سرقت ادبی هیچ تفاوتی با سرقت‌های دیگر ندارد
گفت‌وگو با «نرگس آبیار» نویسنده‌ای که آثارش مورد شبیخون کتابسازها قرار گرفته است

سرقت ادبی هیچ تفاوتی با سرقت‌های دیگر ندارد

نویسنده : وحید تفریحی

نرگس آبیار در حوزه ادبیات به‌ویژه کتاب کودک چهره شناخته شده‌ای است و در پرونده کاری‌اش نگارش 30 جلد کتاب و رمان به چشم می‌خورد، که کوه روی شانه‌های درخت، چشم سوم، مجموعه داستان‌های حکمت کوچک، به کی می‌گن قهرمان، شکفتن در هامون، داستان دوخط و... از آن جمله‌اند، آبیار چند سالی است که به فیلم‌سازی در عرصه مستند و فیلم کوتاه هم روی آورده و آثارش در جشنواره‌های بین‌المللی اسماعیلیه مصر، ایوگانای ایتالیا، باتومی گرجستان، آزای یونان و... به نمایش درآمده‌اند. در جشنواره امسال فیلم فجر هم با یک اثر بلند در بخش فیلم اولی‌ها شرکت کرده است. اما بهانه گفت‌وگوی ما با او سرقت ادبی چند اثر از او بود، جالب این‌جاست که می‌گوید بعد از پیگیری سرقت یکی از آثارش، ادبیات طرف مقابل با او طلبکارانه هم بوده است! 

 چطور می‌توان زشتی این عمل را برای مردم تبیین کرد تا سراغ خرید این نوع کتاب‌ها نروند؟

 به نظر من رسانه‌ها باید در این زمینه فرهنگ‌سازی کنند؛ مردم باید بدانند که این اتفاق ممکن است روزی برای خودشان رخ دهد؛ فرهنگ و ایده‌های آنان به سرقت برود. اگر رسانه‌ها و به‌خصوص صداوسیما در زمینه فرهنگ‌سازی به خوبی عمل کنند، بی‌شک مردم هم به سراغ این نوع کتاب‌ها نمی‌روند.

 در گفت‌وگویی که با معاون فرهنگی وزیر ارشاد داشتیم، اعلام شد که ارشاد ساز و کاری برای تشخیص این‌که آیا یک کتابی که برای اخذ مجوز آمده، سرقت ادبی است یا خیر ندارد. نظر شما در این باره چیست؟

 تشخیص این‌که کتابی که برای گرفتن مجوز به وزارت ارشاد رسیده و محتوای آن از منابع مختلفی جمع آوری شده است، کار سختی نیست؛ کارشناسان اداره کل کتاب وزارت ارشاد به راحتی می‌توانند تشخیص دهند که یک کتاب مجموعه‌ای از مطالب گردآوری شده است و باید جلوی چاپ آن را بگیرند، چرا که این افراد سودجو حتی به خود اجازه نمی‌دهند که از عنوان گردآورنده برای خود استفاده کنند. متاسفانه در حال حاضر شاهد چاپ کتاب‌هایی هستیم که اسم افرادی به عنوان نویسنده آن آمده که هیچ سوادی در زمینه موضوعات آن کتاب ندارند و اثر هنری محصول تخیل یک انسان است که برای آن وقت گذاشته و زحمت کشیده است.

 وقتی یک نویسنده به سرقت ادبی اثرش شکایت می‌کند آیا بیشتر به جنبه معنوی توجه می‌کند یا جنبه‌های مالی؟

 هم جنبه‌های مالی و هم جنبه‌های معنوی. به عقیده من هیچ ایرادی ندارد که نویسنده به دنبال جنبه‌های مالی ضرری که کرده است هم باشد. به هرحال فردی که اثرش سرقت ادبی شده، حقوقش نیز پایمال شده است؛ انتشاراتی که به چاپ کتاب‌هایی که با سرقت ادبی جمع آوری شده، اقدام می‌کند در قبال این کار خود سود می‌کند و هم به ناشر و هم به نویسنده اثر ادبی اصلی ضرر می‌رساند، از همین رو فکر می‌کنم این حق یک نویسنده است که از حقوق مادی خود دفاع کند.

 بدون شک بخش زیادی از وسعت و گسترش پدیده کتابسازی به دلیل استقبال مردم از این نوع کتاب‌ها است، دلیل این استقبال مردم را چه می‌دانید؟ 

 فکر می‌کنم دلیل استقبال مردم از این نوع کتاب‌ها این است که مردم ترجیح می‌دهند مجموعه‌ای از داستان‌ها را در یک کتاب داشته باشند تا این‌که یک داستان را در یک کتاب. با وجود این‌که کتابسازی‌ها معمولا در سطح نازلی چه از لحاظ ظاهر و چه کیفیت چاپ می‌شود اما باز هم مخاطب ترجیح می‌دهد سراغ این نوع کتاب‌ها برود چون مجموعه‌ای از چند کتاب است.

 به نظر شما چرا فردی که به سرقت ادبی اقدام می‌کند، عنوان نویسنده برای خودش می‌گذارد؟ چرا از عناوینی هم‌چون گردآورنده یا... استفاده نمی‌کند؟

 چون این افراد نه تنها دنبال سودجویی مالی بلکه دنبال سودجویی معنوی نیز هستند و بدون این‌که زحمتی برای یک اثر ادبی انجام داده باشند نام خود را به عنوان نویسنده مطرح می‌کنند.

 مهم‌ترین آثار شما که توسط افراد مختلف سرقت شده چیست؟ پیگیری‌های شما تا چه حد نتیجه بخش بوده است؟ 

** بیشتر داستان «2خط» من مورد سرقت ادبی قرار گرفته است. البته رمانی هم درباره جنگ داشتم که یک فیلم نامه‌نویس بدون اجازه آن را به فیلم‌نامه درآورده بود و قرار بود فیلم هم از آن ساخته شود که با پیگیری‌های من جلوی آن گرفته شد. به هرحال بیشترین سرقت ادبی از آثار من مربوط به داستان «2 خط» است که در این بین نشریه‌ای هم به چاپ بخش‌هایی از آن بدون ذکر نام اقدام کرده بود که بعد شکایت و پیگیری این مشکل برطرف کردن شد. در حال حاضر هم دوباره این اثر من توسط فردی سرقت شد که بعد از پیگیری ها متوجه شدم هم ناشر و هم آن فردی که آثارم را سرقت کرده است، طلبکار هستند و به جای عذرخواهی با ادبیات طلبکارانه صحبت می‌کنند!

 آیا وزارت ارشاد از شما، برای پیگیری شکایت‌ها و کمک به احقاق حق حمایت کرد؟

 بله! خوشبختانه وزارت ارشاد قول همکاری و حمایت داده و اعلام کرده است که نه تنها برای آثار من بلکه برای همه آثاری که سرقت ادبی شده پیگیری خواهد کرد. البته من و نویسندگانی هم‌چون من که آثارشان سرقت شده بیشتر از این‌که دنبال احقاق حق خود باشیم، دنبال مقابله با پدیده کتابسازی هستیم.

 در یک کلام افرادی را که به سرقت ادبی اقدام می‌کنند چگونه توصیف می‌کنید؟

 سرقت ادبی هیچ تفاوتی با سرقت‌های دیگر ندارد. تنها صفت شایسته این افراد، دزد است.

نظرات کاربران
کد امنیتی
milad85
milad85
٩١/١١/٠٥
١
٠
واقعا برای اینجور آدما متاسفم