تاریخ عزادار حسین(ع) خواهد ماند
دکتر رجبی دوانی در گفت‌و‌گو با جیم:

تاریخ عزادار حسین(ع) خواهد ماند

نویسنده : فاطمه آستاني

وقتی تقویم آن قدر برگ می‌خورد تا در «محرم» متوقف می‌شود، وقتی پرچم‌ها سینه دیوارها را سیاه می‌کنند، وقتی آدم‌ها هم رنگ دیوارها می‌شوند، وقتی دست‌ها ضرب می‌شوند بر سینه، تا غمِ تاریخ را بکُشند، وقتی همه چشم‌های عاشق سراسر اشک می‌شود، حسی زیر پوست‌مان جان می‌گیرد که شبیه‌اش را هرگز در غیر از «مُحرم» تجربه نمی‌کنیم. اما در کنار این حس و حال زیبا زنده‌ترین تصویر از واقعه عاشورا برایم از این جمله دکتر علی شریعتی شکل می‌گیرد «حسین بیشتر از آب تشنه لبیک بود، اما افسوس كه به جای افكارش زخم‌های تنش را نشانمان دادند و بزرگ ترین درد او را بی‌آبی نامیدند.» حالا بعد از گذشت 14قرن از واقعه‌ای که همچنان داغش تازه است، حرف‌هایی گفته می‌شود که یا ریشه در جهلی ریشه‌دار دارد یا از سینه پُر کینه دشمنان این قیام به رشته‌های افکار برخی از ما نشت کرده است. حالا که تقویم دوباره محرمی شده، سراغی گرفتیم از بعضی سوال‌ها که شاید گوشه‌ای از ذهن ما و شما خاک می‌خورند و تا کنون پاسخ روشن و قانع کننده‌ای برای آن‌ها دریافت نکرده‌ایم. در یک گفت‌وگوی تلفنی این سوالات را با دکتر «محمد حسین رجبی دوانی» معاون پژوهش دانشکده علوم اجتماعی امام حسین(ع) و کارشناس مذهبی مجموعه تلویزیونی «مختارنامه» در میان گذاشتیم. آنچه در ادامه می‌خوانید بخشی از این گفت‌وگو است:

واقعه عاشورا ابعاد و پیچیدگی‌های زیادی داشت. امام حسین(ع) و اهل بیت ایشان در شرایط سختی به سر می‌بردند. تشنگی امانشان را بریده بود. در چنین شرایطی چرا حضرت طلب باران نکردند؟

 شما می دانید که نماز باران (استسقاء)در شرایطی خوانده می‌شود که خشکسالی حادث شده باشد و براساس احکام فقهی این نماز را در ایام قحطی می‌خوانند که مردم به واسطه کمبود منابع آبی در مضیقه‌اند اما در واقعه کربلا یزیدیان آب را از آن حضرت و همراهانشان محروم کردند. یعنی آب و منابع آبی در اختیار بود ولی آن را بر سپاه امام (ع) بستند. پس این موضوع از بنیان متفاوت است و در حقیقت حضرت نیازی به این کار نمی‌دیدند.

 

 عده‌ای بحث‌هایی را مطرح می‌کنند و بسته شدن آب بر سپاه امام حسین (ع) و خانواده‌ایشان را زیر سوال می‌برند و مدعی می‌شوند که در وقوع این اتفاق تردیدهایی وجود دارد یا در نهایت شرایط به شکلی که عموم جامعه باور دارند، نبوده است؛ در این باره توضیح دهید؟

 ببینید براساس اسناد مستند در 7محرم سال 61 فرمانی از عبیدا...ابن زیاد به عمربن سعد می‌رسد که «با دریافت نامه‌ام بی‌درنگ میان حسین و یارانش با آب گوارا جدایی افكن و همان‌گونه كه با امیرمؤمنان «عثمان» چنین شد، تو نیز اجازه مده كه حسین و همراهانش قطره‌ای از آب گوارا بنوشند و بچشند» البته این جنگ روانی عمربن سعد از اساس دروغ بود چرا که در آن واقعه انقلابیون آب را بر عثمان بستند و از قضا امیر مومنان علی(ع) و 2 فرزندش اسباب شکسته شدن آن را فراهم کردند. در واقع آن ملعون (عمربن سعد) تمام همت خود را برای شکل دادن جنگی روانی فراهم کرده است. روایت شده که بعد از بستن و اتمام ذخیره آب مصرفی کاروان حسین بن علی(ع)،در روز هشتم محرم حضرت عباس(ع) به همراه 20نفر مشک به دست و 30 محافظ به سپاه دشمن حمله می‌برند و موفق می‌شوند و به آب دسترسی پیدا می‌کنند اما آنچه مسلم است این است که در روز عاشورا همه ذخایر آبی لشکر امام حسین (ع) تمام شده بود و بی‌آبی امان خانواده آن حضرت و سربازانش را بریده بود.

  به شرایط سخت نبرد اشاره کردید که آن حضرت در این واقعه متحمل شده‌اند، برخی این سوال را مطرح می‌کنند که چطور می‌شود که امام حسین (ع) به عنوان معصوم که علم لدنی دارند و با وجود احتمال وقوع جنگی نابرابر به همراه اهل بیت‌شان به سوی کوفه حرکت کردند؟

 برای پاسخ به این سوال باید از 2 جنبه این اتفاق را مورد بررسی قرار دهیم. اول باید اشاره‌ای داشته باشیم به شقاوت و پستی یزیدیان. این شقاوت و بی‌رحمی باعث شد تا امام حسین(ع) که دیگر مدینه را جای امنی برای زندگی نمی‌دیدند، راه کوفه را در پیش بگیرند. ایشان می‌دانستند که باقی گذاشتن اهل بیتشان در مدینه باعث خواهد شد تا حکومت یزید به سادگی ایشان را گروگان بگیرد یا قربانی انتقام کند. از طرف دیگر شما می‌بینید که در این واقعه خویشان دیگر حضرت هم که قاعدتا خطر کمتری در مدینه متوجه‌شان بوده باز هم همراه ایشان می‌شوند و این دشواری را به جان می‌خرند، چرا که ایمان دارند نباید امام‌شان را در هیچ صحنه‌ای تنها بگذارند. آن‌ها بر ولایتمداری‌شان پافشاری می‌کنند و معتقدند که وقتی امام امت در خطر باشد، «دفاع» زن و مرد نمی‌شناسد. پس وجه دیگر این همراهی از این وفاداری رقم می‌خورد.

 عده‌ای می‌پرسند که اگر امام حسین(ع) پیروز واقعی و جاوید این کارزار بود، پس چرا همچنان برای مصیبتش گریه می‌کنیم؟ آیا گریه سهم افراد پیروز هم می‌شود؟

 قیام امام حسین(ع) ابعاد مختلفی داشت. پیروزی برای این قیام در طول تاریخ رقم خورد. همین ماندگاری خود پیروزی بود اما قیمتش تقدیم جان بود. این جانسپاری با خودش جاودانگی به همراه آورد. اما از آن سو، واقعه کربلا آن قدر جانکاه و جانسوز است که از درد این فاجعه نمی‌توان چشم پوشید و همه تاریخ عزادار حسین(ع) خواهد ماند. در آن واقعه، اتفاقاتی رخ داد که در تاریخ عرب بی سابقه بود. کجا سراغ دارید که حتی عرب جاهلی هم مهمان خود را مورد تعرض قرار دهد؟ یا در ماه حرام به چنین جنگ و چنین خونریزی اقدام شود؟ در این مدت 12هزار نامه رد و بدل شد تا یزیدیان به خود بیایند اما اتفاقی نیفتاد. از طرفی برای اولین بار زن مسلمانی توسط مسلمان دیگری به اسارت گرفته می‌شد. این بدعت‌های شوم با خانواده آن حضرت، سرنوشت شوم یزدیان و ماندگاری قیام امام حسین (ع) همه و همه اسباب آن را فراهم کرد که تاریخ پیروزی سپاه امام حسین (ع) را بپذیرد و البته برای این فاجعه عظیم تا ابد به سوگ بنشیند.

نظرات کاربران
کد امنیتی