سينما در برلين
جشنواره سينمايي برلين 2011 به پايان رسيد درحالي که تنها يک فيلم ايراني در اين جشنواره حضور پيدا کرد

سينما در برلين

نویسنده : علی نیک فرجام

چند روز بيشتر به زمان اعلام نتايج نهايي جوايز اسکار باقي نمانده است و درحالي‌که چشمان بسياري در سرتاسر جهان به‌خصوص در ايران در پي اعلام نتايج اين مراسم است جشنواره‌هاي معتبر ديگري برگزار مي‌شوند و خوشبختانه آن‌قدر مهم هستند که در زير سايه اتفاق بزرگ سينمايي اسکار قرار نمي‌گيرند. يکي از اين جشنواره‌هاي مهم و معتبر سينمايي که در هفته گذشته با اعلام نتايج نهايي به کار خود پايان داد «جشنواره بين‌المللي برلين» بود که مهم‌ترين جايزه خود يعني «خرس طلايي» را به فيلمي از کشور ايتاليا اعطا کرد. فيلم سينمايي «سزار بايد بميرد» ساخته برادران تاوياني فيلم برگزيده جشنواره امسال بود، داستان اين فيلم درباره تعدادي از زندانيان ايتاليايي است که به جرم عضويت در مافيا به حبس‌هاي طولاني مدت گرفتار شده‌اند ولي تحت تدابير ويژه امنيتي اين فرصت را پيدا مي‌کنند تا نمايشنامه «جوليوس سزار» اثر «ويليام شکسپير» را در داخل سالن زندان و براي تماشاگراني که از خارج از زندان براي تماشا آمده‌اند اجرا کنند.

يک جشنواره به سبک اروپايي

شايد براي مخاطباني که سينما را از جنبه سرگرمي و روايت‌گرايانه‌اش دنبال مي‌کنند فيلم‌هاي مطرح جشنواره «برلين» هرگز جذابيت‌هاي منتخبان مراسم اسکار را نداشته باشند ولي بايد بين اين دو جشنواره که از دو جنس متفاوت مي‌باشند اين تفکيک را قائل بشويم که اين جشنواره از جنس سينماي اروپا است و هرگز از فاکتورهاي جوايز آمريکايي اسکار پيروي نمي‌کند. فيلم‌هاي برگزيده جشنواره برلين هم مانند جشواره کن، از جنس آثاري هستند که در محافل سينمايي از آن‌ها به‌عنوان فيلم هنري ياد مي‌شوند. البته اين بدان معنا نيست که بين برگزيدگان برلين و اسکار هرگز نقطه اشتراکي وجود ندارد اما بايد پذيرفت که جنس اين دو جشنواره متفاوت است و اين تفاوت با مرور نام‌هاي برخي از برگزيدگان جشنواره برلين معناي واضح‌تري پيدا مي‌کند نام‌هايي مانند: «ديويد لين»، «سيدني لومت»، «اينگمار برگمان»، «مايکل آنجلو آنتونيوني»، «ژان لوک گدار»، «رومن پولانسکي»، «ويتوريو دسيکا»، «پير پائولو پازوليني»، «رابرت آلتمن»، «ژانگ ييمو»، «ميلوش فورمن»، «هايائو ميازاکي» و البته «اصغر فرهادي».

جشنواره برلین و سینمای ایران

مي‌توان ادعا کرد که به‌دليل نزديکي بيشتري که ميان سليقه مخاطبان اروپايي و فيلمسازان ايراني وجود دارد همواره ميزان درخشش آثار ايراني در جشنواره‌هاي اروپايي ازجمله جشنواره‌هاي «برلين» و «کن» بيشتر بوده است. چنان‌که مروري بر سوابق حضور ايران در جشنواره برلين ميزان اقبال مخاطبان اين جشنواره به محصولات سينمايي ايران را تا حدي نشان مي‌دهد:

سال نام فيلم کارگردان جايزه

1974 طبيعت بي‌جان سهراب شهيد ثالث جايزه خرس نقره‌اي براي بهترين کارگرداني

1976 باغ سنگي پرويز کيمياوي جايزه خرس نقره‌اي براي بهترين کارگرداني

1990 دندان مار مسعود کيميايي تقدير مخصوص

2005 لاک‌پشت‌ها پرواز مي‌کنند بهمن قبادي جايزه ويژه صلح

2006 آفسايد جعفر پناهي جايزه خرس نقره‌اي براي بهترين کارگرداني

2007 بودا از شرم فروريخت حنا مخملمباف جايزه‌ي خرس بلورين در بخش کودکان و نوجوانان

2008 آواز گنجشک‌ها رضا ناجي جايزه خرس نقره‌اي بهترين بازيگر مرد

2009 درباره الي اصغر فرهادي جايزه خرس نقره‌اي براي بهترين کارگرداني

2010 جدايي نادر از سيمين اصغر فرهادي جايزه خرس طلايي براي بهترين فيلم

2010 جدايي نادر از سيمين گروه بازيگران زن جايزه خرس نقره‌اي

2010 جدايي نادر از سيمين گروه بازيگران مرد جايزه خرس نقره‌اي

2011 پذيرايي ساده ماني حقيقي جايزه نت‌پک (شبکه تبليغ سينماي آسيا)

اما بر خلاف سال‌هاي گذشته حضور سينماي ايران در جشنواره امسال به‌هيچ وجه رونق سابق را نداشت و فقط فيلم ايراني «پذيرايي ساده» به کارگرداني «ماني حقيقي» در بخش «تريبون آزاد» جشنواره برلين به‌نمايش درآمد و موفق شد جايزه «نت‌پک» که به‌جايزه «شبکه تبليغ سينماي آسيا» شهرت دارد را از آن خود کرد. اين جايزه که از سوي برگزارکنندگان جشنواره و انجمن منتقدان فيلم در جهت حمايت از صنعت سينماي آسيا در نظر گرفته شده است همواره به يک فيلم آسيايي که در بخش تريبون آزاد به نمايش در مي‌آيد اهدا مي‌شود.

فيلم سينمايي «پذيرايي ساده» با بازي ماني حقيقي، ترانه عليدوستي و صابر ابر آمده است روايتگر داستان‌هاي زن و مردي است که در فضايي سرد و کوهستاني و جنگ‌زده ميان مردم پول پخش مي‌کنند و هر مرتبه اين بخشش را به روش و ترفندي جديد انجام مي‌دهند.

هيئت داوران امسال

رياست هيئت داوران امسال جشنواره فيلم برلين برعهده کارگردان کهنه‌کار انگليسي «مايک لي» بود که پيش از اين در سال 1995 براي فيلم «رازها و دروغ‌ها» برنده جايزه نخل طلاي جشنواره فيلم کن و در سال 2004 جايزه شير طلايي جشنواره فيلم «ونيز» را براي فيلم «ورا دريک» از آن خود کرده بود. در کنار ساير اعضاي هيئت داوران امسال که متشکل از «آنتون کوربين» کارگردان هلندي، «شارلوت گنزبورگ» بازيگر بريتانيايي، «جيک گيلنهال» بازيگر آمريکايي، «فرانسوا اوزون» کارگردان فرانسوي، «بوعالم سانسال» نويسنده الجزايري و «باربارا سوکووا» بازيگر آلماني است، نام آشناي «اصغر فرهادي» به‌عنوان يکي از اعضاي هيئت داوران به چشم مي‌خورد. در جشنواره امسال «مايک لي» و همکارانش در هيئت داوران جشنواره برندگان «جوايز خرس نقره‌اي» و جايزه «خرس طلايي» جشنواره برلين را انتخاب کردند، جايزه‌اي که سال گذشته به فيلم «جدايي نادر ازسيمين» جديدترين ساخته اصغر فرهادي رسيد

 

نظرات کاربران
کد امنیتی