مکاني براي معنويت
به مناسبت هفته جهاني مساجد

مکاني براي معنويت

نویسنده : سهراب نيك پسند

 

در جريان سي امين اجلاس وزراي خارجه کشورهاي عضو سازمان کنفرانس اسلامي که از هفتم تا نهم خرداد ماه سال 1382 در تهران برگزار شد، نامگذاري روزي به نام «روز جهاني مسجد» به تصويب رسيد. در اين اجلاس شرکت کنندگان بر جايگاه رفيع مسجد به‌عنوان رمز وحدت و برادري در جهان اسلام تأکيد کردند. در اين اجلاس تصويب شد که از 21 آگوست (31 مرداد) هرسال، که مصادف با خاطره تلخ به آتش کشيده شدن مسجد الاقصي توسط تندروهاي صهيونيست سال 1969 ميلادي است، به‌مدت يک هفته، «هفته جهاني مساجد» اعلام شود. هم‌چنين در اين اجلاس از کشورهاي عضو خواسته شد با هدف ارج نهادن به نقش مساجد و صيانت از آن‌ها به‌عنوان اماکن مقدسه در احيا و تجليل اين هفته تلاش کنند. پيامبر گرامي اسلام (ص) با پايه‌گذاري اولين مسجد،‌ مکاني را بنا نهاد که علاوه بر داشتن نقش روحاني و معنوي، کانون فعاليت‌هاي اجتماعي مسلمانان نيز به شمار مي‌رفت. به‌همين دليل مسجد در طول تاريخ اسلام ويژگي برجسته‌اي داشته است به خصوص در دوران صدر اسلام که مسجد نه صرفاً محل عبادت، که محل فعاليت‌هاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي، قضايي و نظامي به شمار مي‌آمد. از سوي ديگر شکل و ساخت مساجد در کشورهاي اسلامي زيربناي هنر و معماري اسلامي را تشکيل داد. معماري زيبا، با کاشي‌کاري‌هاي منحصربه فرد، کتيبه‌ها، گچبري‌ها، معرق‌ها و ديگر عناصر معماري در هم آميخت و در قلمرو اسلام، هم هنرها به‌کار گرفته شد تا مساجد از اين راه جلال و شکوه ديگري پيدا کنند به گونه‌اي که امروز معماري اسلامي مايه فخر ومباهات ملل اسلامي و يکي از جاذبه‌هاي گردشگري اين کشورهاست.

 

بزرگ‌ترين مساجد و بناهاي مذهبي جهان اسلام


درميان هزاران هزار مسجدي که در جهان وجود دارد برخي به لحاظ شکوه و عظمت صاحب چنان جايگاهي هستند که نامشان در فهرست بزرگ‌ترين‌ها و زيباترين‌ها جاي مي‌گيرد اما اگر بخواهيم ازبين ده‌ها فهرستي که از سوي سازمان‌ها و نشريات بين‌المللي از مساجد جهان منتشر شده است يکي را انتخاب کنيم بهترين معيار، مي‌تواند تکيه بر عظمت و مساحت بناها باشد تا به اين شيوه از اعمال سليقه شخصي نيز به‌دور باشيم. البته در اين باره هم يافته‌هاي ما مي‌تواند شامل خطاهايي باشد که از پراکندگي و تعداد بسيار زياد اطلاعات ناشي مي‌شود. در تهيه اين مطلب اطلاعات از ده‌ها منبع مختلف کسب شده و بين اطلاعات آن‌ها مقايسه صورت گرفته است. با اين که در ميان برخي از فهرست‌هاي موجود نام حرم مطهر امام رضا (ع) نيز به چشم مي خورد اما چون براي شيعيان تفاوت ماهوي بين حرم و مسجد وجود دارد، از ذکر نام آن در ميان 10 مسجد برتر جهان خودداري کرديم.

 



مسجد بزرگ رم


تنها مسجد شهر «رم» که بزرگ‌ترين مسجد اروپا نيز هست، يکي از بزرگ‌ترين بناهاي ساخته شده در چند دهه اخير ايتالياست. شبستان اصلي آن براي عبادت 2500 نفر نمازگزار و شبستان کوچک‌تري براي 150 نفر طراحي شده است. فضاهاي جانبي اين مسجد شامل يک تالار کنفرانس با ظرفيت 400 نفر، فضاي نمايشگاهي، بخش آموزشي شامل کتابخانه و کلاس‌هاي درس و هم‌چنين 2 واحد مسکوني براي امام جماعت و بازديد کنندگان است.

 



مسجد استقلال


مکان: جاکارتا (اندونزي)

 

سال ساخت: 1978 م.

 

مساحت: 90 هزار مترمربع

 

گنجايش: 120 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 1

 

بلندي مناره‌ها: 96.6 متر

 

* مسجد استقلال درحال حاضر بزرگ‌ترين مسجد در منطقه جنوب شرق آسيا از نظر مساحت و گنجايش است. ساخت اين بناي عظيم اسلامي سال 1975 ميلادي به مناسبت گراميداشت روز استقلال اندونزي از کشور هلند و به‌عنوان نماد سپاسگزاري مردم اين کشور براي برخورداري از استقلال ساخته شد.

 



مسجد جامع دهلي


مکان: دهلي (هندوستان)

 

سال ساخت: 1656 م.

 

مساحت: 21 هزار و 600 مترمربع

 

گنجايش: 25 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 2

 

بلندي مناره‌ها: 40 متر

 

* مسجد جامع دهلي يا مسجد جهان‌نما، از مهم‌ترين مساجد هندوستان و از بزرگ‌ترين مساجد جهان اسلام است. اين بنا از ماسه و سنگ ساخته شده و داراي 3 گنبد مرمرين است. مسجد جامع دهلي در عرض 6 سال و در نتيجه کار بي‌وقفه بيش از 5 هزار کارگر به دستور شاه جهان، پنجمين امپراتور گورکاني هند و سازنده تاج محل ساخته شده‌است.

 



مسجد پادشاهي


مکان: لاهور (پاکستان)

 

سال ساخت: 1673 م.

 

مساحت: 29 هزار و 867 مترمربع

 

گنجايش: 100 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 4

 

بلندي مناره‌ها: 53.75 متر

 

* مسجد پادشاهي يا مسجد عالمگيري در لاهور به فرمان پادشاه گورکاني اورنگ‌زيب عالمگير (حکومت: ۱۰۶۸ـ ۱۱۱۸ هجري قمري) آغاز شد. کتيبه فارسي بالاي در ورودي مسجد که به خط ثلث و نستعليق است خبر مي‌دهد که ساخت اين مسجد سال ۱۰۸۴ هجري قمري توسط برادر رضاعي اورنگ‌زيب، مظفرحسين معروف به فدايي خان کوکه، به پايان رسيده است.

 



مسجد شاه فيصل


مکان: اسلام‌آباد (پاکستان)

 

سال ساخت: 1986 م.

 

مساحت: 43 هزار و 295 مترمربع

 

گنجايش: 300 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 4

 

بلندي مناره‌ها: 90 متر

 

* ساخت مسجد شاه فيصل سال 1986 به اتمام رسيد و به عنوان دانشگاه بين‌المللي اسلامي مورد استفاده قرار گرفت. ترکيب معماري سنتي و معماري مدرن نماي منحصر به فردي به اين مسجد داده است چراکه بر خلاف طراحي سنتي مساجد اين بنا فاقد گنبد است و ساختمان اصلي آن به شکل چادر طراحي شده است.

 



مسجد شيخ زايد


مکان: ابوظبي (امارات متحده عربي)

 

سال ساخت: 2007 م.

 

مساحت: 22 هزار مترمربع

 

گنجايش: 40 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 4

 

بلندي مناره‌ها: 107 مترمربع

 

* بر اساس کارشناسي‌هاي سازمان کنفرانس اسلامي و مرکز مطالعات تاريخ، هنر و فرهنگ اسلامي، قبه اصلي اين مسجد بزرگ‌ترين قبه در جهان به شمار مي‌رود که ارتفاع آن 83 متر و قطر داخلي آن به بيش از 32 متر مي‌رسد. اين قبه هزار تُني از سوي هنرمندان مراکشي با کتابت آيات قرآني تزئين شده است.

 



مسجد بيت‌المکرم


مکان: داکا (بنگلادش)

 

سال ساخت: 1960 م.

 

گنجايش: 40 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 2

 

بلندي مناره‌ها: 40 متر

 

* اين مسجد که در قلب داکا، پايتخت بنگلادش قرار دارد، مسجد ملي مردم اين کشور به حساب مي‌آيد و در دهه 1960 بنيان نهاده شد. اين مسجد همواره بسيار شلوغ است، به ويژه در ماه مبارک رمضان جمعيت زيادي به دهمين مسجد بزرگ دنيا مي‌روند. همين موضوع مقامات بنگلادش را برآن داشت که فضاي آن را گسترش دهند و ظرفيت آن را به 40 هزار نفر رساندند.‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌

 



مسجد سلطان قابوس


مکان: مسقط (عمان)

 

سال ساخت: 2001 م.

 

گنجايش: 20 هزارنفر

 

تعداد مناره‌ها: 5

 

بلندي مناره‌ها: 90 متر

 

يکي از جذاب‌ترين نکاتي که پيرامون مسجد سلطان قابوس قابل ذکر است فرش ايراني اين مسجد است که مساحت آن به 4263 متر مربع مي‌رسد و با يک ميليارد و 700 ميليون گره توسط هنرمندان نيشابوري بافته شده است. به گفته کارشناسان، محراب اين مسجد بزرگترين محراب درجهان اسلام است که ارتفاع اين محراب 14متر است. در ساختن اين مسجد ازهنر کاشيکاري ايراني نيز استفاده شده است.

 



مسجدالحرام


مکان: مکه (عربستان سعودي)

 

سال ساخت: 638 م.

 

مساحت: 356 هزار و 800 مترمربع

 

گنجايش: 820 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 9

 

بلندي مناره‌ها: 89 متر

 

* بدون شک قبله‌گاه مسلمانان بزرگ‌ترين مسجد جهان است. بنا بر آياتي از قرآن و روايات معصومان عليهم السلام خانه کعبه نخستين و مقدس‌ترين بنا و اولين مسجدي است که بر روي زمين ساخته شده است و از آن به کعبه، خانه خدا، بيت‌ا... الحرام، بيت‌العتيق و بيت‌الحرم نيز نام برده مي‌شود.

 



مسجدالنبي


مکان: مدينه (عربستان سعودي)

 

سال ساخت: سال نخست هجري قمري

 

مساحت: 400 هزار و 500 مترمربع

 

گنجايش: 600 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 10

 

بلندي مناره‌ها: 105 متر

 

* حرم پيامبر، مسجد نبوي يا مسجد پيغمبر نام‌هاي ديگري براي اين مسجد تاريخي هستند که در شرق شهرمدينه ساخته شده ‌است. اين بنا را پيامبر اسلام (ص) به دست مبارک خود و به همراهي مهاجران و انصار ساختند. آرامگاه پيامبر اسلام، که در منزل آن حضرت واقع بود، پس از توسعه مسجد در آن قرار گرفت.

 



مسجد ملک حسن دوم


مکان: کازابلانکا (مراکش)

 

سال ساخت: 1993 م.

 

مساحت: 90 هزار مترمربع

 

گنجايش: 105 هزار نفر

 

تعداد مناره‌ها: 1

 

بلندي مناره‌ها: 210 متر

 

* پروژه ساخت اين مسجد سال 1980 ميلادي آغاز شد و در 1993 به پايان رسيد تا به مناسبت شصتمين سال تولد حسن دوم پادشاه مراکش افتتاح شود. مسجد حسن دوم در ساحل شهر کازابلانکا ساخته شده است و بخشي از آن بر روي آب قرار دارد. شايان ذکر است که اين بنا با کمک‌هاي مردمي ساخته شده است.

 

رشد 74 درصدي تعداد مساجد آمريکا


* آمار منتشر شده در ايالات متحده آمريکا نشان مي‌دهد، تعداد مساجد موجود در سراسر آمريکا سال ۲۰۰۰ ميلادي ۱۲۰۹ مسجد بوده اما سال ۲۰۱۱ با يک رشد ۷۴ درصدي به ۲۱۰۶ مسجد افزايش يافته است. اين آمار هم‌چنين نشان مي‌دهد که بيشترين مساجد موجود در آمريکا در ايالت‌هاي نيويورک و کاليفرنيا قرار دارند به گونه‌اي که در ايالت نيويورک ۱۹۲ مسجد و در کاليفرنيا ۱۲۰ مسجد وجود دارد. ايالت فلوريدا نيز با ۱۱۸ مسجد رتبه سوم را به خود اختصاص داده است.

 



نماد مسجد در اروپا


يکي از اصلي‌ترين نمادهاي دنياي اسلام در اروپا، مسجد اياصوفيه استانبول است. بنايي که دومين گنبد بزرگ تاريخي جهان به شمار مي‌آيد و به‌نوعي نماد کشور ترکيه و شهر استانبول است. مسجد اياصوفيه در دوره پادشاهي بيزانس يک کليساي ارتدوکس بوده که بعدها مسلمانان به‌عنوان مسجد از آن استفاده کردند و امروزه کاربري آن به يک موزه تغيير کرده است.

 

شهر بدون مسجد اروپا


در شرايطي که مسلمانان 5 درصد از جمعيت 425 ميليوني اروپا را تشکيل داده‌اند دولت آتن تا‌کنون چندين بار طرح‌هايي را براي ساخت مسجدي براي مسلمانان اين شهر ۵ ميليون نفري فراهم کرده اما هيچ‌کدام از اين طرح‌ها عملي نشده است. جمعيت مسلمانان آتن حدود يک ميليون نفر است؛ اما تنها مساجد اين کشور، در منطقه شمال غربي در نزديکي مرکز ترکيه قرار دارد و مسلمانان آتن براي برگزاري نمازهاي جماعت در اعياد و مناسبت‌هاي ويژه، از مراکز فرهنگي، سالن‌هاي اجتماعات و حتي فضاهاي اجاره‌اي اطراف شهر استفاده مي‌کنند.

 



مرکز اسلامي آمريکا در ميشيگان


مرکز اسلامي آمريکا مسجدي در شهر «ديربورن» واقع در کلان شهر ديترويت و ايالت ميشيگان آمريکا است که سال 2005 افتتاح شد. گفته مي‌شود که بزرگ‌ترين مسجد در آمريکاي شمالي محسوب مي‌شود. اين مسجد متعلق به جامعه شيعيان شهر ديربورن است اما ممکن است مسلمانان ساير مذاهب نيز براي اقامه نماز در آن حضور يابند. مسجد مرکز اسلامي آمريکا با ظرفيت 3 هزار نفري يک مجتمع اسلامي فرهنگي با 11 هزار و 148 متر مربع و شامل يک کتابخانه، مرکز گردهمايي، تالار کنفرانس و مهد کودک است.

 


بزرگ‌ترين مسجد اروپا در کلن آلمان


بزرگ‌ترين مسجد اروپا با همکاري يکي از بزرگ‌ترين شرکت‌هاي ترکيه‌اي در شهر «کلن» اين کشور با هزينه‌اي بالغ بر 34 ميليون يورو ساخته خواهد شد و هزارمين مسجد اروپاست. اين مسجد گنجايش 2 هزار نمازگزار را دارد و خدمات ارزنده‌اي به مسلمانان آلمان که تعداد آن‌ها 4 ميليون نفر تخمين زده شده است، ارائه خواهد داد. درحال حاضر بزرگترين مسجد آلمان موسوم به مسجد جامع «مارکسلو» با گنبدها و مناره‌اي بلند در شهر دويسبورگ واقع در ايالت «نوردراين وستفالن» آلمان قرار دارد.

 

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨

چرخه‌ تبدیل پراید

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨