شعر است هیچ و شاعری از هیچ هیچ‌تر
به مناسبت روز شعر و ادب فارسی

شعر است هیچ و شاعری از هیچ هیچ‌تر

نویسنده : سیده محبوبه عظیم زاده

شعر است هیچ و شاعری از هیچ هیچ‌تر

در حیرتم که بر سر هیچ این جدال چیست؟!

این بیت مال «سحاب اصفهانی» است. در یکی از صفحات اینستاگرام خواندم مال آن زمانه‌ای است که خیلی بحث و جدل در مورد شعر و شاعری وجود داشته. 

ما هم از قضا در یکی از جلسه‌های اخیر یکی از همین انجمن‌های ادبی که هر ازگاهی پیگیرش هستیم، موضوع بحث گفت‌وگوی نشست ادبی‌مان را همین مبحث قرار دادیم. اینکه شعر واقعا چیست؟ این شعر نازنین که اگر به آن علاقه‌مند هم نباشیم نمی‌توانیم لذتی را که ناشی از حتی خواندن گاه به گاهش هست را کتمان کنیم. شعری که نه صرف گذران وقت و یک لذت از پیش تعیین شده، شده گذری برای تفأل زدن هم به سراغ آن می‌رویم. شعری که در هر خانه و کاشانه‌ای، حتی بی‌علاقه‌ترین‌ها به شعر، جای دارد؛ دست کم در قالب یک دیوان قدیمی و رنگ و رو رفته.

طی جلسه حرف‌های جالبی زده شد. نکته جالب اینکه با وجود اینکه تمام جمع، جوان‌های اهل ذوق بودند و دور و بر شعر و شاعری می‌پلکیدند اکثرشان کلی به ذهنشان فشار آوردند برای پاسخ مد نظرشان! در واقع جلسه تبدیل شد به یک محفل آنلاین برای اینکه هرکسی با جهان بینی مخصوص به خودش شعر را بپاید و کنکاش کند.

یکی می‌گفت شعر شاعرها تمامش تجربه‌های از سر گذرانده آن‌هاست در زندگی واقعی‌شان. یکی دیگر این قضیه را نفی کرد و گفت این یک بخش خیلی کوچک در مورد این قضیه است. شعر می‌تواند حتی تحت تأثیر تجربه‌های دیگران باشد؛ دیده‌ها و شنیده‌های فرد از دیگران که حالا شده‌اند منبع الهام. یا حتی آرزوهای فرد یا حسرت‌هایش. یکی دیگر تأیید کرد و اضافه کرد تمامی این حالات بیانگر نگاه او به پیرامونش و جهانش است. کس دیگری گفت شعر یک هنر جوششی است، یک فوران درونی که دارد سعی می‌کند خود را از طریق زبان و کلمات به رخ بکشاند. فردی دیگر از ته مجلس! داد زد که نه آقا این حرف‌ها چیست!؟ جوششی و کوششی کدام است هی مد کرده‌اید و دائم تکرارش می‌کنید؟ شعر هم یک نمودی از دنیای وسیع هنر است که بخش خیلی زیادی از آن مبتنی بر مهارت است و فرد می‌تواند با مطالعه و یادگیری اصول و مبنای اولیه‌، آن را یاد بگیرد.

خلاصه شد همان حکایت هرکسی از ظن خود شد یار من. در نهایت هم هیچکس نتوانست کس دیگری را قانع کند. به هیچ مدل جمع‌بندی هم مبنی بر اینکه "خب! جلسه تمام شد. حالا شعر چیست؟" نرسیدیم.

همین را هم می‌خواستیم البته! نتیجه و نتیجه‌گیری نمی‌خواستیم. حرف می‌خواستیم. بحث می‌خواستیم. تا هرچه بیشتر و بهتر بتوانیم به خودمان کمک کنیم که جایگاه با ارزش این هنر پر از متانت را به خوبی بشناسیم. حکایت چهارتا جوان علاقه‌مند به ادبیات هم نیست فقط! این داستان سر دراز دارد. بروید سخن بزرگان دنیای شعر و شاعری را هم یک نگاهی بیندازید. قدیمی و جدید و خارجی و ایرانی‌ هم ندارد. ارسطو، ابن سینا، خواجه نصیر، نظامی، شکسپیر، ولتر، شفیعی کدکنی یا مثلا قیصر که در مورد خود این سوال شعر چیست کلی حرف دارد چه برسد به جواب آن. 

با وجود همه این حرف‌ها شاید برای‌تان جالب باشد بدانید که با یک نگاه خیلی تئوریک واقعا شعر، چه تعریف می‌شود. به اعتقاد خیلی از اهالی خالص شعر و ادب تعریف دکتر شفیعی کدکنی در کتاب «موسیقی شعر» جامع‌ترین تعریف‌ها برای شعر است: «شعر حادثه‌ای است که در زبان روی می‌دهد و در حقیقت گوینده شعر با شعر خود، عملی در زبان انجام می‌دهد که خواننده، میان زبان شعری او و زبان روزمره و عادی تمایزی احساس می‌کند.»

فارغ از تمام این های و هوی‌ها به نظرم بهتر است این سخن محمدکاظم کاظمی را در کتاب روزنه هیچ‌گاه فراموش نکنیم که: «باید پذیرفت که شعر بودن یا نبودن آثار ادبی وابسته به دیدگاه ما نیست. آثار درخشان، وجود خود را ثابت و حضور خویش را بر فرهنگ ما تحمیل کرده‌اند. لجاجت در مرزبندی، فقط ما را از زیبایی‌های‌شان محروم خواهد کرد و بس.»

و یا به قول سعید بیابانکی: 

خلاصه اینکه به فتوای شاعرانه من

زبان مشترک مردم جهان شعر است...

برچسب ها
شعر چیست
شعر یعنی چه
شعر فصل پنجم زندگیست
روز شعر و ادب فارسی
به مناسبت روز شعر و ادب فارسی
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
s_n
s_n
٩٦/٠٦/٢٧
٠
٠
شعر هر چی ک هست خوب بلده با روانت بازی کنه. یه وبلاگ شعر نوشته بود"اگر شعری ارامتان کرد دعایی به حال بد شاعرش کنید ثواب دارد"
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٦/٢٨
٠
٠
خدا شاعرای خوب و نگه داره واسمون :)))
سمانه صالحی
سمانه صالحی
٩٦/٠٦/٢٧
٠
٠
عاااااشق شعرم :)))
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٦/٢٨
٠
٠
چقدر عالی :))
NA30M_PAHLAVAN
NA30M_PAHLAVAN
٩٦/٠٦/٢٨
٠
٠
ممنون محبوبه بانو :)
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٦/٢٨
٠
٠
خواهش :)
پربازدیدتریـــن ها
فیلمی برای خندیدن

آینه بغل ارزش سینما رفتن را دارد؟

٩٦/٠٩/٢٣
وقتی خودمان، دور خودمان حصار می کشیم

عادتِ عادت کردن!

٩٦/٠٩/٢٢
چند خطی پیرامون فصل جدید سریال لیسانسه ها

لیسانسه ها نمره قبولی می گیرد

٩٦/٠٩/١٨
با رنگ بنفش کمپانی پنتون بیشتر آشنا شوید

رنگ سال 2018 و مکمل هایش

٩٦/٠٩/١٩
از عکاسی مستند - اجتماعی چه می دانید؟

یک عکس و هزاران حرف

٩٦/٠٩/٢١
معرفی یک مستند خوب که زندگی خواهران منصوریان را روایت می کند

چرا باید صفر تا سکو را ببینیم؟

٩٦/٠٩/١٩
ستاره هایی که مورینیو قدرشان را ندانست

منتخبی که مورینیو ندید

٩٦/٠٩/١٨
صفر تا صد شاعر شدن را اینجا بخوانید

چگونه از شاعری به کاسبی برسیم؟

٩٦/٠٩/٢١
با ما بمانید...

جیم با قابلیت استوری گذاشتن

٩٦/٠٩/٢٣
ورزش هایی که در ایران مهجور مانده اند!

محبوب ترین ورزش های دنیا کدام اند؟

٩٦/٠٩/٢٠
معرفی بازی اعتیاد آور این روزهای جهان

آجرت را بشکن و معتاد شو!

٩٦/٠٩/٢٠
قطع شدن یارانه در صدر جدول

تعطیلات نیم فصل عشق و عاشقی

٩٦/٠٩/٢٢
تبلیغات