چگونه از شاعری به کاسبی برسیم؟
صفر تا صد شاعر شدن را اینجا بخوانید

چگونه از شاعری به کاسبی برسیم؟

نویسنده : آزاده چشمه سنگی

بسیاری از ما، در مقاطعی از زندگی؛ ناخودآگاه زبان‌مان به شعر چرخیده. شعری که یا خود خالق‌اش بودیم یا دیگری. لابد شما هم گاهی دلتان خواسته به این الهام شدن‌های گاه و بی‌گاه سر و شکلی بدهید و یا حتی بدتان نیاید آن را با دیگران به اشتراک بگذارید. چه بسا به این فکر کرده باشید، شاید بشود از این راه که سرمایه‌اش یک کاغذ و قلم است، پولی به جیب زد. در ادامه از فرآیند شاعری تا گام برداشتن در مسیر پیشرفت و پیچ وخم‌هایش خواهیم گفت.

 

چطور شاعر شویم؟

در مرحله نخست مثل هر هنر دیگری، اولین نفر خود شمایید که استعدادتان را کشف می‌کنید. شاید گوشه و کنار جزوه‌های درسی یا دفترچه‌ یادداشت شخصی‌تان، ابیاتی به ذهنتان خطور کرده که ثبتش کرده باشید. یا شاید وقتی کسی از شعرهای شما تعریف کرده باشد، تشویق شده باشید برای شاعرتر شدن. اما این هنر هم بر خلاف تصور عموم که خیال می‌کنند ناشی از الهامات روحی و غرایز عاطفی‌ست، نیاز به آموزش دارد.

 

چطور می‌شود از محافل ادبی سردرآورد؟

اصول و قواعد شعری، باید احساسات شما را مدیریت کنند. امروزه  دسترسی به کارگاه‌های شعر و دوره-های عروض و قافیه، آسان‌تر از همیشه شده. کافی‌ ست سری به حوزه‌ی هنری شهرتان بزنید تا آمار آخرین دوره‌های عروض و قافیه یا جلسات شعرخوانی دستتان بیاید. پاتوق‌های ترانه هم کم نیست. به لطف کافه‌های پرشمار در هر شهری، می‌شود در قالب جلسات هفتگی با سایر شاعران جمع شد و به تبادل اشعار و شنیدن تازه‌ترین آثار پرداخت. این دست دورهمی‌ها، کم هزینه‌ترین امکان برای فاصله نگرفتن از فضای شعر است. اما برای کسی که به دنبال یادگیری و بهره‌مندی از جلسات حرفه‌ای‌تر است، همان کارگاه های متداول که به صورت ترمی برگزار می‌شود، پیشنهاد بهتری ا‌ست.

هرچند آموزش هم به تنهایی کافی نیست. شما باید بیش از هر چیز شعر بخوانید. اشعار شاعران برجسته به تنهایی یک کلاس درس‌اند. به علاوه دایره لغات و تعابیر شما را گسترش می‌دهند و موجب می‌شوند تا تعابیر تازه‌ای به ذهنتان خطور کند. بعد از اینکه شعری با استانداردهای اولیه خلق شد، آن را در محافل ادبی بخوانید. هرگز از نقد شعرهایتان نترسید. هر نقد سازنده‌ای، شما را شاعرتر از قبل می‌کند!

شب شعر

 

چه شعری، بازار گرم‌تری دارد؟

نمی‌شود استقبال از شعر را محدود به مضمون خاصی کرد. شعر اگر تعبیر تازه‌ای به همراه داشته باشد، هر خواننده‌ای را با هر سلیقه‌ای به خود جذب می‌کند. از اشعار آیینی و حماسی گرفته تا عاشقانه و اجتماعی. شاعر در هر زمینه‌ای، صدای حال آدمهاست. می‌تواند از زبان یک عاشق شیدا حرف بزند یا یک منتقد سیاسی. این هنر شماست که بازار را گرم کنید. بسیاری از شاعران هستند که با رسیدن به سطوح حرفه‌ای، سفارش شعر می‌پذیرند. این به تنهایی فرضیه‌ی جوششی بودن شعر را زیر سوال می‌برد و سرودن را به ورطه‌ی شعر کوششی می‌برد. مثل شاعرانی که برای تیتراژ فیلم یا سریال شعر می‌گویند. و این چیزی جز تبحر قابل تحسین شاعر نیست! اما برای خواننده‌ی عجول و کم حوصله‌ی امروزی که دست آویز ساده‌ترین تعابیر می‌شود، باید ساده، روان و بی‌تکلف شعر گفت. تصویرهایی که خواننده را برای درک کردن به زحمت بیندازد خیلی زود نادیده گرفته خواهد شد. شاید در گذشته، این خصلت برای شعر امتیاز بود، اما مخاطب امروزی چنین ویژگی شاعرانه‌ای را برنمی‌تابد. در نهایت تمایل پیدا می‌کند به دوبیتی‌ها و غزل‌های عموما عاشقانه یا اجتماعی که زمینه همذات پنداری بیشتری را در آن بیابد.

 

چطور اشعارمان را چاپ کنیم؟

شاعری اگر به مرور تبدیل به تنها تخصص یک فرد شود، می‌تواند درآمدزایی کند. یکی از این راه‌ها جذب ناشر و چاپ کتاب است که شامل دو مسیر می‌شود. یا فرآیند چاپ کتاب را تماما به ناشر سپرد که اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را به عهده بگیرد یا خودتان دست به کار شوید و با کاهش هزینه-ی خود، کفش آهنی بپوشید و مسیر رسیدن به مجوز را یک تنه به آخر برسانید. البته قبل از هرچیزی مطمئن شوید مطالبی که قصد انتشار آن را دارید، به تعریف واقعی شعر نزدیک باشد. این را می‌توانید قبل از سپردن به ناشر، از یک استاد ادبیات یا منتقد آثار ادبی جویا شوید. اگر کسی شعر شما را خالی از مضمون یا رعایت قواعد، یافت، هرگز سرخورده نشوید. چاپ نکردن شعر نامرغوب خیلی شریف‌‌تر از انتشار اشعاری ا‌ست که بعدها به شکل پست‌های تمسخرآمیز در صفحات مجازی منتشر شود! پس تا اطمینان از کیفیت شعرهایتان، آن را به دست ناشر نسپارید.

چاپ اشعار

 

چطور می‌شود ترانه ها را به بازار موسیقی عرضه کرد؟

راه دیگر برای کسب درآمد، همکاری با خوانندگان برای فروش ترانه‌های شماست. البته یک مرحله قبل‌تر از این هم هست که می‌توانید در سایت‌های اینترنتی خرید و فروش ترانه، شعرهایتان را به مزایده بگذارید اما این دست مبالغ در مقایسه با مبلغی که بتوانید در همکاری مستقیم با یک خواننده بدست بیاورید، بسیار ناچیز است. پس پشتکار به خرج دهید و ترانه‌هایتان را به مدیر برنامه های خواننده‌ی موردنظر عرضه کنید. کسی که به نظر می‌رسد به سبک ترانه‌های شما نزدیک است. فراموش نکنید چه در جلب نظر ناشر و چه در جذب خواننده، اگر شاعر بی‌نام و نشان اما قابلی هستید، حتما با افراد متخصص و دیده شده وارد همکاری شوید، در غیر این صورت با فروش ترانه‌هایتان به افراد غیرحرفه‌ای فقط شعرهایتان را حیف و میل کردید!

 

می‌توانیم دانسته‌هایمان را به افراد علاقه‌مند آموزش دهیم؟ 

از راه‌های دیگر کسب درآمد که البته منوط به کسب تجربه زیاد و دستاوردهای ادبی عالی مرتبه ا‌ست، برگزاری کارگاه‌های آموزشی ا‌ست. همان جایی که شما کارتان را در ابتدا با آن شروع کردید! بسته به میزان شهرت، مهارت و محبوبیت شما، دریافت شهریه و هنرجو، متفاوت است.

شاعر شدن

 

اما در نهایت شاعری را شاید بتوان در زمره کسب و کارهای آزاد دسته‌بندی کرد. چون به مانند سایر رشته‌های هنری، نه از پشتوانه مالی و بیمه‌ای خاصی برخوردار است و نه درآمد قابل پیش‌بینی و ثابتی دارد. ولی حقیقت غیرقابل انکار آن است که از همیشه تا ابد، آدمیزاد با شعر و بیان شاعرانه انس گرفته و می‌گیرد. بر کسی پوشیده نیست که شاعر، صدای آدم‌ها و تسکین دردهای روحی آنان است. به قول علیرضا آذر که در شعری می‌گفت: دنیا به شاعرها بدهکار است...

برچسب ها
چطور شاعر شویم
چاپ اشعار
منبع درآمد شاعران
شاعر شدن
چطور شعر بگوییم
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
Mrs.NA30M
Mrs.NA30M
٩٦/٠٩/٢١
٤
١
خیلی مقاله ی خوبیه .. شعر گفتن سخته و شاعر بودن با توجه به اینکه در آمد چندانی نداره و در حال حاضر اکثریت از طبع شعر برخورددار هستند؛ سخت تر! خیلی ممنون آزاده خانوم :)
Azade_cs
Azade_cs
٩٦/٠٩/٢٢
١
٠
ممنونم. واقعا همینطور. فضای رقابتی این روزها خیلی کارو سخت اما شیرین کرده. ممنونم
m.shiezadeh
m.shiezadeh
٩٦/٠٩/٢١
٢
٠
نکته ای باقی نموند که بهش اشاره نشه :) دست مریزاد!
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٦/٠٩/٢٢
١
٠
موضوع جالبی بود 😊
نیلوفر عیدی
نیلوفر عیدی
٩٦/٠٩/٢٢
٢
٠
تبریک آزاده جآنم:* مطلبِ مفید و جامعی بود، منکه جوابِ خیلی از سوالامو گرفتم:)
الهه
الهه
٩٦/٠٩/٢٥
١
٠
بسیار عالی و کاربردی بود،متشکرم
Ahmad
Ahmad
٩٦/٠٩/٢٩
٠
٠
مفید و کامل.
پربازدیدتریـــن ها