چاپلين اسطوره جهان کمدي
مروري بر زندگي مردي که معناي جديدي به سينما بخشيد به بهانه صد و بيست و دومين سال تولدش

چاپلين اسطوره جهان کمدي

نویسنده :

فروردين سال 1390 مطابق با 16 آوريل سال 2011 سال روز تولد 122 سالگي هنرمندي بود که واقعي‌ترين و شايد باورپذيرترين تصوير خيالي از زندگي نوع بشر را به پرده سياه و سفيد سينماها آورد و با ابزار هنر، دردها و مشکلات جوامع انساني را به بهترين شکل ممکن به تصوير کشيد. مردي که همه مردم جهان مي‌دانستند در هنرنمايي‌اش از مردم بي‌بضاعت و قشر پايين جامعه الهام مي‌گيرد. ما هم در اين هفته به ياد اين کمدين خلاق که بخش بزرگي از فرهنگ سينماي کمدي مديون زحمات و هنرنمايي‌هاي اوست، مروري بر زندگي، آثار و افتخاراتش خواهيم داشت.

زندگي‌نامه
«سر چارلز اسپنسر چاپلين» کارگردان، آهنگ‌ساز و بازيگر سينماي کلاسيک، در روز شانزدهم آوريل سال 1889 در شهر لندن و در خانواده‌اي تهي‌دست متولد شد و براي اولين بار در تالار ويکتورياي انگلستان به‌عنوان يک‌پسر بچه 5 ساله به ايفاي نقش پرداخت و با گذران 65 سال از زندگي 88 ساله‌اش در عالم سينما، صاحب جايگاهي شد که تا ابد دست نيافتني باقي مانده است.

در همان دوران کودکي به دليل مهاجرت خانواده‌اش به آمريکا وارد فضاي هنري و سينمايي هاليوود شد و براي اولين بار در سال 1913 با بازي در فيلم «در تلاش معاش» که توسط شرکت «کي‌استون» توليد شده بود، کار خود را در کشور جديدش آغاز کرد که البته در نگاه اول مورد تشويق سازندگان قرار نگرفت. چاپلين به دليل علاقه فراواني که به بازيگري داشت، دست از تلاش برنداشت و در سن 24 سالگي در فيلم‌هاي «مسابقات اتومبيل‌راني کودکان» و «مخمصه غريب» بازي کرد و توانست با خلاقيت خود در نوع راه‌رفتن و حرکات منحصربه‌فردش نظر همه را به خودش جلب کند و در بين تماشاگران هاليوودي از محبوبيت ويژه‌اي برخوردار شود به‌گونه‌اي که نقش وي به‌عنوان يک دلقک آن‌قدر روي مخاطبانش اثر گذاشت که به‌ يک باره او را از يک بازيگر معمولي به بازيگري مشهور تبديل کرد.

اين محبوبيت نسبي عاملي شد تا چارلز جوان از سال 1915 وارد دوران حرفه‌اي بازيگري شود و براي خود يک کمپاني فيلم راه‌اندازي کند؛ او توانست با امکاناتي که براي استوديوي کوچکش فراهم کرده بود و نبوغ بي‌همتايش در بازيگري و فيلم‌سازي در مدت کوتاهي تعداد قابل توجهي از تأثيرگذارترين فيلم‌هاي تاريخ سينماي کمدي را شکل بدهد و با بازي استثنايي‌اش، خود را براي هميشه در يادها ماندگار کند.

در همان دوران بود که چاپلين با نقش‌آفريني در فيلم‌هايي مثل «خيابان آرام»، «ماجراجو» و «سمساري» دستمزدهاي بالايي دريافت کرد و محبوبيتش را در بين مخاطبان افزايش داد تا اين‌که در ميانه دهه 1920 ميلادي شاهکار بازيگري چاپلين يعني «جويندگان طلا» که در آن درنقش يک ولگرد ظاهر شد به او شهرتي جهاني بخشيد.

با اين حال اوج شکوفايي اين هنرمند خلاق در سال 1929 بود که با بازي در فيلم «سيرک» نامزد دو جايزه اسکار بهترين بازيگري و بهترين کارگرداني شد اما به‌دليل سياست‌هاي خاص آن برهه تاريخي، نام وي در ميان برندگان مراسم اسکار برده نشد و آکادمي هنر و علوم سينمايي تنها به اعطاي يک اسکار افتخاري با عنوان «نبوغ و خلاقيت در بازيگري، کارگرداني، نويسندگي و تهيه‌کنندگي» به چاپلين اکتفا کرد.

وي تا پايان دهه سوم قرن بيستم و علي‌رغم اين که 3 سال از ورود صدا به عالم سينما مي‌گذشت تعدادي از آثار ماندگارش چون «عصر جديد» و «روشنايي‌هاي شهر» را به‌صورت صامت ساخت، چراکه اعتقاد داشت سينما نيازي به صدا ندارد و تصوير گوياي همه چيز هست. با اين همه در آغاز دهه 1940 ميلادي شاهکار ديگرش يعني فيلم «ديکتاتور بزرگ» را ساخت و در آن براي اولين بار از صدا استفاده کرد، اين‌چنين بود که اين فيلم به‌عنوان اولين فيلم کاملا ناطق چارلي چاپلين در تاريخ سينماي جهان ثبت شده است؛ او در آن سال نيز به‌طور هم‌زمان نامزد دريافت جايزه اسکار بهترين بازيگر نقش اول و بهترين فيلم‌نامه شد که البته جايزه‌اي نصيب وي نشد. مشابه همين اتفاق در سال 1948 نيز براي چاپلين افتاد و او براي کمدي گزنده «موسيو وردو» نيز به نامزدي جايزه اسکار بهترين فيلم‌نامه اکتفا کرد.

چهار سال بعد يعني در سال 1952 ميلادي، چاپلين با ساخت و بازي در فيلم «لايم لايت» جايزه اسکار بهترين موسيقي را از آن خود کرد و رکورد طولاني‌ترين مدت تشويق از سوي حاضرين در مراسم اسکار (که به‌مدت 5 دقيقه به‌طول انجاميد) را از آن خود کرد. او بعد از ساخت اين فيلم آمريکا را ترک کرد و به زادگاهش لندن برگشت تا اين که 20 سال بعد يعني درسال 1972 ميلادي، آکادمي اسکار طي حرکتي که بيشتر به نوعي اداي دين به چاپلين شباهت داشت، يک جايزه اسکار افتخاري ديگر به خاطر تأثير بي‌حد او بر سينماي هنري قرن بيستم ميلادي به وي اعطا کرد.

چاپلين در سال 1975 ميلادي و در روز چهارم مارس به‌دليل سال‌ها خدمت هنري به جامعه انگلستان، از سوي ملکه اليزابت دوم به‌مقام شواليه رسيد و لقب «سر» را دريافت کرد. او همچنين در حال حاضر در فهرست برترين کارگردان‌هاي تاريخ سينما در عرصه فيلم‌هاي صامت نيز در مقام اول قرار دارد. آخرين فيلم چاپلين «کنتسي از هنگ کنگ» نام داشت که علي‌رغم تمام ارزش‌هاي هنري‌اش، چندان مورد استقبال قرار نگرفت. اين هنرمند بي‌بديل سينما پس از چند دهه فعاليت و کسب افتخارات و جوايز فراوان در 25 دسامبر 1977 در سن 88 سالگي به دليل بيماري و کهولت سن درگذشت.

در کارنامه رسمي چاپلين، 87 مورد نويسندگي فيلم‌نامه، 87 مورد بازيگري، 76 مورد کارگرداني، 56 مورد تدوين، 37 مورد تهيه‌کنندگي، 33 مورد ساخت قطعات موسيقي، 18 مورد آهنگ‌سازي و... به چشم مي‌خورد.

جوايز
از مهم‌ترين افتخارات معنوي چاپلين مي‌توان به همدردي با قشر پايين اجتماع و هنرمندي در اجراي نقش‌هايي باورپذير و نيز ساخت برترين فيلم‌هاي تاريخ سينما اشاره کرد اما افتخارات وي در جشنواره‌هاي سينمايي به‌صورت زير است:

برنده جايزه اسکار بهترين موسيقي براي فيلم «لايم لايت» در سال ۱۹۷۳

نامزد دريافت جايزه اسکار در رشته‌هاي بهترين فيلم، بهترين فيلم‌نامه و بهترين بازيگر نقش اول براي فيلم «ديکتاتور بزرگ» در سال ۱۹۴۱

نامزد دريافت جايزه اسکار در رشته بهترين فيلم‌نامه اورجينال براي فيلم «موسيو وردو» در سال ۱۹۴۸

دريافت جايزه اسکار بهترين دستاورد هنري براي فيلم «سيرک» در سال ۱۹۲۹

دريافت جايزه افتخاري يک عمر فعاليت هنري در سال ۱۹۷۲

برنده جايزه افتخاري «شير طلايي» از جشنواره ونيز در سال ۱۹۷۲

شاهکارهاي ديگر چاپلين
از مهم‌ترين آثار فيلم‌سازي و بازيگري چارلي چاپلين مي‌توان به فيلم‌هايي چون «ولگرد»، «بانک»، «مأمور آتش‌نشاني»، «خيابان آرام»، «زندگي سگي»، «دوش فنگ»، «پسربچه»، «زن پاريسي»، «جويندگان طلا»، «سيرک»، «روشنايي‌هاي شهر»، «عصر جديد»، «ديکتاتور بزرگ»، «موسيو وردو»، «لايم لايت»، «سلطاني در نيويورک»، «کنتسي از هنگ کنگ»، «خانه به دوش»، «پروفسور» و «طبقه مرفه» اشاره کرد.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨

چرخه‌ تبدیل پراید

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨