پرچم‌های بی‌رنگ روی نیمكت!
بررسی‌های جیمی از حضور مربیان خارجی در ایران و تنوع نداشتن ملیت‌ها در سال‌های اخیر

پرچم‌های بی‌رنگ روی نیمكت!

نویسنده : طاهره سادات بهشتی

آدم‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ دسته اول آنهایی هستند که دوست دارند تیم ملی فوتبال ایران به جام‌جهانی صعود کند و دسته دوم هم، آن‌ها هم دوست دارند که تیم ملی به جام‌جهانی صعود کند. پس همه امیدوار به صعود ملی‌پوشان کشورمان به جام‌جهانی هستیم. (این وسط تنها ملت شریف ایران را آدم حساب کردیم)! 

خیلی خوش‌بینانه فرض می‌کنیم فوتبال‌مان به جام‌جهانی صعود کرده و بچه مایه‌دارها از همین حالا به دنبال خرید بلیت و سفر به سواحل ریو دوژانیرو و سائوپائولو هستند. همه می‌گوییم خدا خیر بدهد این مرد شیک‌پوش پرتغالی را. اما نگرش‌مان را تغییر می‌دهیم؛ تیم‌ملی از صعود به جام‌‌جهانی باز می‌ماند و اولین متهم پرونده تحقیر ایران در مقابل ازبک‌ها و چشم‌بادامی‌های شرق آسیا همین مرد پرتغالی ولخرج است که تنها برای به باد دادن دلارهای 4 هزار تومانی فدراسیون و برای استراحت و وقت تلف‌کردن در سواحل کیش به ایران آمده است. نظر ما که اهمیتی ندارد اما انگشت اتهام مسئولین، سردارها، شوالیه‌ها، ژنرال‌ها و همه به سوی کادر فنی و سرمربی است که احتمالا با انتخاب بهترین راه استعفا‌ نامه‌اش را انگشت زده(!) و در فرودگاه منتظر پرواز تهران - دبی خواهد بود. مدتی تیتر اول روزنامه‌ها و خبرگزاری‌ها از داغی تمام می‌سوزد و همه و همه حرف از مشکلات فوتبال و از دست رفتن موقعیت‌ها می‌زنند.  در همین راستا با یک دل پر درد و مقدمه‌ای طولانی‌تر از مطلب به سراغ ملیت‌های مختلفی که تا به‌حال هدایت نیمکت تیم ملی را به عهده گرفته‌اند می‌رویم. 

تقلب از روی دست تیم ملی مربیان خارجی بر نیمکت باشگاه‌ها

«کودکان رفتار ما را می‌بینند و یاد می‌گیرند.» طنین این جمله شاید بارها در پیام‌های بازرگانی کاملا اخلاق محور به گوش‌تان خورده باشد. جمله‌ای  که پدران و مادران عزیز باید آن را آویزه گوش مبارک‌شان کنند. اگر کمی دقت کنیم و تیم ملی را به عنوان پدر فوتبال در نظر بگیریم خواهیم دید که فرزندانی چون سرخابیها همانند تیم ملی عمل خواهند کرد. با شروع همان دوره حضور مربیان غیربومی بر نیمکت تیم ملی، باشگاه‌ها نیز به طرز اعجاب‌انگیزی تمایل به داشتن مربی خارجی پیدا کردند و از همان حدود سال‌های 73-72 نیمکت‌هایشان مارک‌دار شد.

     پیروزی فرنگی و استقلال ملی

  طبق آمار بهترین مربی تاریخ باشگاه استقلال، امیر قلعه‌نویی وبهترین مربی تاریخ پرسپولیس علی پروین می‌باشد. با این وجود مسئولین پرسپولیس درس عبرت نگرفته‌اند و در برهه‌های زمانی متفاوت مجموعه‌ای از ملیت‌های مختلف را بر مسند سرمربی‌گری سرخ‌های پایتخت نشاندند، به طوری که با شروع فعالیت کروات‌ها در فوتبال ایران، «...ایچ» ‌های مختلفی هدایت پرطرفدارترین باشگاه‌ ایران را به عهده گرفتند و با بالا و پایین کردن این تیم در رده‌های مختلف جدول، یادگاری‌هایی را بر پیشانی این باشگاه اصیل و مردمی حک کردند. شاید تفاوت تیپ و شخصیت فوتبال ایران و کرواسی هیچ‌گاه به‌طور دقیق تفهیم نشد و با چند نیمه موفقیت امثال برانکو ایوانکوویچ و لوکا بوناچیچ در تیم ملی و سپاهان، افکار عمومی بر تایید بیشتر کروات‌ها در فوتبال ایران قدم نهاد. کروات شدن نیمکت‌ها به سایر تیم‌های باشگاهی هم سرایت کرد و خیلی زود حضور این مردان به یک عادت تبدیل شد و کشور با بحران کمبود مترجم کروات رو به رو شد. اما آبی‌ها با درس گرفتن از ملیت‌های مختلف و حتی با وجود خاطرات خوبی که از مربیانی چون «زدراکو رایکوف» داشتند، بومی‌گرایی را به خرید مترجم کروات ترجیح دادند. 

پرتغال‌زدگی در ایران

 این روند ادامه یافت تا همین چند وقت اخیر و بعد از مد شدن حضور سرمربیان پرتغالی، دوباره باشگاه پرسپولیس بود که با هزینه‌های میلیاردی پیرمرد آن‌ور آبی پرتغالی را به باشگاه آورد. وینگادا اولین نفر نبود و بعد از او هموطنش قدم در پرسپولیس گذاشت. سرخ‌های پایتخت با آمدن این بزرگ مرد به رکودی تاریخی دست یافتند و برای اولین بار حضور در رتبه 16 جدول را تجربه کرد. قرارگرفتن در رده 16 جدول لیگی مانند لیگ ایران، از قرار گرفتن در گروه عناصر واسطه خارجی جدول تناوبی مندلیف هم بدتر بود، دست‌کم برای تیمی مثل پرسپولیس! به هرحال این اتفاق افتاده بود و واحد پول دلال‌های فوتبال ایران به یوروی پرتغالی تبدیل شده بود. حداقل 3 یا 4 مربی پرتغالی (بدون احتساب کارلوس کی‌روش و سرمربی تیم ملی فوتبال بانوان) در حال قدم‌زن در نیمکت‌های فوتبال‌مان بودند. پس از گذشت مدت زمانی کوتاه از لیگ 92-91 و نتایج درخشان تیم‌هایی مانند پرسپولیس و صنعت نفت آبادان، پرتغال‌زدگی در کشور نمایان شد. چند اخراج، چند استعفا و عذرخواهی و در نهایت دوره حقوق بگیری پرتغالی‌ها از فوتبال باشگاهی به پایان رسید، تا جایی که حتی تراکتورسازان تبریز هم با «اولیویرا» نساختند و با وجود کسب سهمیه آسیا نسخه‌اش را پیچیدند. شايد اين پاياني تلخ بر حضور پرتغال ها در فوتبال ايران باشد اما هنوز حرف و حديث حضور مرد پرتغالي روي نيمكت ملي باقي است. 

فوتبال ایرانی، نیمکت جهانی

حضور مربیان خارجی بر نیمکت تیم ملی

باوجود این‌که عمر قلیل بنده حقیر از زمان همین ویرا و برانکوایوانکوویچ عزیزتر از جان بالاتر نمی‌رود، ولی از سال‌های خیلی دور فوتبال کشور برایتان خواهیم گفت. از زمان حضور اوفارل ایرلندی و رایکوف تا همین دوره جدید پرتغال‌ها و مردانی از سرزمین ...ایچ‌ها. دو طرفه به قاضی می‌رویم که نامردی و اجحاف نشده باشد! گله‌هايمان درباره تنوع نذاشتن ملیت بر روی نیمکت‌های فوتبال را به گذشته‌ها ارجاع می‌دهیم؛ به 60-50 سال پیش که از مربی انگلستانی بگیر تا اتریشی و مجاری و روس روی صندلی‌های آهنی تیم ملی فوتبال‌مان دیده می‌شدند. ما که خدایی نکرده منچستریونایتد نیستیم که 27 سال تمام در سایه یک مرد، ریز و درشت فوتبال را از بر کنیم. شکر خدا با این عدم ثبات کادر فنی و مدیریت و با حس تنوع‌طلبی فراوانی که داریم، می‌توانیم انواع کشورهای ریز و درشت جهان را از نظر مرغوبیت جنس مربی فوتبال بررسی کنیم تا بلکه آیندگان از نتایجش بهره‌مند شوند. همین هم شد که از بین چندین مربی با ملیت‌های مختلف یکی دو نفر مانند سکوموروخوف روسی، رازکو رایکوف و یا اوفارل تاحدودی کلیدی شدند برای قفل‌های فوتبالی ما. تصور می‌کنیم که فوتبال هم ورژن خاصی داشته باشد، پس حتما با گشت و گذار در مناطق مختلف جهان می‌توانیم لوازم جانبی فوتبال‌مان را پیدا کنیم. اگر کروات‌ها و پرتغال‌ها از قطعات یدکی ما بودند که خط تولید لژیونرهای‌مان تعطیل نمی‌شد!

آخر خط...

نهایتا این دوره فوتبالی هم برای کشور به پایان می‌رسد که

نظرات کاربران
کد امنیتی
v-qavam
v-qavam
٩٢/٠٢/٢٦
١
٠
توي آخرين رنکينگ کي روش 12 مين مربي ملي برتر دنيا شده....من شديدا بهش اعتقاد داشتم و دارم
t.beheshti
t.beheshti
٩٢/٠٢/٣٠
٠
٠
منم بهش اعتقاد دارم، به هرحال سال ها تو سطح اول فوتبال دنیا مربی گری میکرده. ( ماشاید سطح دهم هم نباشیم) ولی مشکل بی ثباتیه. شاید اگه از 4-5 سال قبل این آقا با ما بود الان نتایج بهتری داشتیم. مشکل اینه که... مشکل فقط این نیست . خیل زیاده...
v-qavam
v-qavam
٩٢/٠٢/٢٦
١
٠
تيم ملي بيشتر از بازيکن ها داره ضربه ميخوره...فقط از خروج هاي اشتباه رحمتي شيش امتياز ضربه خورديم...
v-qavam
v-qavam
٩٢/٠٢/٢٦
٠
٠
اميدوارم تيم ملي بتونه به جام جهاني 2014 برزيل صعود کنه...