«نفس»؛ یک فیلم حال خوب کن
نگاهی به «نفس» جدیدترین فیلم نرگس آبیار

«نفس»؛ یک فیلم حال خوب کن

نویسنده : دست قیچی

چند سالی است همه اهالی سینما از نبود قصه‌های خوب در فیلم‌ها می‌نالند و  معضل فیلم‌نامه، شده پاشنه آشیل اصلی سینمای ایران. اگر به آمارهای سینمای آمریکا به عنوان موفق‌ترین صنعت سینمای جهان نگاه کنیم، به نظر می‌رسد این ادعا درست باشد. در هالیوود ۵۸ درصد آثار سینمایی، اقتباسی هستند؛ حالا یا از روی کتاب یا کمیک-بوک (در ایران پی نما). آنجا ادبیات و سینما نوعی خدمات متقابل به هم ارائه می‌کنند. مثلا سریال «بازی تاج و تخت» باعث می‌شود کتابش بفروشد و برعکس کتابی مثل «هری پاتر» خود تبلیغی بزرگ می‌شود برای آثار سینمایی‌اش. 

اما آیا ادبیات خیال انگیز، سرشار از توصیف و شعرگونه ما بستری مناسب را برای ساخت آثار سینمایی خوب فراهم می‌کند؟ این پرسشی است که شاید با بررسی فیلم جدید نرگس آبیار بهتر بتوان به آن پاسخ گفت.

نرگس آبیار که متولد ۱۳۵۰ است خاستگاهی ادبی دارد. در دانشگاه پیام نور رشته ادبیات خوانده و پیش از آن‌که قدم در عالم سینما بگذارد با انتشار بیست و اندی کتاب در عرصه ادبیات چهره‌ای شناخته شده و قابل احترام بوده است. «نفس»‌ سومین ساخته سینمایی او پس از «اشیا از آنچه در آینه می‌بینید به شما نزدیک ترند» و «شیار ۱۴۳» است. عمده شهرت آبیار به خاطر موفقیت چشمگیر شیار ۱۴۳ بود که مخاطبین و منتقدین سینما را همزمان راضی نگه داشت و فروشی بسیار موفق را تجربه کرد. آن فیلم از روی کتابی به قلم خود نرگس آبیار ساخته شده بود. 

نرگس آبیار کارگردان فیلم نفس

آبیار در «نفس» هم ‌به سراغ یکی از کتاب‌های خود در عرصه ادبیات کودک رفته و سال‌های پر التهاب ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۲ را از چشم دخترکی به نام بهار روایت می‌کند. بهار شاگرد اول کلاس است و عاشق خواندن. سر به هواست و نافرمان. مدام در تخیلات خودش فرو می‌رود و ... مجموعه خصایصی که برای یک دختر در آستانه سن بلوغ آن هم در آن سال‌ها چندان ایده‌‌ال محسوب نمی‌شود و حرص مادربزرگ با بازی و گریم فوق العاده خوب «پانته آ پناهی‌ها» را درمی آورد. مادربزرگی که دلسوز بچه‌هاست اما با آن تصویر همیشگی مادربزرگ مهربان هم فاصله بسیار دارد. 

گریم خوب بازیگران فیلم نفس/ پانته‌آ پناهی ها سمت چپ و شبنم مقدمی سمت راست

ساره نورموسوی بازیگر نقش بهار در فیلم نفس

زیرکی آبیار در این بوده که چون بچه‌ها مستقیما در جنگ شرکت نداشته‌اند، توانسته با محور قرار دادن بهار،‌ فاصله مخاطب را با خود حوادث حفظ کند و همزمان ما را به دل تجربه زندگی در آن سال‌ها ببرد. تجربه‌ای که با خیال‌پردازی‌های بهار هم ترکیب می‌شود و علیرغم نمایش زندگی سخت در آن دوران، جلوه‌ای زیبا و فانتزی از ایران ۳۵ سال پیش مقابل دیدگانمان می‌گذارد. از این‌جا بین مخاطبان سینما، همان اختلافی بروز می‌کند که در زمان پخش سریال «وضعیت سفید» داشتیم. یک عده با سریال و نوستالژی‌هایش حسابی حال کرده بودند و عده‌ای هم کلا مخالف تام و تمام سریال بودند و آن را نوعی سوء استفاده از نوستالژی می‌دانستند.

کسانی که از در مخالفت با «نفس»‌ درآیند خواهند گفت فیلم پاره پاره و فاقد انسجام است. قصه درست و مشخصی تعریف نمی‌کند و از همه بدتر معلوم نیست ما که از اول با ذهنیت بهار پیش می‌رفتیم و حتی مونولوگ‌های ذهنی‌اش را می‌شنیدیم،‌ آخرین نماهای فیلم را داریم از نگاه چه کسی می‌بینیم؟ ایراداتی که همگی به فیلم وارد است. «نفس»‌یک فیلم کامل و منسجم نیست اما این دلیل نمی‌شود که مخاطب از آن لذت نبرد. 

اینجا می‌شود بحث اول متن را تکمیل کرد. صنعت ادبی اصلی ما ایرانیان شعر و شاعری است. توصیف است و استفاده از عنصر خیال پردازی. ستایشگر تشبیه و کنایه و مجازیم و در نثرمان هم قافیه را به اسم سجع وارد می‌کنیم. چنین مخاطبی عاشق مسابقه «مشاعره»‌ یا به اسم جدیدش «چکامه» می‌شود. با دیالوگ‌های «شب‌های روشن» حال می‌کند و ... .

فیلم نفس به کارگردانی نرگس آبیار

می‌خواهم بگویم چون مخاطب اینجا عاشق شاعرانگی است، می‌تواند از پدیده‌ای مثل «نفس» لذت ببرد همان‌طور که من بردم. «نفس» از آن آثاری است که اصطلاحا بهشان ‌می‌گویند فیلم‌های حس خوب (Feel Good). حس خوبی که تا حدود زیادی برآمده از انتخاب بازیگر شخصیت اصلی است.  چهره بسیار بکر و دست نخورده‌ای دارد و مخاطب باورش می‌کند. بخش مهم دیگر در تبدیل «نفس» به اثری خوشایند، نگاه زیبا و شاعرانه فیلمساز است که نمی‌شود به صورت قطعی گفت از وجه زنانه او می‌آید یا سابقه ادبیاتی‌اش. تصاویر روی تاب شاعرانه‌اند و به لطافت همان توصیف و تشبیهات ادبیات‌مان. 

در نهایت «نفس» ‌هرچند از نظر تعاریف کلاسیک، فیلم خوب و یکدستی نیست اما تجربه‌ای خوشایند است که مخاطب ایرانی حتما از دیدن آن لذت خواهد برد. فروش ۱۶۳ میلیون تومانی در سه روز نخست اکران هم نوید فروش موفق آن را در روزهای آینده می‌دهد.

از حواشی جالب فیلم در جشنواره فیلم فجر این بود که ساره نورموسوی، بازیگر نقش بهار که از پایان فیلم خبر نداشت، پس از دیدن آن در جشنواره به گریه افتاده بود و در جلسه پرسش و پاسخ، مادرش هرچه می‌کرد نمی‌توانست او را آرام کند.

در انتها لازم است بدانیم  مدت زمان فیلم «نفس» برای اکران عمومی از ۱۴۰ دقیقه به ۱۰۸ دقیقه کاهش یافته که شاید عدم یکپارچگی فیلم هم از اینجا ناشی شده باشد.

نرگس آبیار پس از اکران «نفس» در جشنواره فیلم فجر،‌ کتاب آن را نیز در نمایشگاه کتاب رونمایی کرد که با استقبال مخاطبین مواجه شد و از پرفروش‌های نمایشگاه بود. او در ادامه قرار است سریالی ۱۳ قسمتی به نام «دختر شینا» ‌را درباره همسر شهید شیرودی کارگردانی کند.

برچسب ها
نرگس آبیار
نقد فیلم نفس
سینمای جنگ
نظرات کاربران
کد امنیتی
هورام
هورام
٩٥/٠٨/٢٥
٠
٠
ممنون از وقتی که صرف کردید...واجب شد حتما برم ببینمش:)
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/٢٥
٠
٠
متاسفانه ادبیات ما و نویسندگان و نویسنده نماهای ما اینقدر درگیر گرداب کافکا و کامو و سارتر و گفتن جملات و عبارت های ماندگار شدن که یادشون شده چیزی تحت عنوان قصه و قصه گویی و داستان پردازی هم داریم! بزرگترین فیلم ها و سریال های سینمای امریکا ابتدای کتاب و رمان بودند و در نهایت همون کتاب به فیلمنامه و دست آخر به فیلم و سریال تبدیل میشن. تو کشور ما یک راست میریم سراغ فیلمنامه (با نهایت صرف 3 الی 5 ماه زمان) و دست آخر هم تولید چندکیلو فیلم مزخرف. امیدوارم خانم آبیار الگول تهیه کنندگان و کارگردانان و فیلمنامه نویسان ما بشن و داستان و قصه های خودشان و تو ادبیات و رمان های داستانی نویسندگان ایرانی پیدا کنند.
پربازدیدتریـــن ها
چرا این روزها همه دانشجویان به دنبال مدرک‌اند؟

«دانش‌»جو ام آرزوست...

٩٥/٠٩/١٥
طنزی پیرامون رایگان شدن ویزای تایلند

سفر به تایلند، فقط با من‌کارت!

٩٥/٠٩/١٥
چطور پاییز را به خانه‌مان بیاوریم؟

ساخت چند دکوری پاییزی با وسایل دور ریختنی

٩٥/٠٩/١٤
چند خط یواشکی از س ک س چت؛ در گوشی های مان چه می گذرد

این چت‌ های خاک بر سری

٩٥/٠٩/١٦
چرا تلویزیون در مورد نمایش ساز در برنامه‌هایش سلیقه‌ای عمل می‌کند؟

نمایش ساز یا سانسور آن؟ مسئله این است!

٩٥/٠٩/١٣
کمی از مجریان ممنوع التصویر و علت سانسور شدن آن‌ها از تلویزیون

باشگاه ممنوع التصویرها!

٩٥/٠٩/١٧
چه کسی خودش را به نیمکت خالی تیم ملی والیبال می‌رساند؟ اصلا مهم نیست

ولاسکو دیگر تکرار نمی‌شود!

٩٥/٠٩/١٤
تا حالا توی سرما پات یخ زده؟!

از کارتن خوابی تا مسجد نشینی!

٩٥/٠٩/١٣
پیرامون رفتارهای عجیب مسئولان به جای عذرخواهی و قبول اشتباهات‌شان

مدیران عزیز ما شرمنده‌ایم! / طنز

٩٥/٠٩/١٣
کتابی با طعم باروت خیس!

معرفی کتاب «مرد سوم» نوشته «گراهام گرین»

٩٥/٠٩/١٥
معرفی نرم افزار quick pic

با بهترین نرم افزار گالری اندروید آشنا شوید

٩٥/٠٩/١٤
فتوکاتور

درباره علی!

٩٥/٠٩/١٦
طنزی پیرامون کلیپ جنجالی بی‌ادبی فراستی

فراستی و هر چی که هست!

٩٥/٠٩/١٨
نازم به چشم یار که تیر نگاه را، بی جا هدر نکرد و به قلبم نشانه زد

ذهن زیبا؛ گلچینی از تک بیت ها و اشعار ناب (8)

٩٥/٠٩/١٧
همه داستان تبدیل «ریال» به «تـومان» را این‌جا بخوانید

خداحافظ ریال؛ سلام تومان!

٩٥/٠٩/١٨
شیوه‌های درست و نوین مدیریت و نگهداری از باتری

از حداکثر توان باتری موبایلت استفاده کن

٩٥/٠٩/١٦
پیشنهادهایی برای خریدن هدیه‌های یهویی، هول هولکی یا زورکی!

راهنمای خرید هدیه ارزان و شیک

٩٥/٠٩/١٧
نگاهی به ماجرای پر آب و تاب دعوای قلعه نویی و رحمتی

ژنرال علیه کاپیتان!

٩٥/٠٩/١٨