گفتگو با سایه، اولین بانوی شعبده باز ایرانی
برای فهمیدن یک راز مجبور شدم انگشترم را بفروشم!

گفتگو با سایه، اولین بانوی شعبده باز ایرانی

نویسنده : آزاده چشمه سنگی

با شنیدن عنوان شعبده بازی، اولین چیزی که در ذهن مجسم می‌‌شود یک مرد با کلاه، شنل و سه تیکه فراک مشکی است که دارد یک دستمال سفید را تبدیل به یک کبوتر می‌‌کند. در واقع کمتر کسی است که به یک زن فکر کند. آن هم مسلط به جدیدترین تکنیک‌های جهانی. در ادامه گفت‌‌وگوی ما با اولین بانوی شعبده باز ایرانی را می‌‌خوانید که تصور کلیشه‌ای ما از این حرفه را، تغییر می‌دهد. طیبه رحمتی که او را با نام «سایه» می‌‌شناسند. 

 

+ از چه زمان و چطور شروع به شعبده بازی کردید؟

علاقه‌ی من از کودکی شکل گرفت. در دوره تحصیل، بازی می‌ساختم و در جشن‌های مدرسه اجرا می‌کردم. تا این‌که یک روز در دهه‌ی فجر، یک شعبده باز به شهر دعوت شد. حرفه‌ای بود اما من حقه‌هایش را فهمیدم. بعد از اجرا به دیدارش رفتم و گفتم رازهایش را می‌د‌‌انم. دو متر فاصله گرفت، 45درجه چرخید و جفت پا چندسانتی از زمین بلند شد. بعد گفت: اگر این را فهمیدی جایزه داری! من که از کودکی سعی کرده بودم شعبده را از نگاهی که شعبده باز می‌خواهد، نگاه نکنم، متوجه شدم و به سرعت اجرا کردم. ایشان یک عصای فلزی که تبدیل به دستمال می‌شد، به من هدیه داد و گفت استعداد شعبده باز شدن را دارم! و این شروعی شد که من شعبده بازی را با جدیت پیش بگیرم.

 

+ تفاوت شعبده و تردستی چیست؟

در واقع سه بخش در این دنیای شگفت انگیز داریم؛ اول تردستی (طرح دستی هم می‌‌گویند که اشتباه است)، و به معنی تندی دست هست. دوم، شعبده که متکی به لوازم هست که در ایران تولیدکننده‌ی حرفه‌ای نداریم و وابسته به خارجیم. سوم، منتال هست با روش‌های خاص، افکار دیگران را می‌خوانید.

 

+ در ایران چطور می‌‌شود از این هنر درآمدزایی کرد؟

متاسفانه در ایران به این هنر بهایی داده نمی‌شود که اگر داده می‌شد ما قرن‌ها اسیر رمال و جادوگر نبودیم و مردم فریب نمی‌‌خوردند. قهارترین و معروف‌ترین رمال‌ها فقط یک یا دو تردستی بلدند و از همین طریق عوام فریبی می‌کنند. مثلا شنیدم در یکی از شهرستان‌‌ها زنی مدعی شده در خواب چاقویی به او داده شده و چاقو را در سر هر کسی فرو کند طلسمش باطل می‌شود. مردم هم ساعت‌ها در صف می‌ایستند و کلی هم پول می‌دهند... نگرانی‌ام زمانی بیشتر شد که متوجه شدم یکی از اقوام که البته تحصیلکرده و باسواد است، مشتری‌‌اش شده. با هم به دیدار زن رفتیم و خیلی سریع چاقو را گرفتم، در سرم فرو کردم و رازش را که تیغه در خودش مخفی می‌‌شود، نشان دادم.

در بعضی کشورها شنیدم که چند نمونه شعبده را آموزش می‌دهند که باعث تیزهوشی و تفاوت نگاهت به زندگی می‌شود. اما درآمد‌زایی از این هنر در ایران کار بسیار سختی است. مگر اینکه معیارهایتان را زیر پا بگذارید و در جشن‌های خصوصی برنامه اجرا کنید که به‌نظرم حرفه‌‌ای نمی‌‌آید. 

 

+ توضیح بیشتری درباره معیارهایتان برای اجرا می‌‌دهید؟

این روزها به‌قول دوستان نان در مجالس خصوصی است! پارسال زوجی اصرار داشتند که من در مراسم‌‌شان شرکت کنم. من حتی عروسی برادرم اجرا نکردم. بعد از چند روز مدیر برنامه‌هایم با من تماس گرفت که ده میلیون تومان پیشنهاد دادند و قول داده شده از اجرا، فیلم‌برداری نشود. گفتم اصلا نمی‌توانم با چنین مراسمی کنار بیایم. من فقط برنامه‌هایی می‌‌روم که از وزارت ارشاد مجوز داشته باشد و شئونات رعایت شود، یا حتی در انتخابات شوراها، یکی از کاندیداها گفته بود اگر به ستادش بروم پنج سکه هدیه می‌‌دهد. بررسی کردم و متوجه شدم صلاحیت ندارد و دینی می‌شود که به گردنم. اجراهایی که با موسیقی‌های تند و سخیف همراه شود را هم اجرا نمیکنم. 

 

+هنر شعبده بازی در ایران، چقدر با استانداردهای جهانی فاصله دارد؟

به جرات می‌توانم بگویم فاصلهای که نداریم بماند، اگر سرمایه‌اش را داشته باشیم، جلوتریم! مثلا عارف غفوری در سن 22سالگی مدرک بین‌‌المللی شعبده بازی را گرفت و هم‌پای سایر رقبای خارجی فعالیت کرد.

اولین زن شعبده باز 

 

+ معروف‌ترین شعبده بازی که می‌شناسید؟

الگوسازی برای من اول بر مبنای ایرانی بودن و دوم بر مبنای اخلاق است. الگویی که متناسب با فرهنگ خودمان باشد. استاد بهروز کریمی، پدر شعبده ایران. سعید فتحی روشن و شاهرخ رضایی از همکاران و اساتید صاحب سبک و خوش‌نام هستند.

 

+ خارق‌العاده ترین شعبدهای که دیدید؟

برای یک شعبده باز، هیچ‌‌کاری خارق العاده نیست! چون ما از نگاه عامه مردم نگاه نمی‌کنیم. برای همین بیشتر در شرف رمزگشایی هستیم تا شگفت‌زدگی! شاید پیچیده‌ترین کار از نظر شما، یک کار معمولی از نظر من باشد. زمانی، کارهایی مثل راه رفتن روی آب، عبور لودر از روی شعبده باز، پرواز و... که کریس آنجل انجام می‌داد برایم جالب بود. و من اولین نفری بودم که در ایران نمایش‌‌هایش را اجرا کردم و از طریق مطبوعات رازگشایی کردم.

 

+ اگر امکانش بود با شعبده بازی توی زندگی‌‌تان تغییری ایجاد کنید، چکار می‌کردید؟

جوانی را به مادرم بر می‌گرداندم. وقتی چهرهی شکسته‌ش را می‌بینم زجر می‌کشم. کاری می‌‌کردم هیچ مادری از دست نرود. چون نعمتی بالاتر از مادر نداریم. هنوز بعد از دوازده سال وقتی می‌خواهم برنامه اجرا کنم از مادرم می‌خواهم برام آیت الکرسی بخواند یا به شهرستان می‌‌روم تا از زیر قرآن ردم کند.

 

+ تا به‌‌حال شده از تکنیک‌هایی که بلدید، جایی در زندگی روزمره استفاده کنید؟

بله. خیلی. آخرین بار در اجرای ترکیه‌ام، به صرافی رفتم تا پولم را تبدیل کنم. ناچار شدم به یک دلال اعتماد کنم. وقتی دلال پولم را می‌شمرد، در حین شمردن، یک اسکناس را با سرعت دست، کف رفت! گفت: پولی که دادی 80 دلار است نه 100 دلار. گفتم: اشکالی ندارد، تبدیل کن. لیر را که گرفتم، دوباره 100دلار پول خرد شمردم و این بار 40 دلارش را به روش خودش کف رفتم. وقتی پول‌ها را شمرد متوجه شد 40دلار کم است! 20دلار را به او دادم و گفتم با هم بی‌‌حساب شدیم! خندید و پیشنهاد همکاری داد. گفتم شعبده‌‌بازم و هیچ‌وقت از هنرم برای فریب استفاده نمی‌کنم.

 

+ چرا مردم با اینکه می‌دانند دارند فریب می‌خورند باز هم استقبال می‌کنند؟

دو جور شعبده باز داریم. بعضی از همکاران برای جذب مخاطب، قبل از شروع برنامه داستان‌‌سرایی می‌کنند و مدعی قدرت فرازمینی هستند که من با این روش کاملا مخالفم چون باعث رواج خرافات می‌شود. دسته‌ی دوم که شامل من هم می‌شود، افرادی هستند که قبل از شروع برنامه صراحتا اعلام می‌‌کنند کار ما سحر و جادو نیست و صرفا سرعت عمل ما و خطای دید شماست. بنابراین فریبی در کار نیست و تماشاگر صرفا از معکوس نشان دادن واقعیت به وجد می‌‌آید.

سایه رحمتی

 

+ شعبده بازها اسرار کارشان را فقط بین خودشان مبادله می‌کنند یا می‌توانند در اختیار سایر افراد هم بگذارند؟

اخیرا همه چیز مادی شده. حتی بین همکارها، اول پول بعد راز! حتی اگر کسی استعداد این کار را نداشته باشه به راحتی در ازای مبلغی، می‌تواند آموزش ببیند. که البته من مخالفم. استعدادهای زیادی داریم که بخاطر ناتوانی مالی، مهجور باقی ماندند. خود من برای یک راز مجبور شدم انگشتر یادگاریم را بفروشم... چندسالی است با همکاران معامله نمی‌کنم و بازی‌‌هایم را خودم می‌سازم. چون قدرت خرید ندارم.

برچسب ها
مصاحبه با اولین شعبده باز زن ایران
مصاحبه با سایه رحمتی
سایه رحمتی شعبده باز
شعبده بازی سایه رحمتی
اولین زن شعبده باز
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
Ahmad
Ahmad
٩٦/٠٩/٢٩
٣
٠
بسیار جذاب و خواندنی بود.
الهه
الهه
٩٦/٠٩/٢٩
٣
٠
مصاحبه با یک شعبده باز خانم ایده نو و جالبی بود، متشکرم
m.shiezadeh
m.shiezadeh
٩٦/٠٩/٣٠
٢
٠
مصاحبه خوبی بود :)
ژاله
ژاله
٩٦/٠٩/٣٠
٢
٠
خیلی جالب بود.
لیلی
لیلی
٩٦/١٠/٠١
٢
٠
چه جالب بود
Mrs.NA30M
Mrs.NA30M
٩٦/١٠/٠٢
٢
٠
بسیار جذاب بود و خیلی تحت تاثیر اخلاق کاری این خانوم قرار گرفتم خوشم اومد :) تشکــر خانوم چشمه سنگی عزیز :)
کریمی
کریمی
٩٦/١٠/٠٢
٢
٠
سلام و ممنون از خانم چشمه سنگی و خانم رحمتی خیر و هنرمند مردمی کشور
پربازدیدتریـــن ها