کالبد شکافي يک مانور

کالبد شکافي يک مانور

نویسنده :

ليلا جان‌قربان- علي نيک‌فرجام

«مانور» کلمه‌اي است که تا کنون زياد به گوشتان خورده است و شايد بعضي هم در آن شرکت کرده باشيد! آن‌چه که در اولين برخورد با اين واژه به ذهن راه مي‌يابد مفهوم يا معناي نشان يا نمايش دادن است. مانور نه تنها در ابعاد نظامي بلکه در ديگر ابعاد نظير فرهنگي، اجتماعي و... هم صدق مي‌کند و شما هم اگر بخواهيد مي‌توانيد بر روي عنواني که در آن توانمند هستيد مانور بدهيد. اصلاح «قدرت مانور داشتن» هم تا به حال به گوشتان خورده است. مانور عبارت است از حرکت و جابه‌جايي توان رزمي مؤثر به‌منظور دست‌يابي به موقعيتي برتر نسبت به دشمن. اگر به دنبال دانستن معناي نظامي مانور مؤثر هستيد بدانيد که مانور مؤثر تعادل دشمن را بر هم زده، عرصه را بر او تنگ و آزادي عمل را از او سلب مي‌کند، آسيب‌پذيري نيروهاي خودي را کاهش مي‌دهد و در نهايت دشمن را به شکست مي‌کشاند.

مانورها يا بعد استراتژيکي دارند و يا در ابعاد عملياتي و تاکتيکي به اجرا در مي‌آيند. از بعد استراتژيکي مي‌توان اين‌گونه گفت که جابه‌جا کردن، حرکت دادن و ايجاد تغيير و تحول حساب شده در منابع قدرت ملي به‌منظور دست‌يابي به موقعيت استراتژيکي برتر نسبت به دشمن مانور اجرا مي‌شود و در ابعاد عملياتي و تاکتيکي، جابه‌جايي و حرکت دادن توان رزمي به‌منظور دست‌يابي به موقعيت عملياتي يا تاکتيکي برتر نسبت به دشمن است. ذکر اين نکته اهميت دارد که بدانيم برگزاري رزمايش و مانورهاي نظامي براي زنده نگه داشتن نيروهاي مسلح و به روز بودن آن‌ها است، نه تهديدي براي کشورهاي همسايه.

قابليت انعطاف، تحرک و قدرت مانور از اصولي است که در يک مانور بايد مد نظر قرار گرفته و به درستي انجام شود. منظور از قابليت انعطاف، داشتن انعطاف در انديشه، طرح و سازمان در هدايت جنگ است. در اين صورت امکان واکنش سريع در مقابل وضعيت‌هاي پيش‌بيني نشده وجود خواهد داشت. تحرک نيز بر حسب موقعيت و رده مورد نظر متفاوت خواهد بود. داشتن تحرک استراتژيکي براي کشور پهناوري چون جمهوري اسلامي ايران با مرزهاي زميني و آبي طولاني، الزامي و ضروري است. اين تحرک از طريق هوا، زمين و در مواردي دريا صورت خواهد گرفت تا به موقع امکان جابه‌جايي سريع نيروها در مناطق مورد نظر، براي کسب برتري استراتژيکي فراهم شود. اين مسئله مستلزم داشتن امکانات و ظرفيت ترابري هوايي، زميني و در مواردي دريايي مي‌باشد. منظور از ظرفيت ترابري زميني هم ظرفيت جاده‌اي است و هم وضعيت وسايل و تجهيزات ترابري. منظور از قدرت مانور هم دارا بودن توانايي استقرار قدرت رزمي موثر بر عليه نقاط ضعيف دشمن به منظور کسب برتري مي‌باشد. امکانات خودي و شکل بهره‌برداري از آن‌ها بايد به گونه‌اي باشد که قادر شويم پس از جابه‌جايي نيروها و آتش‌ها، برتري مورد نظر فراهم شود.

همان‌طور که قبلا گفته شد، مانور عبارت است از حرکت و جابه‌جايي توان رزمي مؤثر به‌منظور دست‌يابي به موقعيتي برتر نسبت به دشمن. حال هر زمان اين جابه‌جايي عليه عقبه يا جناح دشمن صورت پذيرد، برتري مورد نظر بيشتر و کارسازتر خواهد بود و دشمن را به مراتب نامتعادل‌تر و سردرگم‌تر خواهد کرد. واضح است که ايجاد برتري در مقابل جبهه مستقيم دشمن به‌طور معمول کمتر با موفقيت قاطع روبه‌رو و تلفات و ضايعات آن نيز زياد است.

حرکت و جابه‌جايي توان رزمي مؤثر به جناحين و عقبه دشمن، او را در يکي از اين وضعيت‌ها قرار مي‌دهد:

1- تعادل دشمن به سبب تغيير اجباري و ناگهاني جبهه و رزم در شرايط نامناسب و پيش‌بيني نشده، بر هم مي‌ريزد زيرا يک نيروي رزمنده، مانند يک انسان، نمي‌تواند در مقابل يک ضربه وارد شده از پشت، به‌طور مناسب دفاع کند و عکس‌العمل موثر از خود نشان دهد، مگر اين‌که به‌منظور استفاده از توان خود براي پاسخ‌گويي به ضربه مذکور، حول محور خود بچرخد و اين همان سردرگمي و نامتعادل بودن را به دنبال خواهد داشت.

2- نيروهاي دشمن تجزيه و پراکنده مي‌شوند و هر يک به سويي حرکت مي‌کنند يا در جهات مختلف مجبور به رزم مي‌شوند.

3- مراکز لجستيکي، تسهيلات فرماندهي و کنترل دشمن مورد تهديد قرار گرفته و مختل مي‌شوند.

4- راه‌هاي فرار يا تقويت دشمن قطع يا تهديد مي‌شوند.

5- تعادل رواني دشمن از هم مي‌پاشد. زيرا وقتي دشمن احساس کند که در موقعيتي فاقد مزيت و برتري قرار گرفته و قادر به عکس‌العمل متقابل نيست و در واقع به دام افتاده است، از لحاظ رواني به شدت تضعيف و آسيب‌پذير و دچار آشفتگي و به هم ريختگي مي‌شود.

تمرين‌هاي نظامي مشهور
يکي از نمونه‌‌هاي «تجربه‌هاي نظامي» يا در اصطلاح «مانورهاي نظامي»، مانورهاي «صحرايي» است که به‌عنوان يک تمرين نظامي تمام ‌عيار در عرصه مانورها شناخته مي‌شوند. در اين نوع از مانور، دو طرف اين شبيه‌سازي نظامي به نام‌هاي گروه «آبي» و گروه «قرمز» شناخته مي‌شوند، در اين جنگ از دشمن فرضي خبري نيست و نقش دوست و دشمن توسط نيروهاي واقعي ايفا مي‌شود.

نوع ديگري از تمرينات نظامي به مانورهاي TEWT (تمرينات تاکتيکي بدون نفرات) اطلاق مي‌شود که به نام‌هاي «ميز شني» و «تمرينات نقشه‌اي» نيز شناخته مي‌شود. در اين نوع از مانورها (که در سال‌هاي اخير بيشتر بر شبيه‌سازي‌هاي کامپيوتري استوار شده است) فرماندهان نظامي اين امکان را پيدا مي‌کنند تا با مهارت کامل، کليه سناريوهاي نظامي را روي کاغذ اجرا کنند. از اين روش همچنين تحت عنوان «شبيه‌سازي ميدان جنگ» يا «ميدان نبرد مجازي» نيز ياد مي‌شود که در گذشته «بازي جنگ» خوانده مي‌شد. که براي اولين بار توسط ارتش کشور «پروس» از يک بازي جنگي براي شبيه‌سازي مانورها استفاده شد.

تاريخچه مانور
استفاده از مانورهاي نظامي جهت تمرين و افزايش قدرت نظاميان به گذشته‌هاي دور برمي‌گردد يعني زماني که «فردريک کبير» (امپراتور روسيه از 1740 تا 1786 ميلادي) نيروهاي نظامي خود را در دو جبهه به جنگ با يکديگر وادار کرد تا توان نظامي آن‌ها را محک بزند و اولين دستوري که به آن‌ها داده مي‌شد اين بود که حق هيچ‌گونه تکروي ندارند و فقط بايد در خدمت اهداف گروهي ارتش باشند. او اعتقاد داشت که نظارت بر يک چنين جنگي از بالا، مي‌تواند باعث پيش‌بيني بهتر حرکات نظامي نيروهاي خودي و دشمن بشود.

بازي جنگي ارتش پروس
پيروزي خيره‌ کننده ارتش پروس (پروس در آغاز منطقه کوچکي بود که شامل شمال لهستان، استان کالينينگراد روسيه و قسمت‌هايي از ليتواني امروزي مي‌‌شد و بعدها به ايالت‌هاي پروس شرقي و پروس غربي در امپراتوري آلمان تقسيم شد) بر کشور فرانسه در دوران حکومت امپراتوري دوم فرانسه طي سال‌هاي 1870 تا 1871 به آموزش مداوم افسران پروسي توسط مانورهاي پي‌ در پي ربط داده مي‌شد. اين مانورها از يک بازي قديمي آلماني به نام «کريگزپل» الهام گرفته بود که در سال 1812 توسط يک آلماني به نام «گئورگ فان راسويتز» و با الهام از بازي شطرنج ساخته شده بود. در واقع مي‌توان گفت که در ابتدا، اين بازي‌هاي جنگي، زمينه‌ساز مانورها و تمرينات نظامي بوده است.

مانورهاي سياسي ناپلئون بناپارت
استراتژي‌هاي مشابهي نيز در دوران حکومت «ناپلئون بناپارت» به چشم مي‌خورد که البته بيشتر در حوزه «پياده نظام» استفاده مي‌شد. ناپلئون معمولا به دلايل مختلفي که مهم‌ترين آن‌ها به‌ رخ کشيدن توان نظامي‌اش به کشورهاي دشمن بود از مانورهاي نظامي (که در زمان او بيشتر به تمرين و نمايش شباهت داشت) استفاده مي‌کرد. با اين حال، همين تمرين‌هاي نظامي به سربازان او اين امکان را مي‌داد که در زمان‌هاي لازم و جنگ‌هاي واقعي، به‌ راحتي از تاکتيک‌هاي نظامي از پيش تعيين شده پيروي کنند. در واقع ناپلئون به‌عنوان يک سياستمدار، از مانورهاي نظامي در دو جهت سياسي (نمايش توان نظامي) و نظامي (جنگ در ميدان‌هاي واقعي) به‌طور همزمان استفاده مي‌کرد.

نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
محرمانه مستقیم

9 سال و ۳۶۴ روز!

٩٥/٠٩/١٨
ذهن زیبا

ذهن زیبا

٩٥/٠٩/١٨
تولدنـوشت‌های اینستاگرامی سه نسل از جیمی‌ها به مناسـبت 19 آذر 10 سالگی جیم

دهه دومی شدیم:)

٩٥/٠٩/١٨
فتوچاپ

فتوچاپ

٩٥/٠٩/١٨
حکایت هفته

اندر حکایت خراب کردن دیوار و مریدان

٩٥/٠٩/١٨
درباره مردانگی دختر شطرنج باز کشورمان که حسابی در رسانه‌های جهان ترکاند!

دختری از جنس آقا تختی!

٩٥/٠٩/١٨
وقتی که یک پای فرهنگ تعطیلی می‌لنگد

تعطیلیِ تعطیلات

٩٥/٠٩/١٨
فيلمى كه تكليفش نه با خودش مشخص است نه با ما

فيلم‌ هِنسى!

٩٥/٠٩/١٨
مینی‌ها

مینی پیشنهاد

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

زنده و مستقیم این‌جا اینستاگرام است!

٩٥/٠٩/١٨
مینیمال

زن زندگی/مرد زندگی باس چی داشته باشه؟

٩٥/٠٩/١٨
نگاهی به تعطیلات رسمی ایران و دیگر کشورهای توسعه یافته دنیا

این همه تعطیلی چندتا لایک داره؟!

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌وگو با دکتر علی چِشُمی عضو هیئت علمی اقتصاد دانشگاه فردوسی

تعطیلات آفت هست ولی نه برای اقتصاد فعلی ما!

٩٥/٠٩/١٨
روایت‌هایی از هفت‌خان خواستگاری‌های امروزی به بهانه شروع فصل خواستگاری‌ها

از خواستگاری تا ازدواج راه درازی ا‌ست!

٩٥/٠٩/١٨
تلگجیم

تلگجیم

٩٥/٠٩/١٨

یهویی شد دیگه

٩٥/٠٩/١٨

چرخه‌ تبدیل پراید

٩٥/٠٩/١٨
#شگرد_خفن

خلاق‌های اینستاگرامی

٩٥/٠٩/١٨
گفت‌و‌گو با «ساراسادات خادم‌الشریعه»

در آن لحظه به نتایجم فکر نکردم

٩٥/٠٩/١٨
نکاتی خواندنی درباره برترین بازیکن فوتسال آسیا در سال‌های 2014 و 2016

موفرفری خوش‌تکنیک!

٩٥/٠٩/١٨