ناظر کیفی نباید سلیقه‌اش را اعــلام کند
گفت‌وگوی ویژه با «علیرضا افخمی» ناظر کیفی تـــلویزیون

ناظر کیفی نباید سلیقه‌اش را اعــلام کند

نویسنده : مریم ضیغمی

 تیتراژ سریال‌های مناسبتی به خصوص ماه رمضان که پخش می‌شود ناخودآگاه یاد «علیرضا افخمی» می‌افتيم، ناظر کیفی صاحب نام تلویزیون که سال‌ها پیش کار نظارت به آثار مختلف را بر عهده داشت و به طور حتم اسم و عنوانش برای بینندگان پروپا قرص تلویزیون حس خاطره انگیزی دارد. «علیرضا افخمی» برای نخستین بار با نظارت بر کیفیت سریال «روزی روزگاری» امرا... احمدجو فعالیت خود را در این حرفه به عنوان ناظر کیفی تلویزیون شروع کرد و به گفته خودش در دهه 70 تمام سریال‌های تولیدی تلویزیون با نظارت دقیق و موشکافانه او روانه آنتن شد. با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان و پخش سریال‌های مناسبتی و پررنگ شدن نقش ناظر کیفی و مشاور مذهبی با «علیرضا افخمی» درباره این حرفه‌های مرموز که مخاطبان کمتر راجع به آن‌ها اطلاعات دارند، به گفت‌وگو نشستیم:  

 شما در رمضان‌هاي پیش سریال‌های «پنجمین خورشید» و «پنج کیلومتر تا بهشت» را ساختید آیا 3گانه «پنج» داری در راه است؟

 خیر، تولید یک کار ماورایی را در دست دارم اما ارتباطی با سریال‌های پیشین ندارد.

 چرا امسال خودتان سریال نساختید؟

 وضع بودجه تلویزیون ناخوشایند بود و ورود به کار ماه رمضان با این اوضاع نابسامان مالی خطرناک بود بنابراین از ساخت سریال منصرف شدیم.

 آقای «افخمی» قبول دارید که وقتی نام ناظر کیفی که به میان می‌آید نام شما حس نوستالژی برای بینندگان دارد؟

 بله همین طور است. من در تلویزیون 10 سال با این سمت فعالیت کردم و با این عنوان در تیتراژها دیده شدم، البته سریال‌هایی که با همین عنوان در آن‌ها حضور داشتم آثار پر بیننده و موفقی شدند. با پخش تیتراژ نام من هم با این سمت دیده می شد و در ذهن بینندگان جا افتاد.

 کار نظارت بر آثار کیفی را از چه زمانی شروع کردید؟

 در سال 69 «امرا... احمدجو» قصد ساخت سریال «روزی روزگاری» را داشت و فیلم‌نامه این اثر در شورا مطرح شد؛ من آن مقطع عضو شورای شبکه اول بودم و نسبت به فیلم‌نامه اظهار علاقه و دفاع کردم، با توجه به این که اشکالاتی از سوی دیگر اعضای شورا به فیلمنامه وارد شد، مدیر فیلم و سریال شبکه با این شرط کار را تصویب کرد که من به عنوان ناظر شورا در تولید سریال حضور داشته باشم تا اشکال‌های وارد شده به فیلمنامه را برطرف و به کار نظارت کنم. سپس وارد شبکه سوم سیما شدم و تمام سریال‌های دهه 70 با نظارت من روانه آنتن شد. من نظارت آثار زیادی هم چون سریال‌های «سعید سلطانی»، «امرا... احمدجو»، «سیروس مقدم» و «محمد حسین لطیفی» و... را انجام دادم که همگی موفق بود.

 آیا ناظر کیفی همیشه باید سر صحنه حضور داشته باشد؟

 خیر، اتفاقاً حضور ناظر کیفی سر صحنه خیلی غیرضروری است و به ندرت لازم است حضور داشته باشد. بیشترین فعالیت ناظر کیفی باید روی فیلمنامه باشد و بعد از آن در بخش پس تولید نظارت کند؛ در واقع بخش مربوط به تدوین، موسیقی و صداگذاری و البته مشاوره‌هایی هم می‌تواند برای بهتر شدن کار بعد از دیدن راش‌ها و قبل از تدوین به کارگردان بدهد. در تمام سال‌هایی که من ناظر کیفی بودم، خیلی به ندرت پیش آمد که سر صحنه فیلمبرداری حضور داشته باشم.

 تصورم از این حرفه این بود که ناظر کیفی بر فیلمنامه، کارگردانی، بازی بازیگران و بخش‌های مختلف نظارت دارد تا خطوط قرمز رعایت شود و به لحاظ کیفی اثر خوب از کار درآمد ...

 این تصور اولیه را شاید همه داشته باشند، اکنون تعریف مدونی در تلویزیون درباره این حرفه نداریم، ولی معتقدم ناظر کیفی به معنای واقعی شاید مهم‌ترین کارش حفظ کیفیت به معنای اعم است، یعنی همین که به همه امور نظارت و کنترل داشته باشد، لزوماً کنترل کارگردان به معنی حضور در کنار او و سر صحنه نیست. حضور ناظر کیفی سر صحنه، مشاوره و تذکر او سر صحنه به کارگردان صورت ناخوشایندی در بین دیگر عوامل به وجود می‌آورد و نباید این اتفاق بیفتد اگر به كارگردان تذکری برای ارتقای کیفیت بدهد بایستی خصوصی باشد. 

 با این توضیح، شما به عنوان یک کارگردان خوب اگر با ناظر کیفی اختلاف سلیقه داشته باشید چه می‌کنید؟

 روشن است که سلیقه کارگردان باید اعمال شود یعنی هر جا که بحث سلیقه پیش می‌آید؛ نه تنها برای کارگردان، بلکه در مشاغل دیگر هم این گونه است به طور مثال اگر در اثر تفاوت سلیقه‌ای درباره طراحی صحنه پیش آید طبیعی است که باید نظر طراح صحنه اعمال شود یا فیلم برداری، تدوین‌گر و ... نیز این گونه است. معتقدم ناظر کیفی نباید سلیقه‌اش را اعلام کند، او باید عقاید و سلایق مستدل خود را اعمال کند که غلط یا درست است. 

 بین کارگردانانی که تاکنون در آثارشان به عنوان ناظر کیفی حضور داشتید کار با کدام کارگردان بهتر بود؟ 

 من با همه کارگردان‌ها راحت بودم؛ شاید تفاوت من با دیگر ناظران کیفی این است که من با همه کارگردان‌ها رفاقت داشتم؛ به طور مثال با آقایان «لطیفی»، «مقدم»، «میرباقری» و «سلطانی» خارج از کار رفاقت داشتیم و به همین دلیل ارتباط‌مان خوب شکل می‌گرفت. یکی از مشکلات ناظران کیفی این است که از کارگردان تا بقیه عوامل یک گاردی در مقابلش دارند و فکر می‌کنند گوش نکردن به حرف ناظر کیفی ثواب دارد. 

 ناظر کیفی چه جایگاهی در رسانه دارد؟

 اکنون جایگاه مناسبی ندارد، البته هیچ وقت نداشت. به طور کلی جایگاه ناظر کیفی همان تعریفی دارد که شما تصور می‌کردید یعنی نظارت بر خط قرمزها. این تعریف، تعریف درستی نیست اما حالا به آن عمل می‌شود و از ناظر کیفی بیشترین توقعی که وجود دارد این است که کار مشکلاتی در پخش پیدا نکند به همین دلیل اکنون جایگاه خوبی ندارد در حالی که ناظر کیفی بیشتر از آن که باید مراقب خطوط قرمز پخش باشد بایستی به ارتقای کیفیت اثر در همه زمینه‌ها کمک کند. چنین فردی که اطلاعات، تجربه کافی و روابط عمومی خوب و خوش ذوق باشد می‌تواند نظرات خود را به خوبی منتقل کند و طبیعتاً آدم گران قیمتی خواهد بود که اکنون در چارت صدا و سیما امکان پرداختش وجود ندارد چرا که گاهی ممکن است دستمزدش نزدیک به دستمزد کارگردان باشد به همین دلیل تلویزیون مجبور می‌شود آدم‌هایی را به کار بگیرند که شاید توسط عوامل به رسمیت شناخته نشوند در این صورت عوامل با او همکاری نمی‌کنند.  

 چرا کار نظارت بر آثار کیفی را چند سالی است کنار گذاشتید؟

 درگیر کارگردانی شدم. البته سن و سالم هم بالا رفته است و حال و حوصله سر و کله زدن با عوامل و تعداد زیادی افراد که استدلال و قانع کنم آن چیزی که می‌گویم بهتر است ندارم. 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨
پایان‌نامه

خاموش کردن آتش در مشهد با تی!

٩٥/٠٩/١٨