تاثيرگذاري شهيد برونسي روي آدم‌ها برايم خيلي جذاب بود
گفت‌وگو با جواد اردکاني، کارگردان “به کبودي ياس” به مناسبت اولين سالگرد خاک سپاري شهيد برونسي

تاثيرگذاري شهيد برونسي روي آدم‌ها برايم خيلي جذاب بود

نویسنده : علی نیک فرجام

چندروز قبل يعني هفدهم ارديبهشت ماه، اولين سالروز خاک‌سپاري سردار شهيد «عبدالحسين برونسي» است و فيلم سينمايي «به کبودي ياس» را مي‌توان مهم‌ترين سند هنري درباره زندگي و شهادت عبدالحسين برونسي دانست، فيلمي که در جشنواره فيلم فجر چند سال گذشته موفق به دريافت سيمرغ هم شد. به سراغ «جواد اردکاني» کارگردان اين فيلم رفتيم و از چگونگي کار و نحوه انتخاب سوژه اثر از ايشان پرسيديم. اردکاني در جشنواره سال گذشته فيلم «شور شيرين» را داشت که در اين اثر موفق و دلنشين مقطعي از زندگي شهيد کاوه به نمايش گذاشته شد.

چه ويژگي‌هايي در شهيد برونسي بود که زندگي ايشان را براي ساخت فيلم انتخاب کرديد؟

شهيد برونسي يکي از معجزات انقلاب اسلامي است. يک روستايي معمولي که بعد از مهاجرت به شهر مشهد به کارهايي مثل سبزي فروشي و بنايي مشغول و همين فرد در کوران انقلاب و بعد هم دفاع‌مقدس، تبديل مي‌شود به يکي از فرماندهان بزرگ جنگ و نامش براي هميشه به يادگار مي‌ماند. اين‌که چه‌طور مردي که نه پايگاه اجتماعي بالايي داشته، نه از خانواده خيلي سرشناس و ثروتمندي بوده، نه مدرک تحصيلي قابل توجه و نه مسئوليت مهمي در اختيار داشته؛ تبديل مي‌شود به کسي که مي‌تواند روي خيلي از آدم‌هاي تحصيل کرده و صاحب اسم و رسم تأثير بگذارد و حتي مسير زندگي آن‌ها را عوض کند؛ برايم خيلي جذاب بود.

در روزگاري که گيشه نقش مهمي در انتخاب مضامين فيلم‌ها دارد با چه توجيه و انگيزه‌اي وارد وادي فيلمسازي دفاع مقدس شديد؟

بعضي از فيلم‌ها را بايد براي مخاطب ساخت و نه گيشه. الان فيلم‌هاي زيادي در دنيا ساخته مي‌شوند که هرگز در سالن‌هاي سينما نمايش داده نمي‌شوند ولي از طريق شبکه‌هاي تلويزيوني و شبکه نمايش خانگي يا در فضاي مجازي به مخاطب‌هاي بسياري عرضه مي‌شوند. ضمن اين‌که فيلم‌هايي مثل «به کبودي ياس» بر خلاف خيلي از فيلم‌هاي گيشه‌اي يک‌بار مصرف نيستند و اين قابليت را دارند تا در سال‌هاي متوالي نمايش داده شوند. در نهايت هم به عنوان سندي درباره يک شخصيت واقعي دفاع مقدس جزو اسناد مهم جنگ باقي بمانند.

آيا تلاش‌هايي را که در حوزه فرهنگ براي شناساندن تاريخ دفاع مقدس مي‌شود در طول سه دهه گذشته کافي مي‌دانيد؟ اگر نه چرا؟

ما درطول سه دهه گذشته در حوزه دفاع مقدس خوب کار نکرده‌ايم. به عنوان مثال در زمينه معرفي مردان بزرگ دفاع مقدس تا قبل از «به کبودي ياس» هيچ فيلمي در سينما ساخته نشده بود. همين‌طور در مورد خيلي موضوعات مهم ديگر. مهم‌ترين دليل اين کم‌کاري به نظر من اين است که مديريت فرهنگي کشور خيلي دنبال ساخت چنين فيلم‌هايي نبوده. البته هنرمندان هم اصراري به ساخت فيلم‌هاي دفاع مقدس نداشته‌اند.

چرا بازيگران بومي را براي فيلم انتخاب کرديد؟

ببينيد براي من مهمترين مسئله اين بود که شخصيت شهيد برونسي هر چه واقعي‌تر و کاملأ شبيه خود ايشان باشد. يکي از ويژگي‌هاي مهم در اين شهيد عزيز لهجه است. برونسي لهجه‌اي روستايي داشته و تقريبأ همه بچه‌هاي دور و بر او هم بچه‌هاي خراساني بوده‌اند که لهجه خاص خودشان را دارند. يکي از دلايل مهم استفاده از بازيگران بومي، لهجه بود.

در فيلم «به کبودي ياس» شخصيت و زندگي حقيقي شهيد برونسي در متن يک داستان با محوريت خانواده يک شهيد ديگر روايت مي‌شود؟ آيا اين نوع پرداخت، نقش شخصيت اصلي داستان را کم‌رنگ نمي‌کند؟

«به کبودي ياس» قصه زندگي افراد مختلفي است که هرکدام به شکلي با شهيد برونسي مرتبط بوده و از ايشان تأثير گرفته‌اند. هريک از اين افراد آينه‌اي هستند که بخشي از وجود برونسي را مي‌شود در آن‌ها ديد. وقتي روايت ديگر شخصيت‌ها در خدمت معرفي شخصيت اصلي باشد لطمه‌اي به شخصيت اصلي وارد نمي‌شود.

هنگام ساخت يک اثر سينمايي براساس زندگي يکي از قهرمانان ملي، براي پرهيز از شعارزدگي چه راهکار اساسي‌ را پيش گرفتيد؟

اول بايد ديد منظور ما از شعار چيست؟ و آيا اصلا شعار چيز خوبي است يا بد؟ وقتي قرار است از انقلاب و جنگ حرف بزنيد بايد توجه داشته باشيد که شعار بخشي از اين دو موضوع مهم است. همين‌طور وقتي قرار است از آدم‌هايي که در مقطع انقلاب و جنگ زندگي کرده‌اند بگوييد بايد قبول کنيد که شعار بخشي از اعتقاد و ادبيات و روش زندگي آن‌ها بوده است. البته در اين موضوع بايد مواظب باشيم که دچار افراط و تفريط نشويم. وفاداري به واقعيت‌ها بهترين راه پرهيز از شعار زدگي افراطي است.

حين تحقيق درباره شخصيت شهيد برونسي، چه جنبه‌اي از زندگي ايشان بيشتر مورد شما قرار گرفت؟

اصرار جدي شهيد بر موضوع حلال و حرام. به نظر من خيلي از چيزهايي که شهيد برونسي به دست آورد به اين خاطر بود که سالم زندگي کرد و براي کسب لقمه حلال تن به سختي‌هاي فراوان داد.

از مشکلات کار بگوييد، به خصوص سختي‌هاي کار در زمينه دفاع مقدس.

فيلم‌هاي جنگي مشکلات و خطرات خاص خودشان را دارند. اما اگر انسان در کار خودش هدف مقدسي داشته باشد با مشکلات به راحتي کنار مي‌آيد. همان‌طور که رزمندگان ما و افرادي مثل شهيد برونسي در طول جنگ سختي‌ها و خطرات خيلي بيشتري را به خاطر هدف بزرگي که داشتند با لبخند رضايت تحمل کردند.

نظرات کاربران
کد امنیتی