روايتي که سينما را فتح مي‌کند
محرمانه مستقیم

روايتي که سينما را فتح مي‌کند

نویسنده : سید مصطفی صابری

يادگاري که از مرتضي آويني بعد از پروازش در 20 فروردين 1372 ه.ش. براي ما باقي مانده، چيزي به مراتب بيشتر از آثار اوست. جامعه ما هم بيش از چند مستند و اثر مکتوب که هر کدام در جاي خود با ارزش است، بيشتر به نوع نگاه شهيد آويني نياز دارد، که اگر اين نگاه وجود داشت ما آويني‌ها داشتيم و هنر متعهد او بارها و بارها بر اساس نياز جامعه باز تعريف مي‌شد. عنصر مهم زندگي او، شناخت عرصه و عملگرايي بر اساس ضرورت‌ها بود. آويني از روزي که با ساخت چند مستند از وضعيت مردم محروم متهم به سياه‌نمايي شد تا روزگاري که در پي حلاجي مباني سياسي غرب با بهره‌گيري از تفسيرالميزان علامه طباطبايي بود، عرصه‌هاي مهجور را شناسايي و بر اساس مباني انقلاب اسلامي مورد ارزيابي قرار مي‌داد. همين شناخت عرصه و عملگرايي باعث شد مردي که تحصيلاتش در عرصه معماري بود، به جاي کم‌کار خطاب کردن ديگران در معرفي دفاع مقدس، در قامت گوينده، نويسنده و تدوينگر ظاهر شود و روايتي از يک فتح بزرگ را ماندگار کند. روزگاري بعد آويني به سراغ نظريه‌پردازي در حوزه سينما آمد و مدعي شد سينما را بايد به عنوان بخشي از تمدن غرب شناخت و چون انقلاب اسلامي گفتمان جديدي ايجاد کرده؛ پس هنر در اين خاک و بوم بايد بر مبناي اين گفتمان و نيازهاي جامعه بازتعريف شود تا بتواند آينه‌اي براي اين تفکر باشد. امروز که سينما در کشور ما از مردم، نيازها و خواسته‌هايشان فاصله گرفته و در بيشتر موارد اين آثار گيشه‌اي فاقد محتوا هستند که مخاطب را جذب مي‌کنند؛ بازخواني نظرات سيد شهيدان اهل قلم در کتاب «آينه جادو» خالي از لطف نيست که مي‌گفت: «جذابيت شرط لازم است اما کافي نيست... جذب تماشاگر نمي‌تواند همه هدف فيلم‌ساز باشد، اگر چه جذابيت اولين شرطي است که اگر وجود نيابد، مفهوم فيلم محقق نمي‌شود... فيلم فاقد جاذبه، فيلم نيست و فيلم داراي جاذبه، فيلم هست اما معلوم نيست فيلم خوبي باشد... جاذبه کاذب جاذبه‌اي است که تماشاگر را سحر مي‌کند و او را از رجوع به فطرت خويش باز مي‌دارد... هر جاذبه‌اي که عقل بشر را تحت سيطره خويش بکشاند جاذبه کاذب است... اگر جاذبه سينمايي اصل واقع نشود نه تنها سد راه کمال نخواهد شد، بلکه تماشاگر را در طي طريق به سوي شکوفايي فطرت و اعتدال وجود مدد خواهد کرد.» (آينه جادو، صفحات 13 تا 28) شهيد آويني معتقد بود فيلم، تماشاگر را چنان تحت تاثير قرار مي‌دهد که در بسياري مواقع جانشين خودآگاه او مي‌شود و بحث اصلي در کيفيت و غايات اين اثرگذاري است و نوع رابطه‌اي که سينما با انسان امروز برقرار مي‌کند هرگز در تاريخ نظيري نداشته است و چه بهتر از اين عرصه در خدمت صيقل دادن فطرت آدمي استفاده شود؛ و اين امر جز با شناخت ماهيت هنر از جنس فطرت و نه مهارت و تکنيک، همين‌طور توجه به نيازهايي از مخاطب که جنس‌شان منشاء گرفته از عشق به کمال است؛ ميسر نيست. براي همين آويني روشنفکراني که در فرم آثارشان از مردم فاصله گرفته بودند و افرادي که اصالت را به جذابيت داده بودند را تخطئه مي‌کرد و معتقد بود با اين روش‌ها نمي‌توان انعکاسي از واقعيت‌هاي با ارزش ارائه داد.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
برگزیدن یک موقعیت شغلی متفاوت

عشق و زندگی در نقطه‏ صفر مرزی

٩٦/٠٤/٠١
تلگجیم

تلگجیم 491

٩٦/٠٤/٠١
برگزیده سایت

سه راهکار تضمین شده برای کوتاه‌ نویسی!

٩٦/٠٤/٠١
هر سال احسان علیخانی در ماه عسل یادمان می‌اندازد که بعضی‌ها عجیب دوست دارند مشکلات زندگی‌شان را در بوق

کی از همه بدبخت ‌تره؟!

٩٦/٠٤/٠١
شاخ هفته

کاش حوصله شان سر برود

٩٦/٠٤/٠١
چهره هفته

من هم یک خمار هستم!

٩٦/٠٤/٠١
معرفی تلگرام‌های غیررسمی و پاسخ به این سـوال که آیا آن‌ها قابل اعتمادند؟

تلگرام‌ های فارسی!

٩٦/٠٤/٠١
پایان‌نامه

به دولت کمک کنید!

٩٦/٠٤/٠١
جارچی

جارچی 491

٩٦/٠٤/٠١

نگاهی به رایج‌ ترین موقعیت‌ هایی که یکهویی بیچاره‌ ترین می‌شویم!

٩٦/٠٤/٠١
ناصرخان آکتور سینما

حكمت همه و هيچى!

٩٦/٠٤/٠١
جانونی

قصه شیخ بهایی و اختراع نان سنگک!

٩٦/٠٤/٠١
فتوچاپ

فتوچاپ 491

٩٦/٠٤/٠١
حکایت هفته

اندر حکایت دزدیده شدن شمشیر نادرشاه و مریدان

٩٦/٠٤/٠١
دات کام

کلاس ترک اعتیاد اسمارت فون‌ها

٩٦/٠٤/٠١
مینیمال

قحطی پوشک در ﺍﺳﺮﺍﺋﯿﻞ!

٩٦/٠٤/٠١

پاسخ به یک سوال مهم آیا تیم‌های ایرانی می‌توانند سیاست بایرن را در نقل و انتقالات دنبال کنند؟

٩٦/٠٤/٠١
گپ وگفتی با «پیمان خاکسار»، مترجمی که در بازار کساد نشر کارهایش با استقبال مواجه می‌شود

از تدوین «شیار ۱۴۳» تا ترجمه «جزء از کل»

٩٦/٠٤/٠١
درباره افول ستاره‌ها در تیم‌های بزرگ و عاقبت نافرجام نقل و انتقالات پر سر و صدا

بمب‌هایی که نترکیدند!

٩٦/٠٤/٠١
کافه جهان نما

سوئد، اینجا همه چیز سرجای خودش است

٩٦/٠٤/٠١
تبلیغات
تبلیغات