دوباره می‌کارمت درخت
با درست کردن سبزه و کاشت درخت به استقبال بهار می‌رویم

دوباره می‌کارمت درخت

نویسنده : مریم ملی-عاطفه ذبیحی

 

ز یک طرف موسم نوروز است و بازار سبزه فروشی و سبزه درست کردن داغ و از طرفی هم چندروزی بیشتر تا شروع هفته درختکاری نمانده است. همان هفته‌ای که برای خیلی‌ها فقط نمادین است و بس!! این بار خواستیم واقعی‌تر به سرسبزی‌ها بپردازیم و این هفته را جدی‌تر از شعارها و برنامه‌های تلویزیونی بگذرانیم. خدا را چه دیدید شاید توی این هفته جنگلی به پا کردیم...

راهنمای کاشتن و داشتن درخت

داشتن یک درخت آلبالو که کاملا محصول خودتان باشد و هی افه‌ آلبالوهایش را جلوی در و همسایه بگذارید یا یک درخت بید که عصرهای بهار بروید زیر سایه‌اش کتاب بخوانید، آن‌قدر ها هم که ما فکر می‌کنیم کار پیچیده و شاقی نیست. با داشتن همین اطلاعات محدود و هزینه ای نسبتا ناچیز می‌توانید باغبان باغچه‌ی کوچک حیاط‌تان شوید.

 

 از کجا تهیه کنیم؟ 

از همه نهالستان‌های سطح شهر یا گل‌فروشی‌های مجهز و بزرگ. مثلا مرکز نهال‌ها در مشهد و جاده طرقبه.

 کجا بکاریم؟

 حیاط خانه: حتما لازم نیست یک خانه ویلاییِ سه نبشِ 1000 متری داشته باشید. یک باغچه نه چندان بزرگ حتی توی همین حیاط‌های مشترکِ خانه‌های آپارتمانی هم کارتان راه می‌افتد.

 حیاط مدرسه: یک جنبش انقلابی راه بیندازید و با هماهنگی مدیر، باغچه‌های خانه دوم‌تان را هم سبز کنید. امتحان‌های خرداد هم که تمام شد، میوه‌های شان می‌شود شیرینی شروع تعطیلات‌تان...

 محوطه دانشگاه: یک هماهنگی کوچک با مسئولان دانشگاه و یک قرار دسته جمعی، یک دانشگاه پر از دار و درخت را به شما هدیه می‌دهد!

 جلوی در خانه و پارک و مکان‌هایی که شهرداری برای این کار قرار داده هم گزینه مناسبی است.

 چه نهال‌هایی بکاریم؟

 برای سایه‌دوست‌ها

 چنار: برای شروع گزینه مناسبی است. هم یک سایه مَشتی برای تابستان‌ها دارد، آفت کمتری به جانش می‌افتد، به آب کمتری نیاز دارد و از همه مهم‌تر مراقبت از چنار آسان است و برای آماتورها، دلگرم‌کننده!

 بید: ما این نهال را به آدم‌های رمانتیک و عاشق‌پیشه توصیه می‌کنیم! برای همین هم هست که به آن مجنون می‌گویند! آدم هوس می‌کند زیر سایه‌سار بی‌نظیر‌ش غزل حافظ بخواند. نهال بید برای مکان‌های عمومی مثل کناره‌ها و پیاده‌رو‌ها هم مناسب است و به خاطر ظاهر قشنگ و سبزی که دارد توی باغ‌ها خیلی جلوه می‌کند.

 برای میوه‌دوست‌ها

اگر دل‌تان می‌خواهد نتیجه اولین تلاش‌هایتان، میوه‌دار باشد که انگیزه‌تان بالا برود، نهال‌های زیر را انتخاب کنید.

 توت: این نهال خیلی زود میوه می‌دهد و حوصله‌تان را سر نمی‌برد. به اضافه این‌که تقریبا همه ویژگی‌های مثبت چنار را هم دارد.

 آلبالو وگیلاس: این دو نهال، توی فصل بهار شکوفه می‌دهند و حیات خانه‌تان را پُر از حس ناب بهاری می‌کنند و چون اواخر بهار میوه‌هایشان می‌رسد، به گرمای تابستان برنمی خورند، در نتیجه لازم نیست خیلی نگران آفت و سم‌پاشی و... باشید.

 انگور: پربار و چند‌کاره است. هم برگش را می‌توانید برای دلمه‌های مامان‌پز استفاده کنید، هم غوره و هم انگورش را. آب و کود کمی هم می‌خواهد.

 چه جوری از نهال‌مان مراقبت کنیم؟

این نهال کوچولوی عزیز، باید به دست شما جان بگیرد. برای مراقبت و تر و خشک کردن یک نهال تا این‌که خودش بتواند روی پای خودش بایستد موارد زیر را به خاطر بسپارید:

خاک: نباید سطحی باشد. می‌توانید خاک باغچه مرغوب را که با کود هم ترکیب شده از مغازه‌ها تهیه کنید. برای کاشتن یک نهال اول باید خاک باغچه‌یتان را حداکثر تا یک متر حفاری کنید. این کار به این خاطر است که گاهی نهال بعد از این‌که توی خاک ریشه گرفت ممکن است به آهک یا بتن‌هایی که زیرِ زمین خانه‌ها وجود دارند، موزاییک و هزار جور مانع دیگر برخورد کند و دور از جانش تلف شود. بعد شما هم، غافل از همه جا، بعد یکی دو سال توی سرتان می‌زنید که نازنین درختم خشک شد.

 کود: کود دادن مخصوص چند سال اول است. این ماده مهم اما کمی تا قسمتی بدبو را می‌توانید از همین نهالستان‌ها تهیه کنید. سالی یک‌بار و ترجیحا در ماه بهمن که برف و باران کود را به ریشه می‌رسانند، پای درخت تان کود بریزید. البته بعد از گذشت مدتی اگر ریشه بتواند گلاب به رویتان به فاضلاب برسد، این عمل خطیر از عهده شما خارج می‌شود و زحمتش می‌افتد گردنِ همشهری‌های عزیز!!

 آب: در سال‌های اول نیاز به آب خیلی جدی‌تر است. اما معمولا کم‌کم ریشه‌های درخت خودشان به منابع آبی و فاضلابی می‌رسند و رفع تشنگی می‌کنند!! آب‌دهی باید حداقل هر هفته یک‌بار به صورت منظم انجام شود.

وقتی درخت مهم می‌شود

تا حالا برای‌تان پیش آمده که به این فکر کنید اگر قرار باشد همین الان قیامت برسد و شما فرصت انجام یک کار را داشته باشید، چه کاری را انتخاب می‌کنید؟ پیامبر اسلام (ص) در حدیثی فرموده‌اند اگر نهالی دارید و فقط به اندازه کاشتن آن تا قیامت وقت مانده است، آن را بکارید. این یعنی قضیه خیلی مهم‌تر از آن چیزی است که ما فکر می‌کنیم. تازه، اگر این درختی که می‌کارید برای بنی‌بشری سود داشته باشد، برای شما صدقه محسوب می‌شود. اگر هم دور از جان‌تان حضرت عزرائیل یقه‌تان را گرفت و رفتید آن دنیا، برایتان باقیات الصالحات می‌شود و به اندازه کتابی که یک دانشمند نوشته و مسجدی که آدم نیکوکاری ساخته ارزش دارد. به همین سادگی، به همین خوشمزگی!

برای درست کردن سبزه سفره هفت‌سین دیگر همین روزها باید دست به کار شویم

بوی بهار می‌رسد...

اصولا انسان‌ها قبل از نوروز به دو دسته تقسیم می‌شوند. کسانی که سبزه عید را خودشان درست می‌کنند و کسانی که آن را از بازار تهیه می‌کنند. برای گروه اول پیشنهادهایی درباره آراستن سبزه نوروز امسال داریم و از گروه دوم دعوت می‌کنیم امسال، لذت درست کردن سبزه سفره هفت سین را از خودشان دریغ نکنند. 

کلید‌های درست کردن یک سبزه با دوام

به شما توصیه می‌کنم از بذرهای قدیمی که در خانه دارید برای سبزه امسال استفاده نکنید چون خوب رشد نمی‌کند. بذر ارزان قیمت و تازه مثل گندم و جو خریداری کنید و دست به کار شوید. انتخاب بذرهایی مثل عدس، ماش، ترتیزک، ارزن، شاهی و خاکشیر هم بستگی به سلیقه‌تان دارد. اگر تمایل دارید چند نوع سبزه درست کنید حتما از بذرهای متنوع استفاده کنید. برای یک بشقاب سبزه حدودا 50 تا 100 گرم بذر کفایت می‏کند. بذرها را در آب خیس کنید. بعد از یک شبانه‏روز که کاملاً خیس خوردند آن‌ها را لای یک پارچه مرطوب پیچیده و در بشقاب قرار دهید. نباید بشقابی که این پارچه در آن قرار دارد از آب پر شود فقط باید مرتب پارچه را خیس کنیم تا رطوبت به بذرها برسد. در این مدت هر روز مقداری آب روی پارچه می‏‌پاشیم. در روش معمولی وقتی بذرها جوانه زدند آن‌ها را در یک بشقاب گود می‌ریزیم و با دست پهن می‏کنیم، طوری که روی هم انباشه نشوند اما باز هم برای مدت یک شبانه‏روز پارچه‏ای روی بشقاب می‏کشیم و پارچه را خیس نگه می‏داریم. روز بعد پارچه را برمی‌داریم و بشقاب را در محل پرنور و آفتابی قرار می‏دهیم. روزی 2‌1 بار روی سبزه اسپری می‌زنیم. اگر بخواهیم تا 13 فروردین سبزه را نگه داریم بهتر است آن را در مکان خنک نگه داریم. تا یادم نرفته باید بگویم استفاده از ظروف سفالی و در درجه دوم چینی نتیجه بهتری خواهد داشت تا ظروف پلاستیکی یا فلزی.

زمان آماده کردن چند بذر مختلف به همراه مقدار مورد نیاز را در زیر می‌بینید

سبزهزمان لازممقدار

سبزه گندم ۱۰ روز قبل از عیدیک لیوان بزرگ

سبزه ماش و عدس15 روز قبل از عیدیک لیوان

سبزه شاهی و خاکشیر5 روز قبل از عیدیک استکان

سبزه تخم آفتاب‌گردان7‌5 روز قبل از عیدنصف لیوان

 کوزه سر سبز/ یک کوزه را از آب پر می‌کنیم و برای مدت یک شبانه‏روز آن را همان‏طور پر از آب نگه می‏داریم تا جدار کوزه کاملاً خیس شود. سپس یک جوراب نایلونی روی کوزه می‏کشیم. بذر شاهی را که قبلاً برای مدت 24 ساعت در آب خیس کرده‏ایم به آرامی با دست روی نایلون می‏کشیم، طوری که بذرها که کاملاً ژله‏ای شده‏اند به طور یک‌نواخت همه‌جا پخش شده و به جوراب بچسبند. کوزه را همواره پر از آب نگه می‌داریم... بعد از مدتی یک کوزه سرسبز خواهیم داشت.
 سبزه گلدانی/ بذرها را درون ورقه‌ای از گاز استریل یا هر پارچه نازک درشت‌باف نخی قرار می‌دهیم.‌ ساقه‌ای گل یا قاشق یک بار مصرفی را که استحکام داشته باشد، درون این گلوله پارچه‌ای می‌گذاریم و بعد آن را درون بطری شیشه‌ای قرار می‌دهیم و هر روز نیز با اسپری به آن آب می‌پاشیم. وقتی جوانه زد و از تار و پود پارچه بیرون آمد، آن را داخل گلدان تزیینی می‌گذاریم و بعد از چند روز که سبزه ما کاملاً رشد کرد، می‌توانیم گل‌های ریز تزیینی خشک‌شده یا مصنوعی روی آن بگذاریم تا زیباتر شود.
 میوه کاج/ میوه کاج را داخل آب انداخته تا پولک‌های آن از هم باز شود. بعد بین پولک‌ها، گندم جوانه‌زده می‌گذاریم تا سبز شود. در نهایت میوه کاج شبیه یک کاج مطبق می‌شود. مطمئن باشید خودتان هم به شدت از آن لذت خواهید برد.
 سرو سبز/ بذر شاهی را با مقداری آب خیس می‌کنیم تا لعاب بیندازد، یک اسفنج را زیر آب می‌گذاریم و با کمک چاقو به صورت یک مخروط یا همان سرو برش می‌زنیم. می‌توانیم به کمک یک اسفنج سفت‌تر روی اسفنج برش زده را سمباده بکشیم تا خوب مسطح شود. روی اسفنج را یک لایه پنبه می‌کشیم و روی آن را با تنظیف می‌پوشانیم و کاملا خیسش می‌کنیم. با دست مقداری بذر شاهی که لعاب انداخته بر می‌داریم و روی کار می‌کشیم. فقط یک لایه کافیست. اسفنج آغشته به شاهی را می‌گذاریم زیر یک نایلون بزرگ، طوری که به بذرها نچسبد. دو تا حفره در نایلون ایجاد کنید و روزی چند بار با کمک اسپری به آن آب بدهید. کف ظرف مورد نظرتان را از سنگ ریزه‌های رنگی پر کنید و سروی که پرورانده‌اید را درون آن قرار دهید.
معرفی برنامه‌های شهرداری برای هفته درخت‌کاری
نهال دوستی بنشان!
شهرداری مشهد برای هفته منابع طبیعی و درخت‌کاری (15 تا 22 اسفندماه) برنامه‌ای در نظر گرفته است که اگر دوست دارید یک درخت به شهرتان هدیه بدهید می‌توانید در طرح درخت‌کاری امسال که با همکاری شورای اجتماعی محلات برگزار می‌شود، مشارکت کنید. در این طرح توزیع نهال به مردم برای کاشت در مقابل یا داخل منازل انجام می‌شود. شهروندان متقاضی می‌توانند برای اعلام آمادگی برای کاشت نهال به نماینده شورای اجتماعی و یا شهرداری محل سکونت خود مراجعه و ثبت نام کنند. پس از بررسی شرایط لازم توسط کارشناس فضای سبز، مکان مستعد کاشت، نوع و تعداد گونه مورد مورد نیاز در نظر گرفته می‌شود و نهال‌ها در هفته درخت‌کاری به متقاضیان داده می‌شود. برای اطلاعات بیشتر می‌توانید به سایت سازمان پارک‌ها و فضای سبز مشهد (www.parks.mashhad.ir) مراجعه کنید. شماره تلفن 3400326 هم پاسخ‌گوی سوالات شما در خصوص طرح درختکاری سال 91 است.

 

 

نظرات کاربران
کد امنیتی