6 مرحله برای دستیابی به یک تحقیق ارزشمند
در 25 آذرماه؛ روز ملی پژوهش...

6 مرحله برای دستیابی به یک تحقیق ارزشمند

نویسنده : عطیه میرزاامیری

«آن طرف آب، علم را تولید می‌کنند. دانش‌جو را در روند تولید علم قرار می‌دهند. کاملا به خلاف این‌جا. کدام استاد ما دانشجوی صفر کیلومترش را فرستاده است به ترکمن صحرا یا بشاگرد و کاری درست حسابی از او خواسته است؟! (بگذر از این کارهایی که فقط به درد دودر کردن می‌خورد و می‌توانی از رو دست بغل دستی یا ترم پیشی رو نویسی کنی). آیا کسی در دانش‌کده‌ی جامعه‌شناسی ما از پدیده‌شناسی انصار حزب‌الله سخن گفته است یا از آنتروپولوژی در عشایر قشقایی؟ سخن گفتن نه به این معنا که یک مشت پرت و پلای ترجمه‌ای را به خوردمان بدهند، بل بدین معنا که برود و ببیند و تحقیق کند و تئوری بریزد.»

متن کوتاهی که در بالا خواندید، قسمتی از کتاب «نشت نشاء» از رضا امیرخوانی است. کتابی که به‌صورت جامع به مشکلات علمی کشور ما می‌پردازد. در قسمتی از این کتاب نقدهایی به «روند پژوهش‌»های موجود در دانشگاه‌ها شده است. راستش خود دانشجوی ما بیشتر از هرکسی می‌دانیم پژوهش و تحقیقی که در سال‌های مدرسه و دانشگاه، معلمان و اساتید از ما می‌خواستند، به معنای واقعی پژوهش نبود. از همان ابتدای تحصیل ما یاد گرفتیم که از روی یک کتاب یا با سرچ کردن در اینترنت، متن مورد نظر خودمان را کپی کنیم و روز بعد سرکلاس ارائه دهیم. سال پیش خبری در دنیا منتشر شد، مبنی بر دزدی علمی چند استاد ایرانی در مقاله‌هایشان. چیزی تاسف‌‌آورتر از این نیست. حالا امروز، 25 آذرماه؛ که «روز پژوهش» نام دارد، بد ندیدیم که شما را با روند معقولانه‌ی یک پژوهش علمی آشنا کنیم. باور کنید طی کردن راه‌های درست پژوهشی خیلی شیرین‌تر از کپی کردن‌های همیشگی ا‌ست.

 

موضوع انتخاب کنید

اصلی‌ترین مولفه‌ی یک پژوهش، انتخاب موضوع آن است. قبل از انتخاب موضوع سعی کنید مقاله‌های به‌روز را بخوانید تا با مشکلات رایج آن دوره آشنا شوید. در نظر داشته باشید بهترین موضوع آن است که مشکلی از مشکلات جامعه را حل کند یا باعث به وجود آمدن نظریه‌های جدید شود. موضوعی که قدیمی باشد مسلما کابردی در مسائل رایج روز ندارد و بایگانی می‌شود. سعی کنید در این مرحله به دید بهبود اوضاع مورد نظرتان، دنبال موضوع بگردید تا موضوعی قابل بسط داشته باشید.

 

انتخاب درست یک هم‌مسیر

ما در هر مسیری نیاز به یک راه بلد داریم. کسی باید باشد که به وسیله‌ی او بتوانیم راه خود را به بهترین و آسان‌ترین شکل، طی کنیم. در طرح‌های پژوهشی به دلیل اینکه ما اول راه هستیم و قرار است به صورت جدی یک طرح را عملی کنیم، نیاز به استاد راهنمایی داریم که علاوه بر بار علمی زیاد و مرتبط بودن با موضوع ما، اخلاق فردگرایی نداشته باشد. استاد صبوری که با دست و دل‌بازی علم خود را در خدمت ما بگذارد و از آن مهم‌تر مشوق خوبی برای ادامه‌ی مسیر باشد.

 

تکراری نباشد

اگر موضوع انتخاب شده‌تان تکراری باشد، به شما اجازه‌ی پژوهش در مورد آن را نمی‌دهند. سایت‌های بسیاری وجود دارد که شما تنها با سرچ موضوع خودتان در آن سایت می‌توانید اطمینان حاصل کنید که آن موضوع در گذشته، مورد پژوهش واقع شده است یا نه. «وب سایت ایران‌داک»، «جستجو در طرح‌های پژوهشی جهاد دانشگاهی»، جستجو در قسمت پایان‌نامه‌ها و مقاله‌های کتابخانه‌ی ملی، «سایت انسانی» و از این دست سایت‌ها به شما نشان می‌دهند موضوع‌تان تکراری‌ست یا نه.

 

روش تحقیق‌تان چیست؟ 

این مرحله بیشتر به درس روش تحقیق ما برمی‌گردد. اگر موضوع انتخابی ما چند متغیر داشته باشد، ما می‌توانیم در مورد هر متغیر به‌صورت جداگانه مقاله‌هایی سرچ کنیم و بببینم که در گذشته چه مولفه‌هایی بر روی آن متغیر اعمال شده است. این کار به ریزبینی زیادی نیاز دارد. در همین حین است که ما می‌فهمیم باید از چه طریقی پژوهش خود را ادامه دهیم. گاه ممکن است با تحقیقات میدانی که با استفاده از پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه انجام می‌گیرد، یا با تحقیقات کتاب‌خانه‌ای و تحقیقاتی مطالعه‌ی خود را پیش ببریم.

 

پیشینه‌ی تحقیق

نکته‌ی مهمی که در پژوهش وجود دارد این است که ما به دید انتقاد به موضوع خود نگاه کنیم. دائم در حال فرضیه سازی باشیم و موضوع را به چالش بکشیم. همین امر باعث می‌شود مطالعات زیادی داشته باشیم و به سیر قبلی موضوعات و مشکلاتی بپردازیم که مربوط به موضوع ماست. نگاه انتقادی به پژوهش‌های پیشین منجر به شناسایی کاستی‌های موجود و راهکارهای آن در قالب پژوهش جدید می‌شود.

 

منابع را بیاورید 

از جمله چیزهایی که ما در آن ضعف داریم، منبع نویسی در پژوهش است. کپی از نوشته‌های دیگران بدون ذکر نام مولف اصلی، سرقت به حساب می‌آید. یادتان باشد ارجاع دادن به منابع دیگران نه تنها ارزش کار شما را کم نمی‌کند بلکه بر باارزش بودن آن می‌افزاید و نشان می¬دهد که شما برای تهیه‌ی آن به اندازه‌ی کافی زحمت کشیده‌اید.

برچسب ها
روز ملی پژوهش
راه های پژوهش
راه های تحقیق
تحقیق و پژوهش علمی
انتخاب موضوع پژوهش
مراحل پژوهش
نظرات کاربران
کد امنیتی
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٦/٠٩/٢٦
٠
٠
وژدانا ما میایم جیم واسه سرگرمی، اینجا هم باید درمورد درس و مشق بخونیم؟ :پی (یک عدد دانشجوی اخراجی!)
عطیه_میرزاامیری
عطیه_میرزاامیری
٩٦/٠٩/٢٦
٠
٠
گهگاهی باید شوک بدیم بهتون:))
پربازدیدتریـــن ها
همین یک جمله از پیامبر مهربانمان کافی ست

برای دوربین مخفی خدا دست تکان بده

٩٧/٠١/٢٥
ترس را برای خطرات واقعی نگه دارید

با ترس های کاذبمان چه کنیم؟

٩٧/٠١/٢٧
چرا باید به وقت شام را ببینیم؟

به وقت شام؛ فیلمی که باید روی پرده دید

٩٧/٠١/٢٧
مهمان ناخوانده و سازنده‌ای به نام غم

غم‌های مقدس

٩٧/٠٢/٠١
دستپخت مایکل پولان را حتما ببینید

مستند چهار قسمتی غذاهای پخته شده

٩٧/٠١/٢٦
ویژگی های یاقوت اصل

چطور یاقوت اصل را تشخیص دهیم؟

٩٧/٠١/٢٦
راهنمای خرید سوغات

سوغات چی بخریم؟

٩٧/٠١/٢٨
همسایه جدید سلین دیون

هفته گمشده ها

٩٧/٠١/٣٠
در پوشش دوست اجتماعی به خواستگاری ات می آیم!

بی حرمتی به تریاک

٩٧/٠١/٢٩
چند توصیه کاربردی برای آزمون رانندگی

گواهینامه تو مشت ماست

٩٧/٠٢/٠١
یادداشتی بر فیلم پاپ ساخته احسان عبدی پور

تقابل غم و شادی به سبک پاپ

٩٧/٠٢/٠٢
روشی آسان و بسیار جذاب برای طبخ غذا

آموزش 7 رولت خوشمزه با پخت آسان

٩٧/٠٢/٠٣