شغلي‌که ديده نمي‌شود
مقايسه جايگاه معلمان در ايران با ديگر کشورهاي جهان

شغلي‌که ديده نمي‌شود

نویسنده :

حتما از اين بيلبوردهاي گنده در سطح شهر ديده‌ايد که مزين به اين جمله هستند: «تبليغات هزينه نيست سرمايه‌گذاري است.» در بين کشورهاي پيشرفته دنيا اين نوع نگاه و امثال اين شعار براي تربيت نيروي انساني و توليد فکر استفاده مي‌شود. روزي پروفسور حسابي در کشوي ميز آزمايشگاه خود در کشوري غربي با دسته چکي سفيد امضاء مواجه شد؛ به گمان اين‌که شايد مسئولان در صدد امتحان او هستند دسته چک را به مسئول خود تحويل داد و علت اين رفتار را جويا شد. جناب آقاي مسئول به پروفسور حسابي توضيح مي‌دهد که شما در حال توليد علم و کار آزمايشگاهي هستيد بنابراين صحيح نيست هربار که به چيزي احتياج داشتيد براي دريافت بودجه به ما مراجعه کنيد؛ اين دسته چک با تمام برگه‌هاي سفيد امضايش براي همين در اختيار شماست. اين مثالي بود از ميزان اهميتي که به توليد علم داده مي‌شود. يکي از شاخص‌هاي توسعه در هر کشوري همين توليد علم و آموزش منابع انساني است و در اين بين محوري‌ترين نقش با معلمان است. جايگاه يک معلم در هر کشوري را مي‌توان با ميزان اهميتي که به علم آموزي، تعليم و تربيت داده مي‌شود سنجيد و مشخص کرد. معلمي در کشور ما فراتر از يک شغل است. روزگاري معلمان به‌خصوص در روستاهاي دور افتاده در نقش قاضي، پزشک، مشاور خانواده، رابط مردم با مسئولان و.... ظاهر مي شدند. هنوز هم بسياري از معلمان براي خانواده‌ها اين نقش را دارند. در اين بين يک متر و شاخص ديگر هم براي شناخت واقعي جايگاه معلمان در جامعه (البته از ديد مسئولان نه مردم) وجود دارد و آن وضعيت معيشتي آن‌هاست. اگر به نقش و تأثير معلم در جامعه به نسبت ديگر مشاغل اشراف داشته باشيم؛ اگر بدانيم جذب و حفظ نيروي انساني توانمند چه تأثيري در پيشبرد اهداف يک سازمان دارد؟ وقتي بدانيم که دغدغه معاش مانع جدي براي جذب نيروي متخصص و در ادامه مسير پيشرفت آن است مي‌توانيم معيشت اين قشر را شاخصي براي درک بهتر جايگاه آن‌ها در کشور بدانيم. اين مقايسه مي‌تواند از چند منظر باشد؛ به‌طور مثال نسبت به توليد ناخالص ملي کشور، معيشت تمام مردم، درآمد ديگر اقشار جامعه و...

کشورهاي ژاپن، آلمان، کره جنوبي و سوئيس جزو کشورهايي هستند که بيشترين حقوق را به معلمان خود مي‌دهند. به‌طور مثال ميانگين درآمد يک معلم در سوئيس طي يک سال معادل 58520 دلار است، يعني با احتساب مزايا معادل 5 ميليون تومان ما براي هر ماه! درآمد ساليانه معلمان در آلمان 48800دلار و در ژاپن 45515 دلار است. ايرادي که در اين مقايسه وجود دارد اين است که درآمد کل کشور و معيشت تمامي اقشار در آن لحاظ نشده براي همين مقايسه درآمد يک معلم با سرانه توليد ناخالص ملي روش بهتري است. به عنوان مثال درآمد يک معلم در کره جنوبي 242 درصد اين سرانه، در آلمان 180 درصد و در ژاپن 160 درصد سرانه توليد ناخالص ملي است. از قرار اين توجه به معلم در ديگر کشورها صرفا به معناي علاقه حاکميت ديگر کشورها به اين قشر نيست؛ بلکه ميزان توجه آن‌ها را به ضرورت آموزش نسل‌ها و کاهش دغدغه‌هاي معلمان را نشان مي‌دهد و صد البته در اين راه بر خلاف نظر حاکم در کشور ما هزينه نمي‌کنند بلکه سرمايه‌گذاري مي‌کنند. مگر جز اين است که يک معلم با وجود دو شيفت تدريس (حدود 9 ساعت) و بعد از تدريس در انواع کلاس‌هاي تقويتي، کنکور، خصوصي و... تا رساندن درآمد خود به رقمي معادل هزار يورو (بالاتر از يک ميليون تومان خودمان) رمقي براي به روز کردن اطلاعات، توجه بيشتر به دانش‌آموز و... ندارد و تنها مي‌شود ماشيني که مدام تکرار مي‌کند. ديگر معلم خوبي هم نخواهد بود چه برسد به يک مربي و حق هم دارد؛ چرا که اين عدول از آرمان‌ها اثر وضعي بي‌توجهي به جايگاه اوست نه زياده خواهي خود و همصنفانش! در تمام کشورهاي پيشرفته دنيا، معلمان جزو طبقه ممتاز جامعه محسوب مي‌شوند. به طور مثال درآمد يک معلم در انگلستان 114 درصد درآمد يک فعال صنعتي است. همين مقايسه در هلند رقمي معادل 177 درصد، در کانادا 163 درصد و در ژاپن 185 درصد است. هر چند در آستانه روز معلم تلخ کردن کام اين قشر عزيز درست نيست اما بايد گفت اين نسبت در کشورما معادل 50 درصد است. (با احتساب ميانگين 427 هزارتوماني براي حقوق معلمان در يک شيفت کار که توسط مسئولان اعلام شده است) البته مقايسه را در همين حقوق متوقف مي‌کنيم وگرنه در بحث مزايا هم قصه سر دراز دارد، چنان که در پاکستان معلمان نمونه براي مطالعه بيشتر و کسب تجربه سفرهاي خارجي دارند اما در کشور ما سفر علمي و... که وجود ندارد؛ حتي بر خلاف ارگان هايي مثل شرکت گاز، وزارت ارتباطات و... تسهيلات جزئي هم براي معلمان فراهم نيست و اگر روزي سوداي سفر به سرشان بزند مي‌توانند از اقامتي دلنشين در کلاس‌هاي مدارس شهرهاي مختلف که با موکت آذين شده بهره ببرند.

نظرات کاربران
کد امنیتی