خانه‌ای روی آب
روز دریانوردی بهانه‌ای شد تا از خشكی سری به آب و دریا بزنیم....

خانه‌ای روی آب

نویسنده : مریم حکیمی

آدم عاقل پایش را جای سفت می‌گذارد؛ جایی که آب زیرش نرود. اما همین آدم عاقل گاهی مجبور می‌شود دل به دریا بزند و کارهایی بکند که تصورش سخت است. شاید کلمه دریانورد شما را بی‌اختیار به یاد کشتی‌های بادبانی‌، ملوان‌های قوی هیکل، دزدان دریایی و ناخدا اسمیت یک چشم با پای چوبی و یک طوطی روی شانه‌اش بیندازد، درست مثل آنچه در فیلم‌ها دیده‌اید و شاید هم تصویر کاپیتان لینچ و ملوان زبل را به خاطر آورید!! و اگر اهل مطالعه و علاقمند به تاریخ باشید شاید ماژلان و کریستف کلمب را تجسم کنید! اما دریانورد یک آدم معمولی است که نه پای چوبین دارد ونه طوطی! یکسری آدم، در شرایطی که ابر و باد و موج و کوسه تهدیدشان می‌کند، دارند روی دریا کار می‌کنند. زندگی این‌ها شبیه آدم‌های معمولی نیست. آن‌ها روی مرزهای خطر زندگی می‌کنند. امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی دریانوردی نیز متحول شده است. دریانورد امروز دیگر با حوادث و مصائب دوران ماژلان روبرو نیست ولی به سهم خود دست به گریبان مسایل دیگری است. مهمترین مشکل دریانورد امروز عدم شناخت و درک صحیح جامعه از شغل اوست. تا جایی که هنوز قانونگذاران نیز به سختی و زیان آور بودن این شغل رای نداده‌اند.

چی بخوانند، کجا بخوانند؟

درس دریا

دریانوردان آینده، شما با انتخاب این رشته قرار است فردی متخصص برای هدایت و اداره شناورهای مختلف در آب‌های ساحلی شوید. دانش‌آموختگان این رشته می‌توانند در سازمان‌های دولتی و خصوصی مسئولیت فرماندهی و هدایت شناورهای ساحلی را به عهده بگیرند و هم‌چنین به عنوان راهنما و مسئول عملیات و خدمات بندری دست به کار شوند. رشته دریانوردی یك رشته میان رشته‌ای است که علاوه بر تحمل و رنج سفرهای سخت دریایی باید در زمینه‌های مختلف ریاضی، نجوم و تجارت آگاهی كافی داشته باشید تا یك سفر مطمئن برای افراد فراهم شود. 3 دانشگاه علوم و فنون دریایی چابهار، خرمشهر و امام خمینی شما را از طریق آزمون سراسری وزارت علوم یک دریانورد حرفه‌ای می‌کنند. شما می‌توانید تا مقطع کارشناسی‌ارشد علوم و فنون دریایی و حمل و نقل دریایی ادامه دهید. البته مؤسسات پژوهشی دیگری همچون دانشكده نفت محمودآباد، سازمان دریایی، شركت كشتیرانی و شركت ملی نفت در كشور وجود دارد كه مجوز لازم در خصوص تدریس رشته دریانوردی را دارند.


دانشگاه‌ها

 چابهار: این دانشگاه از بهترین دانشگاه‌های دریایی ایران به حساب می‌آید‌، اگر در این دانشگاه بورسیه نفتکش شدید مدرک کارشناسی را اخذ می‌کنید و گرنه باید به کاردانی (غیر بورسیه) بسنده کنید در ضمن این دانشگاه گرایش موتور هم دارد. دروس این دانشگاه کاملا انگلیسی هستند.

 دانشگاه خارک (بوشهر) : اگر در جریان باشید بیش از 80 درصد نفت ایران از جزیره خارک که پایانه نفتی ایران به‌شمار می‌آید صادر می‌شود و به دلیل وجود شرکت‌های نفتی موجود در این جزیره این دانشگاه تاسیس شد تا نیروهای این شرکت‌ها اعم از آن‌ها که در خشکی و یا در دریا هستند ولی الان این دانشگاه زیر نظر کشتیرانی ج.ا.ا می‌باشد. البته دروس ارائه شده برای رشته ناوبری کاملا به زبان انگلیسی است و بالا بودن سطح انگلیسی شما را برای ورود به این دانشگاه می‌طلبد و یکی دیگر از مهمترین شرایط ورود به این دانشگاه سلامت کامل بدن شما (تناسب وزن، نداشتن کور رنگی، دید10/10، دندان سالم، قد بالای 170، پرانتزی نبودن پاها، نداشتن پلاتین، جای چاقو و... است. 

 دانشگاه بندر انزلی و محمودآباد: در سال‌های گذشته پیشرفت قابل قبولی داشته‌اند. در این دانشگاه‌ها دروس به زبان فارسی تدریس می‌شود ولی محمودآباد توسط کنکور علمی کاربردی دانشجو می‌گیرد و بعد از قبولی در مصاحبه شما بورسیه نفتکش خواهید شد.

چه دوره‌هایی می‌گذرانند؟

مهارت‌هایی از نان شب واجب‌تر

دوره‌های offshore یا ایمنی صنایع دریایی، مراحل طبقه‌بندی شده آموزش‌هایی است که در آن‌ها به شما می‌آموزند با اتفاقات غیر مترقبه کارهای دریایی چطور کنار بیایید. این دوره‌ها برای مهندسان صنایع دریایی از نان شب و عینک آفتابی روز واجب‌تر است. اگر مدرک این دوره‌ها را نداشته باشید، حتی از ساحل به عرشه کشتی هم راه‌تان نمی‌دهند چون احتمال برنگشتن‌تان زیاد می‌شود. فکر نکنید دریانورد شدن به همین آسانی است، دریانوردی دانش و مهارت شناور بودن و ناوبری و جهت‌یابی بر روی دریاها و توده‌های بزرگ آب است. برای کنار آمدن با کار در دریا و دریانوردی این دوره ها را باید بگذرانید: آموزش فرار از بالگرد در حال سقوط در آب / ناوبری / هواشناسی / کشتی‌رانی / کار با موتورهای دریایی / عملیات بندرگاهی / آتش‌نشانی / ایمنی و نجات / کار با طناب و گره‌ها

در ایران تنها جایی که این دوره‌ها را ارائه می‌دهند در محمود آباد و وابسته به شرکت نفت است. گذراندن هر کدام از این دوره‌ها بالای 1000 دلار هزینه دارد. البته داشتن مدرک این دوره‌ها حداقل شرط کار روی دریاست. بماند که تخصص فنی و حرفه‌ای و تجربه هم جای خود را دارد.

قبل‌تر از این‌ها شما باید از فیزیک الکتریسیته و مغناطیس، ریاضیات عمومی و کاربردی، فیزیک مکانیک و حرارت بخوانید و بدانید تا نجوم، هواشناسی و اقیانوس‌شناسی،‌ مبانی مهندسی دریایی، برنامه‌نویسی کامپیوتر، تاریخ و قدرت دریایی، ناوبری ساحلی و تخمینی، کار روی نقشه، قطب‌نمای مغناطیسی و جایرو، ناوبری نجومی، دستگاه‌های الکترونیکی، کمک‌ناوبری، قوانین و علائم دریایی، مخابرات دریایی، اصول کلی تعادل و ساختمان کشتی. شما باید به زبان انگلیسی مسلط باشید. از همین الان به کلاس‌های زبان انگلیسی بروید و در کنارش شنای حرفه‌ای را بیاموزید.

 کار سخت در شرایط سخت‌تر

 از آنجایی که دوره‌های عملی را دانشجویان دریانوردی باید روی کشتی بگذرانند دانشگاه‌ها از عهده حقوق آن‌ها بر نمی‌آیند و باید بگویم رشته دریانوردی از رشته‌های پرهزینه است همین مسئله باعث شده که دانشگاه‌ها دچار کمبود دانشجو در این رشته‌ها باشند، بنابراین بحث حمایت حقوقی و كمبود نیروی انسانی مطرح است كه به دلیل كمبود نیروی انسانی در رشته دریانوردی، همین الان تعدادی از شاغلان این رشته غیرایرانی هستند. با توجه به اینكه داوطلبان رشته دریانوردی بعد از اخذ مدرك دانشگاهی باید 2 ترم در آب‌های بین‌المللی آموزش ببینند بنابراین رشته دریانوردی نیازمند سرمایه‌گذاری كلان است. هم‌چنین آینده شغلی دریانوردان بعد از برگشت به خشكی مشخص نیست و همین امر بازار كار در خشكی را برای دریانوردان نامطمئن كرده كه این موضوع نیازمند هماهنگی ارگان‌های دریایی كشور با دانشگاه‌ها است.


چطور این کاره شوید؟

پول در آوردن از آب

هر کشتی تجاری نیاز به ۵ مهندس کشتی تحت عنوان مهندس ۱، مهندس ۲ الی مهندس ۵ دارد. حال اگر تعداد کشتی‌های تجاری موجود در کشور را حدود ۱۰۰ کشتی تخمین بزنیم، می‌بینیم که حداقل به ۵۰۰ دانش‌آموخته مهندسی کشتی نیازمندیم که این افراد در بدو استخدام از مهندسی ۵ شروع کرده و به مرور به مهندسی ۱ می‌رسند. از همین‌جا روشن می‌شود که کشور ما نیاز بسیاری به دانش‌آموختگان این رشته دارد. از نظر وضعیت درآمد نیز چون مهندسان کشتی مقداری از حقوق خود را به ارز دریافت می‌کنند، نسبت به مهندسان دیگر درآمد بهتری دارند. دانش‌آموختگان رشته مهندسی کشتی‌سازی می‌توانند در سازمان‌هایی که به ساخت سکوها و یا اسکله‌ها می‌پردازند، مشغول به کار شوند. هم‌چنین دانش‌آموختگان می‌توانند در کارخانه‌های خصوصی و یا دولتی که کشتی‌های کوچک و قایق‌های موتوری را می‌سازند و به خصوص در زمینه تعمیر کشتی فعال هستند، مشغول به کار شوند و البته اگر دانشجویان در دوره کارشناسی ارشد این رشته که در 2 گرایش سازه کشتی و معماری کشتی ارائه می‌شود، پذیرفته شده و ادامه تحصیل دهند، فرصت‌های شغلی بیشتر و بهتری خواهند داشت. 

هدف از گرایش مهندسی دریانوردی نیز همچون گرایش مهندسی کشتی، گسترش ناوگان بازرگانی کشور و ایرانی کردن کارکنان دریایی می‌باشد و به همین دلیل تعدادی از دانشجویان این گرایش بورسیه سازمان‌های دریایی کشور هستند و پس از آن‌که ۱۸ ماه بر روی آب‌های خارج از کشور دوره کارآموزی خود را گذراندند، در ناوگان سازمان بورس‌دهنده مثل کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و شرکت ملی نفت‌کش مشغول به کار می‌شوند.

مهندس کشتی‌ساز می‌تواند در سازمان بنادر و کشتیرانی وظیفه ساخت سکوهای شناور را بر عهده گرفته و یا به عنوان مهندس ناظر بر حسن اجرای طرح‌های اجرایی نظارت بکند و بالاخره در صنایع دریایی به کارهای تحقیقاتی بپردازد. چرا که در این رشته عرصه فعالیت‌های تحقیقاتی بسیار گسترده است.


چطور پیشرفت کنید؟ 

کجایی ناخدا خورشید!

شما اگر کارشناسی ناوبری را هم بگیرید باید 9 ماه تا یک سال ملوان باشید؛ یعنی این‌که با بهترین معدل‌ها هم باید پایین به بالا شروع کنید! در کل 3 تا ملوان داریم که هر کدام بر دیگری دستور می‌دهند. بعد از این که مراحل ملوانی را پشت سر گذاشتید تازه می‌شوید افسر. افسر‌ی هم مثل ملوانی 3 درجه دارد. خلاصه بعد از گذراندن این دوره‌ها به سمت کاپیتانی یا همان ناخدایی می‌رسید که البته در کشتی‌های بزرگ و کوچک این عناوین کمی فرق می‌کند.

 چطور همسر یک دریانورد شوید!

همین الان می‌گوییم کار آسانی نیست. ازدواج با دریانوردان یعنی دل به دریا زدن. طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، زوجین مجاز نیستند بیش از 8 ساعت همدیگر را ببینند. ما هم از این قضیه حداکثر سوء استفاده را می‌کنیم و می‌گوییم، ازدواج دریانوردان ازدواجی است با 80 ماه عسل و این بدان معنی است كه بعد از هر سفر كه دریانورد به خانه خود بر می‌گردد احساس می‌كند زندگی جدیدی را آغاز كرده است!!!

نظرات کاربران
کد امنیتی
sayedala-tagh
sayedala-tagh
٩١/٠٩/١١
٠
٠
سلام حسام خیلی خوشش امد