مـانـدگـارانـي که مـانـدگـار هستند

مـانـدگـارانـي که مـانـدگـار هستند

نویسنده : علی نیک فرجام

از بزرگي پرسيدند چرا با اين همه حضور پرفايده خورشيد، مردمان در بيشتر اوقات متوجه آن نيستند، پاسخ داد: چون هميشه هست انگار نيست، اگر روزي نباشد مي‌فهميم که تا ديروز بوده! انسان‌ها هم از اين قاعده پيروي مي‌کنند. گاهي وقتي هنرمندي از بين ما مي‌رود تازه مي‌فهميم بود، يک وقت‌هايي هم ارزش هنر و جايگاه يک استاد را فقط از نبودنش، از جاي خالي‌اش و... حس مي‌کنيم. بزرگاني که رفتند با رفتن‌شان براي ما ماندگارتر شدند، اي کاش بزرگاني که هستند با استمرارشان، با آثار ماندگاري که خلق کردند و... براي ماندگار شوند قبل از آن که...

هميشه استاد
 
عزت‌ا... انتظامي

متولد: 31 خرداد 1303ش/ محل تولد: تهران / تحصيلات: فارغ‌التحصيل از مدرسه شبانه تئاتر و سينماي هانوفر آلمان، دانشکده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران و داراي دکتراي افتخاري از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.

 

با اين‌که در ميان هنرمندان در قيد حيات کشور، استاد انتظامي مسن‌تر از سايرين است اما گزيده‌کاري و وسواسي که وي در انتخاب نقش‌هايش داشته است سبب شده که او در طي حيات 88 ساله‌اش، بيش از 57 مورد فيلم در کارنامه هنري نداشته باشد. انتظامي فعاليت هنري را با پيش‌پرده خواني در تماشاخانه آغاز کرد و بازي در فيلم «واريته بهاري» به کارگرداني پرويز خطيبي در سال 1328 ش. نخستين تجربه سينمايي‌اش را به ثبت رساند؛ اما فعاليت حرفه‌اي و بدون وقفه او در عالم سينما به سال 1348 ش. و ايفاي نقش به يادماندني او در فيلم «گاو» به کارگرداني «داريوش مهرجويي» بر مي‌گردد. به نوعي مي‌توان گفت که کشف استعداد سينمايي انتظامي توسط مهرجويي صورت گرفت و پس از آن بازي در در ديگر آثار مهرجويي همچون آقاي هالو، دايره مينا، پستچي، اجاره نشين‌ها، هامون و بانو سبب تثبيت جايگاه آقاي بازيگر در سينماي ايران شد. انتظامي در سال 1348 تصميم به کسب تجربه آکادميک گرفت و توانست وارد دانشگاه هنرهاي زيباي دانشگاه تهران در رشته تئاتر شود. پس از فراغت از تحصيلات دانشگاهي، در حدود سال‌هاي 52 تا 53 به تدريس رشته تئاتر در دانشکده هنرهاي زيبا و دانشگاه الزهرا (س) کنوني پرداخت.

 

پستچي در ميوه ممنوعه
 
علي نصيريان

متولد: 15 بهمن 1313ش/ محل تولد: تهران/ تحصيلات: ديپلم هنرپيشگي‌اش را در سال 1335 ش. اخذ کرد و در سال 1341 به آمريکا براي تحصيل در رشته هنرپيشگي سفر کرد.

 

علي نصيريان از سال 1336 کارمند اداره هنرهاي دراماتيک شد که در آن‌جا سمت کارگرداني و بازيگري داشته است. او در سال 55 تا 57 رئيس اداره تئاتر بود و در سال‌هاي 55 و 56 عضو گروه نمايش و ادبيات نمايشي فرهنگستان هنر شد. اولين حضور سينمايي نصيريان با فيلم «گاو» به کارگرداني «داريوش مهرجويي» شکل گرفت. هرچند که در اين فيلم بازي او تحت الشعاع بازي درخشان استاد «عزت ا... انتظامي» قرار گرفت اما اين اثر هنرمندانه زمينه حضور چندين ساله او را در سينما با بيش از 35 فيلم در کارنامه هنري‌اش تثبت کرد. حضور علي نصيريان در نقش‌هاي تاريخي از جمله در سريال‌هاي سربداران و هزاردستان و فيلم سينمايي ستارخان از به يادماندني‌ترين نقش‌آفريني‌هاي وي به کارگرداني علي حاتمي بوده است، ناگفته نماند که حضور در فيلم‌هاي «آقاي هالو» و «پستچي» به کارگرداني داريوش مهرجويي نقش مهمي در ماندگاري شخصيت سينمايي علي نصيريان داشته است. در سال‌هاي گذشته هم حضور متفاوت او در سريال حسن فتحي، «ميوه ممنوعه» جلوه ديگري از هنر خود را ارائه کرد.

 

مرد نقش‌هاي متفاوت
 
محمدعلي کشاورز

متولد: 26 فروردين 1309ش / محل تولد: محله سيچون اصفهان / تحصيلات: فارغ‌التحصيل از دانشکده هنرهاي دراماتيک فارغ‌التحصيل در 1350 در رشته هنرپيشگي و کارگرداني تئاتر.

 

مانند بسياري از هنرمندان عرصه سينما و تلويزيون، فعاليت حرفه‌اي خود را از تئاتر شروع کرد و اولين حضورش در صحنه تئاتر به سال 1339 ش. بر مي‌گردد. محمدعلي کشاورز همزمان با درخشش در هنر صحنه‌اي به تلويزيون و سينما نيز راه پيدا کرد و از سال 1347 ش. به بعد در سريال‌هايي چون «خانه قمر خانم»، «دايي جان ناپلئون»، «هزاردستان»، «سربداران»، «سلطان و شبان»، «گرگ‌ها» به ايفاي نقش پرداخت. اما اولين حضور سينمايي او به سال 1343 و بازي در فيلم سينمايي «شب قوزي» بر مي‌گردد. از آن سال تاکنون، کشاورز در بيش از 47 فيلم به ايفاي نقش پرداخته که تعدادي از آن‌ها از مطرح‌ترين فيلم‌هاي تاريخ سينماي ايران شده‌اند، فيلم‌هايي چون آقاي هالو، صادق کرده، رگبار، صحراي تاتارها، شطرنج باد، شام آخر، مادر، دلشدگان و زيردرختان زيتون. يکي از برترين معرفي‌ها براي کشاورز از زبان دوست و همکارش، «اسماعيل شنگله» بيان شده که او را اين‌طور معرفي مي‌کند: «جماعت اهل فرهنگ و هنر پس از انقلاب کشاورز را به عنوان بازيگر شاخص سريال هزار دستان يا فيلم مادر مي‌شناسند و عامه مردم او را با سريال پدر سالار به ياد مي‌آورند.»

 

اولين کارگردان زن سينماي ايران
 
شهلا رياحي

متولد: متولد: ۱۸ شهريور ۱۳۰۵ش/ محل تولد: تهران/ تحصيلات: سيکل

 

شهلا رياحي از دو جنبه در دنياي سينماي ايران رکورددار است اولين مورد به زندگي مشترک 69 ساله او با همسرش «اسماعيل رياحي» بر مي‌گردد و دومي به عنوان اولين کارگردان زن سينماي ايران که با فيلم «مرجان» در سال 1335 رقم خورده است. شهلا رياحي با نام شناسنامه‌اي «قدرت زمان وفادوست» در سال 1330 با فيلم «خواب‌هاي طلايي» وارد عالم سينما شد و پس از آن به طور مداوم در بيش از 63 فيلم به کار هنري ادامه داد تا اين‌که در سال 1379 ش. از عالم سينما کنار رفت. درخور اشاره است که رکورد طولاني‌ترين زندگي مشترک درعالم هنر درحال حاضر در اختيار پل نيومن فقيد است که اگر همسر شهلا رياحي يک سال ديرتر از دنيا مي‌رفت نام خانم بازيگر و همسر کارگردانش جايگزين نام پل نيومن و همسرش در کتاب رکوردهاي گينس مي‌شد.

 

کمال‌الملک سينماي ايران
 
جمشيد مشايخي

متولد: 6 آذر 1313ش / محل تولد: جاجرود / تحصيلات: تحصيلات ناتمام در رشته تأتر تا سال سوم دانشگاه.

 

مشايخي درميان هنرمندان هم‌دوره‌اش يکي از پرکارترين‌هاست به طوري که در پرونده کاري جمشيد مشايخي حضور در بيش از 94 فيلم سينمايي به چشم مي‌خورد و البته او هم مانند بسياري از هنرمندان ريشه‌دار عرصه سينما و تلويزيون کار خود را از تئاتر آغاز کرده است. مشايخي در سال 1336 ش. به استخدام اداره هنرهاي دراماتيک درآمد و از آن پس تمام زمانش را در خدمت بازي در تئاتر قرار داد تا اين‌که با بازي در فيلم «خشت و آينه» پايش به سينما باز شد اما اين حرفه جديد از ارادت او به تئاتر چيزي کم نکرد. با اين حال مهم‌ترين مولفه دوران کاري مشايخي، همکاري‌هاي مداوم او با استاد علي حاتمي بوده است، همکاري‌هايي که از سوته دلان تا کمال‌الملک و هزاردستان ادامه پيدا کرد به طوري که هنوز هم پس از گذشت نزديک به سي سال، به يادماندني‌ترين نقش‌آفريني‌هاي مشايخي در شخصيت کمال‌الملک و رضا خوشنويس خلاصه مي‌شود. جمشيد مشايخي اين روزها شديدترين انتقادها را به وضعيت سينماي ايران وارد مي‌کند و از گيشه‌اي شدن فيلم‌ها و به فراموشي سپرده شدن بازيگران کهنسال شکايت دارد، شکايت‌هايي که ظاهرا راه به جايي نمي‌برد. چندي قبل در برنامه‌اي مفصل از او با عنوان کمال الملک سينماي ايران تقدير شد.

 

جاي خالي مادر را پر مي‌کند
 
ثريا قاسمي

متولد: 28 آذر 1319ش/ محل تولد: تهران/ تحصيلات: کارشناس هنري.

 

از اولين حضور سينمايي خانم ثريا قاسمي نزديک به 40 سال مي‌گذرد اما اين هنرپيشه کهنه‌کار سينما، تئاتر و تلويزيون بيش از 23 فيلم در کارنامه اش ندارد و بيشتر فعاليت‌هاي سينمايي وي به دوران پس از انقلاب اسلامي بر مي‌گردد. بيشتر فعاليت‌هاي ثريا قاسمي در پيش از انقلاب به گويندگي راديو و تئاتر مربوط مي‌شود به شکلي که پس از اين همه سال حضور در سينما و تلويزيون، هنوز خود را يک گوينده راديو و بازيگر تئاتر مي‌داند. اما اولين نقش‌آفريني جدي او در حوزه سينما سال 1351 ش. و بازي در فيلم «آرامش در حضور ديگران» به کارگرداني «بهرام بيضايي» شکل گرفت و اين ايفاي نقش به قدري در کارنامه کاري ثريا قاسمي موثر بود که پس از گذشت بيش از 4 دهه، هنوز مهم‌ترين بازي وي در عالم سينما شناخته مي‌شود. ثريا قاسمي از آن دست بازيگراني است که پس از فوت بسياري از خانم‌هاي مسن سينماي ايران که عهده‌دار نقش «مادر» بوده‌اند (به خصوص مادرش، حميده خيرآبادي) درحال حاضر جدي‌ترين بازيگر نقش مادر در زمان حاضر شناخته مي‌شود.

 

باز هم پاي علي حاتمي در ميان است
 
داوود رشيدي

متولد: 25 تير 1312ش / محل تولد: تهران / تحصيلات: فارغ‌التحصيل کنسرواتوار ژنو در رشته کارگرداني و بازيگري تئاتر، کارشناسي حقوق سياسي از دانشگاه ژنو.

 

فعاليت‌هاي داوود رشيدي در تئاتر به سال‌هاي جواني و حضورش در پاريس برمي‌گردد. او سپس در سال 1343 ش. به ايران آمد و در اداره تئاتر آن زمان وابسته به وزارت فرهنگ و هنر استخدام شد. پس از آن گروه تئاتر امروز را پايه گذاري کرد، که هنرپيشگاني مانند داريوش فرهنگ، مهدي هاشمي، فهيمه راستکار، سياوش طهمورث، مرضيه برومند، سوسن تسليمي، به عضويت اين گروه درآمدند. رشيدي از سال ۱۳۵۰ ش. با فيلم سينمايي «فرار از تله» به کارگرداني «جلال مقدم» وارد عرصه بازيگري سينما شد و علاوه بر بازيگري و کارگرداني در سينما، تلويزيون و تئاتر به تهيه کنندگي سينما نيز روي آورد و موفق شد حضور در تئاتر به عنوان بازيگر و کارگردان را هم‌زمان با بازي در سينما و تلويزيون ادامه بدهد. او هم مانند مشايخي، به يادماندني‌ترين نقش‌آفريني‌هايش را در آثار علي حاتمي (هزاردستان و کمال‌الملک) به انجام رسانده و تا به امروز بازي در 38 فيلم سينمايي را در پرونده خود به ثبت رسانده است.

 

صدايي آشنا و ماندگار
 
مرتضي احمدي

متولد: 10 آبان 1303ش/ محل تولد: تهران/ تحصيلات: متوسطه

 

کارنامه سينمايي مرتضي احمدي شامل 44 مورد نقش آفريني است اما پس از گذشت اين همه سال از حضور وي در سينما، تئاتر، تلويزيون و راديو، بسياري از مردم ايران، احمدي را به عنوان خواننده آهنگ‌هاي کوچه و بازار مي‌شناسند. مرتضي احمدي فعاليت هنري را سال 1321 ش. در تماشاخانه ماه که خود و چند تن از دوستانش آن‌جا راه‌اندازي کرده بودند آغاز کرد. ولي خيلي زود آنجا را ترک کرد و حرفه هنر را با پيش‌پرده‌خواني در تئاتر و سپس با خوانندگي، بازيگري و دوبلوري در راديو و بازي در فيلم‌هاي سينمايي و مجموعه‌هاي تلويزيوني ادامه داد. احمدي در سال 1332 با بازي در فيلم «ماجراي زندگي» نخستين تجربه سينمايي خود را کسب کرد. از ديگر فعاليت‌هاي احمدي مي‌توان به تأليف کتاب «کهنه‌هاي هميشه نو» اشاره کرد. او براي اولين بار به سبک «بيات تهران» در پيش پرده‌ها آواز خواند و در دوره‌هاي مختلفي که در راديو کار کرد به سبک‌هاي مختلف ترانه و آواز خواند و در سال ۱۳۴۹ ش. به دعوت علي حاتمي ترانه عنوان‌بندي فيلم «حسن کچل» را ضربي‌خواني کرد. نويسنده کتاب مردان موسيقي سنتي و نوين ايران، نوشته است که احمدي بيش از 400 ترانه ضربي و 150 ترانه فکاهي خوانده است.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
برای اولین بار رونمایی از راهنمای اصطلاحات جلسه موضوع ویژه

از همش نزن تا خیارشورکنار جوجه!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
درباره تعطیلات و فرهنگ تعطیلی به بهانه احتمال اضافه شدن یک روز تعطیل دیگر به تقویم کشور از سال آینده

فیتیله چندتا تعطیله؟!

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
پیشنهاد جیم برای تاسیس یک وزارت خانه جدید:

وزارت تعطیلات حواسش به همه شنبه‌ها هست

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
گپی با قربان محمدپور کارگردان سلام بمبئی که فیلمش رکورد فروش در روز اول اکران را زد

سینمای من جشنواره‌ای نیست، برای مردم است

٩٥/٠٩/١٨