر یا کارشناس یدک می‌کشید اما باز هم با ضعف‌های متفاوتی روبه‌رو بود.


مختارنامه و سیلی از اعتراض‌ها 

ناظر کیفی و کارشناس  دکتر رسول جعفریان

در این که «مختارنامه» ساخته داوود میرباقری یکی از بهترین و شاخص‌ترین آثار تولید شده در صدا و سیما طی چند سال اخیر است، شکی نیست اما همین سریالی که این‌همه برای فیلمنامه آن زمان صرف شده و حدود 20 میلیارد تومان برای ساخت آن هزینه شده است نیز در مواردی با ضعف‌های محتوایی و روایی مواجه بود که در زمان نمایش صدای بسیاری از کارشناسان مذهبی و تاریخی را در آورد. محور اصلی انتقادات به این سریال مربوط به نوع طراحی لباس و ایرادات در لحن زبان و همچنین برخی جزئیات تاریخی به کار رفته در سریال بود. ناصر تقوایی از نوع طراحی لباس انتقاد کرده بود. این که داستان فيلم در بصره اتفاق مي‌افتد با آن دماي گرم ولي شاهد لباس‌هايي شبيه پالتو در اين فيلم هستيم. یا در نمونه‌ای دیگر رئيس شوراي عالي ويرايش سازمان صداوسيما درباره ديالوگ‌ها و اصطلاحات به كار رفته در سريال «مختارنامه» گفته بود که در اين سريال نه تنها از زبان امروز و غيرتاريخي استفاده شده است، بلكه زبان به كار رفته در اين سريال شكل قديمي ندارد. جزئیاتی تاریخی همچون کشته شدن پسر عمرسعد توسط مادرش، یا رنگ سیاه پرده کعبه و جایگاه مقام ابراهیم در زمان عبدا... زبیر که کارشناسان تاریخی مدعی بودند پرده کعبه تا پیش از دوران عباسی ، سفید رنگ بوده و در تصاویر مختارنامه مقام ابراهیم با فاصله از خود کعبه دیده می‌شود در حالی که در دوران قدرت فرزند زبیر، وی «مقام ابراهیم» را به نزدیکی کعبه برده بود، همچنین جزئیاتی از ماجراي روز عاشورا یا کاخ فرزندان زبیر و... از جمله مواردی بود که به عنوان ضعف‌های این سریال مطرح شد و کار به جایی رسید که جعفریان درباره انتقاداتی که به شخصیت‌پردازی خلیفه زبیری وارد می‌شد گفت: هیچ گونه مشاوره‌ای درباره عبدا... زبیر و دوران او نداده است


یوسف پیامبر (ع) و ديگر هيچ...

 ناظر کیفی  فرج ا... سلحشور

سریال یوسف پیامبر (ع) به کارگردانی فرج ا... سلحشور که از پروژه‌های پرهزینه و عظیم صدا وسیما بود، با وجود این که مخاطب زیادی را با خود همراه کرد اما از همان قسمت‌های اول پخش با انتقادات فراوانی از سوی کارشناسان تاریخی، مذهبی و دست اندرکاران سیما روبه رو شد. مهمترین گاف این سریال را باید به خلاقیت سلحشور در ربط دادن برهه تاریخی حضرت یوسف (ع) با دوران سینوهه پزشک مخصوص فرعون دانست؛ همین موضوع و البته اشتباهات تاریخی فراوان در داستان، اعتراض بسیاری از مورخان را به‌همراه داشت. این سریال بر اساس نظر مورخان بزرگ دارای این اشتباه تاریخی بزرگ بود که دوره یوسف نبی (ع) با دوران حکومت آخناتون و سلسله هجدهم مصر همزمان شده بود. در صورتی که ایشان در زمان فرمانروایی هیکسوس‌ها که فلسطینی‌های فاتح مصر بودند وارد این کشور شد. یعنی گویا سلحشور برای استفاده از نام شخصیت‌های داستان سینوهه، داستان حضرت یوسف (ع) را به ادعای برخی تاریخ دانان 300 سال جلوتر برده است. علاوه بر این، ماجرای ازدواج حضرت یعقوب با دو خواهر هم به کلی این سریال را به حاشیه کشاند، ماجرا به جایی رسید که آیت ا... سبحانی از مراجع عظام تقلید نیز به این موضوع انتقاد و اعلام کردند که بعضي از مسائل به تصوير كشيده شده در سريال «يوسف پيامبر» از اسرائيليات است.

دردسر جن و پری سریال‌های ماه رمضان

از اوایل دهه 80 که موج ساخت سریال‌های مناسبتی در صدا و سیما شکل گرفت؛ سریال های ماورایی پای ثابت سریال‌های ماه رمضان شد. سریال‌هایی که پر شده بودند از فرشته و شیطان‌هایی که هر کدام به اشکال مختلف ظاهر می‌شدند؛ مضامینی که علی رغم همه فریادهای مخالفت علما و اهل فن از سریال «او یک فرشته بود» در سال ۸۴ شروع شد و تا سریال «سقوط یک فرشته» در سال ۹۰ ادامه یافت. انتقادها به کارشناسان مذهبی این سریال‌ها به نوع نگاه‌آنان به مضامین ماورایی برمی‌گشت؛ این که نشان دادن انواع و اقسام شیطان‌ها و فرشته‌ها و ارواح سرگردان در سریال‌های ماورایی ماه رمضان تا چه حد توانسته درک صحیحی از آموزه‌های معنوی را به مخاطب القا کند، غیر از این که به ارزش و قداست عالم ملکوت با رفتارهای سطحی و ساده چه لطمه‌هایی زده شد. سریال «ملکوت» یکی از همین موارد است که در جدول پخش سریال‌های ماه رمضان سال 89 قرار گرفت. سریالی که داستان تصادف و رفتن به کما شخصیت اصلی داستان و همراهی او با یک فرشته در عالم ملکوت را روایت می‌کرد. پرداخت سطحی به این موضوع موجب شد که موجی از انتقاد روانه سریال ملکوت و کارشناس مذهبی آن شکل بگیرد. حائری یکی از منتقدان سینما و تلویزیون گفته بود که آن چه در اين سريال مشاهده مي شود چيزي جز اغراق، كليشه و شعار نيست و از همه بدتر فرشته این سریال از تلفظ صحيح آيات شريفه قرآن نیز ناتوان بود. پیش از این سریال هم انواع تجسم بخشیدن به شیطان به تصویر کشیده شده بود اما سریال «گناهکاران» اوج شاهکارهای سیما بود، همان سریال که شخصیت اصلی به خاطر عمل پیوند قرنیه چشم برزخی پیدا می‌کند!!! 

جابر ابن حیان عصر جدید

یکی دیگر از سریال های تاریخی که با انتقادهای فراوانی در زمینه عملکرد ناظر کیفی و مشاور تاریخی و مذهبی مواجهه شد، سریال جابر ابن حیان بود. سریالی که به ادعای بسیاری از منتقدان به دلیل متنی ضعیف و استفاده از دیالوگ‌هایی مربوط به دوره مدرن، بیشتر جابر ابن حیان عصر جدید را به تصویر می‌کشید و آن‌چنان ضعیف بود که نباید از شنیدن کلماتی چون کلاس و آزمایشگاه آن هم از زبان شخصیت‌های متعلق به قرن‌ها پیش، متعجب می شدیم. حال ذکر این نمونه‌ها که مشتی از خروار هستند این سوال را پیش می‌آورد که واقعاً نظارت کیفی و جایگاه کارشناسان تاریخی و مذهبی تا چه اندازه در سیما جدی گرفته می‌شود؟

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨