طعم خوب ماه
سحر تا افطار‌هاي رمضان امسال حسابي قد کشيده‌اند براي بهره بردن بيشتر از اين ساعت‌ها اين پرونده را بخوان

طعم خوب ماه

نویسنده :

سنت‌ها، قديمي مي‌شوند، رنگ کهنگي مي‌گيرند، اما تا حافظه آدم‌ها کوک باشد، از ياد نمي‌روند. مثلا از قديم رسم بوده ماه رمضان که مي‌آمد، جماعت خلافکار به احترامش خلاف را غلاف مي‌کردند و يک ماهي تمرين انسان بودن مي‌کردند. در پاسداشت اين رسم کسي کوتاهي نمي‌کرد، چه داش آکل‌ها، چه کاکا رستم‌ها. اما اين ماه و سنت‌هايش براي هرکسي به نوعي تعريف مي‌شود. براي آن‌هايي که به‌گواه سجلي‌شان هنوز ايام شباب را مي‌گذرانند، رمضان يعني صداي کشدار خواننده دعاي سحر، نبضي که قبل اذان هول‌مان مي‌کرد تا ليوان ليوان آب و قاشق قاشق پلو بخوريم و دلمان خوش باشد که همين چند قاشق بيشتر، يک ساعت سرحال‌تر نگه‌مان مي‌دارد. بعد ياد روزه‌هاي کله‌گنجشکي مي‌افتيم و چشمک‌هاي مداوم شيطان از پشت يخچال و شير آب توي حياط که براي وسوسه کلي شکلک درمي‌آورد، شيريني خرمايي که نشانه پيروزي در يک مبارزه بود، افطارهاي دورهمي و شب‌هاي قدر توي مسجد با برو بچه‌هاي محله. اين‌ها همه گره خورده‌اند با رمضان‌هاي ما و تا هلال ماه خود را نشان مي‌دهد، اسلايد به اسلايد جلوي چشم‌مان ظاهر مي‌شوند. اما ماه رمضان امسال با سال‌هاي قبل از آن، تفاوت‌هاي اندکي دارد. يکي از اين تفاوت‌ها روزهاي طولاني آن است که بايد زبان به روزه بست. 16‌ساعت روزه را نگه داشتن آن هم در اين روزهاي داغ کار آساني نيست. خيلي‌ها نگرانند که چطور مي‌توان روزه گرفت بي‌آنکه محدوديت‌هاي جسمي ما را از مواهب معنوي اين عبادت دور نگه دارد. چند توصيه شسته، رفته برايتان در آستين نگه داشته‌ايم تا روزه‌هاي داغ‌تان در اين روزهاي داغ مقبول افتد.

نکته‌هايي براي خواب و بيداري

قفل و کليد پلک‌هايتان...
يکي از دشواري‌هاي اين ماه بيدار شدن وقت سحر براي نوش کردن سحري است. اگر خوابتان سنگين است و تا هفت پادشاه را در روياهاي‌تان ملاقات نکنيد، عزم بيدار شدن نمي‌کنيد؛ اين چند فوت و فن حسابي به کارتان مي‌آيند:

اولين راه استفاده از روش‌هاي سنتي نظير لگد در گرده، خالي کردن يک پارچ آب سرد روي سر فرد مذکور، چند سيلي آبدار بر گوش و لپ‌ها، استفاده از جيغ‌ با ترام رنگ‌هاي مختلف و... (البته به دليل خشونت بالاي اين صحنه‌ها توصيه مي‌کنيم افراد مبتلا به بيماري‌هاي قلبي و کودکان از ديدن‌شان خودداري کنند.)

اگر خوابتان به خواب خرس‌هاي قطبي تنه مي‌زند از چند ساعت استفاده کنيد که با تفاوت 5‌ دقيقه‌اي از هم کوک شده‌اند و دور از دسترس شما جاسازي شده‌اند.

اگر اين مورد هم جواب‌گو نبود، از دوستان و همسايه‌هايتان بخواهيد تا با تماس تلفني و ارسال پيامک بيدارتان کنند. البته همسايه ديوار به ديوارتان مي‌تواند جاي تلفن به ديوار بکوبد و نظر به نازکي حريم خانه‌هاي امروزي حتما کارش موثر خواهد بود. البته مراقب باشد، تکرار 30‌روزه اين کار به تخريب پي ساختمان نينجامد.

اگر مي‌دانيد که هيچ رقمه بيدار شدن براي شما ممکن نيست، سحري را وقت شام يا در ساعات پاياني شب نوش جان کرده و تا اذان با خيال راحت بخوابيد. فقط مراقب باشيد، نفحات عبادت‌هاي سحر را از دست ندهيد.

«قل نما أنا بشر مثلکم يوحي لي أنما لهکم له واحد...». اين آيه‌اي از سوره کهف است که براي بيدار شدن در موقع خاصي توصيه شده است.

چي بخوريم؟ چي نخوريم؟

وسوسه‌هاي شکمي
دغدغه خوردن و نخوردن، نوشيدن و ننوشيدن فلان غذا يا نوشيدني همواره همراه روزه‌دارها بوده است. اما فيتيله اين دغدغه‌هاي شکمي را همين اول ماه مبارکي بکشيد تا از حظ معنوي بي‌بهره نمانيد. آنچه از دست ما برمي‌آيد ارائه چند توصيه شسته و رفته است:

يادتان باشد که هرکول نيستيد! بعضي‌ها حالا از روي تنبلي يا جوگيري، بدون سحري روزه مي‌گيرند که اين امر موجب مي‌شود نيازهاي تغذيه‌اي تأمين‌نشده و در نتيجه کمبود بيش از حد انرژي و سوخت ناقص چربي‌ها، ترکيباتي را در بدن ايجاد کند که کمترين تبعاتش ايجاد بوي بد دهان و سر درد و دردهاي عضلاني است.

سحرها از هول گرسنگي به سفره سحري حمله نکنيد، تجربه نشان داده غذاهاي کم‌کالري باعث مي‌شوند تا سرحال‌تر و در اصطلاح سبک‌تر باشيد.

شما اگر در هنگام بيدار شدن بعد از سحر با احساس تشنگي روبه‌رو شده‌ايد به اين دليل است که هنگام سحر آب و ميوه به ميزان کافي مصرف نکرده‌ايد. نوشيدن آب و ميوه در هنگام سحر باعث مي‌شود که شما در طول روز کمتر احساس تشنگي کنيد و يا بتوانيد از پس‌ تشنگي برآييد.

اگر شما غذاي مناسبي در سحر ميل نکرده باشيد با توجه به ساعت‌هاي طولاني روز در ساعت‌هاي 10 تا 11 دچار گرسنگي و ضعف مي‌شويد. براي رفع اين مشکل بايد غذاهايي را مصرف کنيد که به کندي و دير هضم مي‌شوند مثل غذاهاي حاوي فيبر زياد. غذاهاي ديرهضم معمولا 8 ساعت در دستگاه گوارش مي‌مانند، در حالي‌که غذاهاي زود هضم فقط3 تا4 ساعت در معده باقي مي‌مانند و فرد خيلي زود احساس گرسنگي خواهد کرد.

سرخ‌کردني‌ها، پرچرب‌ها و پرشيريني‌ها هم ممنوع‌اند.

گرمازدگي و تشنگي را چه کنيم؟

وقتي از آسمان آتش مي‌بارد!
اگر آب کل سد کارده و گلستان را هم بخوريد، باز هم افاقه نمي‌کند و همه‌شان را گلاب به رويتان بايد دفع کنيد. پس جاي سيلاب راه‌انداختن در سيستم گوارشي‌تان، چندتايي نکته ريز و درشت را آويزه گوش کرده تا کمتر از عطش و تشنگي در روزهاي گرم رمضان رنج ببريد.

از حدود يک ساعت بعد از افطار تا نيم ساعت قبل از سحر، دست کم شش ليوان آب بنوشيد.

چاي پررنگ، قهوه و کاکائو آب را به سادگي آب خوردن از بدنتان دفع مي‌کنند. پس از مصرف زيادشان به ويژه در وقت سحر خودداري کنيد.

ميوه و سبزي نگهدارنده‌هاي خوب مايعات در بدنتان هستند. آن‌ها را از قلم نياندازيد.

اين يک ماه را بي‌خيال نمک و ادويه‌جات و از همه مهم‌تر فلفل شويد تا حس نکنيد در گلويتان کوير لوت شکل گرفته است.

خاله خانباجي‌ها هم براي کمتر تشنه شدن شما فوت و فن‌هايي در آستين دارند. يکي از آن‌ها اين است که اگر روزه‌داران در وعده سحر يک عدد ليمو را با مقداري آب و کمي عسل مخلوط کرده و بنوشند در طول روز کمتر احساس عطش خواهند داشت.

اگر دچار شديم، چه کنيم؟

فشارم افتاد، دلم به تاپ‌تاپ افتاد!
وقتي دل‌تان عليه شما طغيان مي‌کند؛ اين حالات به دليل خوردن بيش از حد و يا مصرف زياد غذاهاي سرخ کرده و چرب، پر ادويه و غذاهاي نفخ آوري چون تخم مرغ، کلم، عدس و نوشيدني‌هاي گازدار ايجاد مي‌شوند.

براي حل اين مشکل از نوشيدني‌هاي بدون گاز و از همه بهتر آب استفاده کنيد، بيش از حد غذا نخوريد، مصرف مواد چرب را به حد اقل برسانيد و غذاهاي نفخ‌آور را با موادي چون زيره همراه کنيد.

شما نديدين فشار من کجا افتاد؟ ضعف، تعريق‌وخستگي بيش از حد، فقدان انرژي، سرگيجه به خصوص هنگام بلند شدن از حالت نشسته، رنگ پريدگي و احساس از حال رفتن همه نشانه «افت فشار خون» هستند. همه يا تعدادي از اين حالات به خصوص در حدود بعد از ظهر رخ مي‌دهد، براي درمانش هم:

مايعات به خصوص آب و همچنين نمک به رژيم غذايي‌تان اضافه کنيد.

مصرف موادي چون موز، خرما را هم از ياد نبريد.

بعداز ظهرها بيشتر استراحت کنيد.

در گرما و آفتاب قرار نگيريد و مصرف مايعات را در فاصله افطار تا سحر از ياد نبريد. يکي از اين مايعات دوغ است.

آخ سرم! سردرد به دلايل مختلفي بروز مي‌کند که عمده‌ترين آن‌ها از اين قرارند:

کاهش مقدار کافئين

فعاليت بيش از حد در طول روز

کمبود خواب و گرسنگي

اين حالت در طي روز افزايش مي‌يابد و اگر با افت فشار خون همراه باشد باعث تهوع مي‌شود.

براي رفع اين مشکل بهتر است مصرف کافئين و دخانيات را کم‌کم کاهش دهيد. برنامه خود را طوري تنظيم کنيد که به اندازه کافي بخوابيد و با رعايت رژيم غذايي صحيح، گرسنگي را به تعويق بيندازيد.

وقتي ديگه شيرين نيستيد؛ ضعف، سرگيجه، ناتواني در تمرکز، تعريق، لرز، ناتواني در انجام فعاليت‌هاي جسمي، سردرد و تپش قلب از نشانه‌هاي افت قند خون هستند. دلايل بروز اين حالت در افراد غير ديابتي، مصرف بيش از حد قند و شکر تصفيه شده و همچنين کربوهيدرات‌هاي فرآوري شده در زمان سحر موجب مي‌شود که بدن با توليد انسولين زياد، در ساعات بعدي روز، موجب افت قند خون شود. براي رفع اين مشکل، حتما در زمان سحر از مصرف غذاها و نوشيدني‌هايي که داراي قند فراوان هستند اجتناب کنيد.

وقتي تخته سنگ مي‌شويد! دليل بروز گرفتگي در عضلات مصرف اندک غذاهاي حاوي کلسيم، منيزيم و پتاسيم است و با مصرف غذاهايي که داراي اين مواد باشند از جمله سبزيجات، ميوه، مواد لبني، گوشت و خرما مشکل رفع خواهد شد.

وقتي دهان بوي جوراب مي‌گيرد! اگرچه خالي بودن معده در بوي دهان بي‌تاثير نيست اما دليل اصلي بوي دهان روزه‌دار فساد بقاياي سحري‌ها و افطاري‌هاي قبلي در لابه‌لاي دندان‌ها و دهان اوست.

مسواک و نخ دندان يادتان نرود. زبانتان را هم مسواک بزنيد.

دهان‌شويه‌ها هم به کم کردن بو کمک شاياني مي‌کنند.

اگر به خودتان رحم نمي‌کنيد، به کساني که بايد يک صبح تا غروب را با شما معاشرت کنند رحم کرده و سير و پياز را اين يک‌ماه از غذايتان قلم بگيريد.

ميوه، سبزي و ماست هم به ضدعفوني کردن دهان‌تان کمک شاياني مي‌کنند.

از معنوي‌جات يادتان نرود

عمليات شيطان‌کشي
همه اين ماه به نخوردن و ننوشيدن خلاصه نمي‌شود. يادتان باشد که اين روزها فقط جسم روزه نمي‌گيرد و فکري هم بايد به حال اين روح بخت برگشته بکنيد. بالاخره همه ما در کارها و رفتارهايمان گير و گورهايي داريم که اين يک‌ماه رويمان نمي‌شود آن‌ها را انجام دهيم و اين فرصت خوبي ا‌ست تا اندک‌اندک عادت‌هاي بد را بکشيم.

شيطان را بشناسيد؛ ماهيت شيطان برخلاف آنچه در سريال‌هاي آبکي تلويزيون نشان مي‌دهند فقط به آن هيبت سياه و چندشناک خلاصه نمي‌شود. شيطان براي اغلب ما همه از آن وسوسه‌هاي کوچکي آغاز مي‌شود که خودمان را به دست‌شان مي‌سپاريم. معمولا همين وسوسه‌هاي فسقلي هستند که ما را به سمت گناهان بزرگ‌تر هل مي‌دهند.

مراقب خودي‌ها باشيد؛ اين خودي‌ها که مي‌گوييم، همين اعضا و جوارح جسم خودمان هستند. بپاييدشان تا ببينيد بيشتر از کدامشان ضربه مي‌خوريد. از چشم که به نا‌محرمات دوخته مي‌شود. از گوش که غيبت مي‌شنود. از دست که کم‌فروشي مي‌کند. از زبان که زخم مي‌زند و يا از شکم که حرص نشان مي‌دهد.

خوش‌اخلاق باشيد؛ اين روزهاي طولاني روزه‌داري سخت هستند اما باعث نمي‌شوند تا بهانه دست‌مان بيايد که مدام با جرقه‌اي از کوره دربرويم و بي‌حوصلگي‌مان را سر کسي خالي کنيم.

نهج‌البلاغه و تفسير بخوانيد؛ نگذاريد اين سي‌روز بي‌برکت خواندن يک آيه از قرآن کريم يا برکت گرفتن از نهج‌البلاغه بگذرد. امسال عزم کنيد تا حداقل روزي يک خطبه بخوانيد. خواندن يک جزء از قرآن هم خانه‌پرش نيم ساعت وقت ببرد اما فضيلت آن تا ساعت‌ها و روزها همراه شماست. (معني‌اش هم يادتان نرود)

براي آن‌ها که کسي يادشان نيست؛ توي اين ماه مبارکي يادي کنيد از آن‌ها که کسي يادشان نيست. از رفتگان که بيشتر از هر وقت ديگر نيازمند خيرات شما هستند. از آن‌هايي که کنج خانه‌هاي سالمندان چشم‌انتظار چهره‌هاي غريبه و آشنا هستند. از کودکاني که دست نوازش پدر و مادر آن‌ها را براي سحري بيدار نمي‌کند.

کمي هم از مخلفات ماه رمضان

رستگاري از افطار تا سحر
حدفاصل افطار تا سحرها ساعت‌هاي اندکي باقي مي‌مانند که آن‌ها را راحت از دست ندهيد.

سريال ببينيد: اين ماه رمضان هم تلويزيون حسابي سرش شلوغ است. سريال‌هاي امسال از ساعت 20:45 با شبکه سه شروع مي‌شود، بعد شبکه دو بيست دقيقه مانده به ساعت 10 شب سريالش که يک بسته پر و پيمان از ارواح است را پخش مي‌کند. پشت‌بند آن هم شبکه يک به استقبال بينندگان مي‌رود اما شبکه استاني‌ هم آخر کاري و حوالي ساعت 11 سريالش را پخش مي‌کند. اگر بيننده پروپا‌‌قرص اين سريال‌ها هستيد، طوري‌ برنامه‌ريزي کنيد که آن‌ها را از دست ندهيد.

چشم بازار را دربياوريد: اگر عزم خريد داريد يادتان باشد که بعد افطار اغلب کسبه ديگر حال و حوصله بالا کشيدن کر‌کره مغازه‌شان را ندارند. گزينه‌هايي که برايتان باقي مي‌مانند، مغازه‌هاي اطراف حرم و يا دست‌فروشي‌هاي حوالي مجالس مذهبي هستند. البته اين ماه مبارکي بازار نمايشگاه‌هاي عرضه کالا هم داغ است. مي‌توانيد در اين بازار‌ها شکارهاي خوبي بزنيد.

افطاري‌هاي دورهمي: افطاري‌هاي ساده دورهمي توي اين ماه حسابي مي‌چسبند. البته بر واژه ساده بودن تاکيد مي‌کنيم. چون اغلب خانواده‌ها چشم هم را در چيدن سفره‌هاي افطار رنگ به رنگ در مي‌آورند. مي‌توانيد با توجه به مساعد بودن هوا و مقتضيات فصل افطاري خانوادگي‌تان را ببريد گوشه پارکي نوش جان کنيد و از موهبت باهم بودن لذت ببريد.

ورزش يادتان نرود: درست است که ساعت‌هاي بعد از افطار کوتاه شده‌اند اما همين چند ساعت را هم غنيمت بدانيد و فرصت برگزاري فستيوال «گل کوچيک»‌هاي دوستانه را از دست ندهيد. شنا و واليبال هم اين شب‌ها حسابي مي‌چسبد.

نظرات کاربران
کد امنیتی