جهانگردي در دنياي ادبيات
نگاهي به مکان‌ها و بناهاي معروف تاريخي در رمان‌هاي ادبي

جهانگردي در دنياي ادبيات

نویسنده : اعظم عامل نیک

تصور کنيد در منزل‌تان روي مبل لم داده‌ايد که يک‌هو دل‌تان هواي صحراي سوزان آفريقا را مي‌کند يا هوس مي‌کنيد دور کوتاهي در فضا بزنيد. کافي است ريموت تلويزيون را برداريد و چند دقيقه‌اي بين کانال-هاي تلويزيوني گشت بزنيد تا به کمک اين رسانه خود را در قلب صحراي آفريقا ببينيد يا از سفري کوتاه در فضا لذت ببريد. اين روزها ما بدون اين که از روي صندلي خانه‌مان تکان بخوريم به کمک دوربين‌هاي جهانگردان و طبيعت گردان از اعماق زمين تا فضاي لايتناهي را مشاهده کرده‌ايم و خيلي‌هامان توهم تجربه اين فضا را با خود داريم. پيش از رونق رسانه‌هاي تصويري آثار ادبي گاه حکم دوربين‌هاي رسانه‌ها را داشته‌اند. در تاريخ ادبيات نويسنده‌هاي زيادي بوده‌اند که در داستان‌هاي‌شان درباره مکان‌ها و موقعيت‌هاي مي‌نوشتند که گاه خوانندگان تا پايان عمرشان اين مکان‌ها را از نزديک نمي‌ديدند، اما به کمک تخيل اين نويسندگان با اين مکان‌ها آن‌چنان آشنا مي‌شدند که مي‌توانستند ساعت‌ها درباره اين مکان‌ها تخيل کنند و حرف بزنند. بيشتر ما خوره‌هاي کتاب با واسطه ذهن و تخيل نويسندگان با جهان اطرافمان آشنا شده‌ايم و حتي گاه غافل هستيم که با آن‌که سال‌هاست از کتاب يا نويسنده‌اي فاصله گرفته‌ايم هنوزمکان، شهر يا موقعيتي را از زاويه ديد آن نويسنده تصور و درک مي‌کنيم. در دنياي ادبيات بسيار اين اتفاق افتاده است که نويسندگان براي جذابيت داستان‌هاي‌شان به سراغ مکان‌هاي معروف مانند برج ايفل، ساعت لندن يا رودخانه تايمز رفته‌اند يا براي اين که خواننده را غافلگير کنند از مکان‌هاي غيرقابل دسترس خوانندگان که تا حدودي براي‌شان مجهول و غريب است مانند اهرام مصر يا مثلث برمودا به عنوان مکان‌هاي خلق داستان‌هاي‌شان استفاده کرده‌اند. با نگاهي اجمالي به رمان‌هاي معروف در ادبيات متوجه مي‌شويم مکان‌هايي هستند که تقريبا در دنياي ادبيات داراي شناسنامه شده‌اند. در اين شماره سري به اين مکان‌ها زده‌ايم.

در بين نويسندگان بزرگ قديمي «ژول‌ورن» از نظر جهانگردي و گشت‌وگذار ادبي داراي رتبه بالايي است. در دوران نوجواني داستان‌هاي ژول‌ورن ما را به سرزمين‌هاي بسياري مي‌بردند. ما همراه قهرمان‌هاي ژول‌ورن نه تنها دور دنيا را در هشتاد روز گشتيم و اقوام و ملت‌هاي بسياري را ملاقات کرديم بلکه به همراه کودکان بسياري در دنيا به کره ماه سفر کرديم و به عمق زمين رفته و سلامت به خانه‌هايمان باز گشتيم. در ماجراهاي ژول‌ورن گاه يک مکان واقعي و معروف مانند برج ساعت لندن در رمان «دور دنيا در هشتاد روز» به صورت مکاني براي خاتمه همه ماجراها در نظر گرفته مي‌شود و گاه مکاني تخيلي مانند غارهاي درون زمين و موجودات عجيب و غريبش در رمان «سفر به اعماق زمين» بستر حوادث رمان مي‌شود.

داستان‌هاي جنايي و رمان‌هاي پليسي هم نمونه‌هايي هستند که نويسندگان آن‌ها براي ساختن ماجراهاي‌شان به سراغ مکان‌هاي تاريخي بسياري رفته‌اند. به عنوان نمونه مي‌توان به داستان‌هاي «آگاتاکريستي» مانند «ماجراهاي پوآرو» اشاره کرد. با آن که داستان‌هاي جنايي آگاتا گريستي بيشتر در انگلستان مي‌گذرد اما او گاه براي رمزآلود کردن ماجراهايش به سراغ مکان‌هاي تاريخي و حتي داستا‌هاي کهن مصريان رفته است.

پس از داستان‌هاي اهرام مصر و موميايي‌هاي معروف‌شان مي‌توانيم به همراه نويسندگاني مانند «الکساندر دوما» کمي در تاريخ حرکت کرده و به روزگار جديدي‌تري برسيم و در فرانسه و کاخ ورسا به ملاقات «سه تفنگدار» برويم. پس از گشت‌وگذار با الکساندر دوما در کاخ‌هاي پادشاهان فرانسه مي‌توانيم به همراه «ويکتورهوگو» سري به ميدان تريومف و انقلاب فرانسه بزنيم. ويکتور هوگو در داستان «گوژپشت نوتردام» به طور مفصل از يک بناي تاريخي استفاده کرده ‌است. نقش اين مکان به عنوان محل زندگي قهرمان داستان آن‌قدر ديده مي‌شود که در عنوان داستان هم ديده مي‌شود. البته فرانسه يک برج ايفل معروف هم دارد که در داستان‌هاي جنايي و معمايي بسياري محل وقوع حوادث بسياري بوده است.

ميدان «سرخ مسکو» يکي ديگر از مکان‌هاي معروف تاريخي است که نويسندگان روس بارها در داستان‌هاي‌شان به سراغ آن رفته‌اند. از اين بين مي‌توان به داستان‌هاي «تولستوي» مانند «جنگ و صلح» و «آناکارنينا» اشاره کرد. حالا که از اناکارنيناي تولستوي نوشتيم خوب است اشاره‌اي کوتاه به ايستگاه‌هاي قطار در داستان‌هاي معروف داشته باشيم. شايد ايستگاه قطار مکان تاريخي يا محل مرموزي نباشد اما در داستان‌هاي بسياري به عنوان محل وقوع حوادث مهمي مانند جدايي شخصيت‌ها از هم يا مرگ قهرمان داستان استفاده مي‌شود. به جز خودکشي معروف آناکارنينا خودکشي به يادماندني ديگري هم در دنياي ادبيات است که در رمان معروف «پر» در ايستگاه راه‌آهن اتفاق مي‌افتد. البته کشور روسيه صاحب يک سيبري معروف هم هست که قهرمان‌هاي بسياري مانند «دکتر ژيواگو» به آن تبعيد شده‌اند.

در انتهاي بازديد کوتاه‌مان مي‌توانيم به مکان‌هاي تاريخي ديگري مانند واتيکان در ايتاليا يا معبد پارتنون در آتن، تاج محل در هندوستان و شهر ممنوعه در چين اشاره کرد که در داستان‌هاي بسياري استفاده شده‌اند که حضورشان به‌اندازه يک شخصيت به جذابيت داستان کمک کرده ‌است.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها

برندگان سـومین جشـنواره نویسنـــــدگی نقطه سر خط

٩٦/٠٢/٠٧

جای خالی یک عادل در مناظره‌ها!

٩٦/٠٢/٠٧
بررسی محبوب‌ترین کانال‌های تلگرامی ایرانی و سلیقه مردم در انتخاب آن‌ها

#کانال_تلگرامی

٩٦/٠٢/٠٧
ذهن زیبا

ذهن زیبا 483

٩٦/٠٢/٠٧
کافه جهان نما

پرو، سرزمین تمدن و رنگ

٩٦/٠٢/٠٧
گزارش کامل از سـومین جشـنواره نویسنـــــدگی نقطه سر خط همراه با آثار برگزیده

نقطه به ته خــط رســید!

٩٦/٠٢/٠٧
فتوچاپ

فتوچاپ 483

٩٦/٠٢/٠٧
شگرد خفن

چند ترفند ساده برای کار با ویندوز

٩٦/٠٢/٠٧
تلگجیم

تلگجیم 483

٩٦/٠٢/٠٧
وداع با ترین‌های لیگ برتر در پایان لیگ شانزدهم

نوستالژیک‌ها رفتنی شدند!

٩٦/٠٢/٠٧
همه رکوردهایی که سرخ‌پوشان پایتخت در این فصل شکسته‌اند یا به احتمال زیاد خواهند شکست

پرسپولیس فراموش نشدنی!

٩٦/٠٢/٠٧
روایت خبرنگار «جیم» از جشن قهرمانی پرسپولیس

گزارش یک جشن!

٩٦/٠٢/٠٧
نگاهی‌دقیق تر به مناظرات زنده تلویزیونی که بدون شک مهم ترین و اثر‌گذار‌ترین فعالیت تبلیغاتی نامزد‌های

خان مناظرات

٩٦/٠٢/٠٧
«نجمه جودکی» در گفت‌و‌‎گو با جیم از اقبال مردم به «ترانه باران» می گوید

اگر با مهمانم راحت نباشم مخاطب با من راحت نیست

٩٦/٠٢/٠٧
مینی‌ها

مینی 483

٩٦/٠٢/٠٧
پایان‌نامه

زباله‌هایتان را به سوئد صادر کنید!

٩٦/٠٢/٠٧
حکایت هفته

اندر حکایت مریدان و پادشاه سوازیلند

٩٦/٠٢/٠٧
دات کام

Snapseed بهترین ادیتور موبایلی

٩٦/٠٢/٠٧
مینیمال

صبح بخیر ایرانی

٩٦/٠٢/٠٧
چند روایت درباره ما و مسائل محیط کارمان

آداب زیستن در میان همکاران

٩٦/٠٢/٠٧
تبلیغات
تبلیغات