موازی کاری به سبک سیما
به بهانه ورود ناامیدکننده «امید» به جمع شبکه های سیما

موازی کاری به سبک سیما

نویسنده : یاسین ناطقی

نو رسیده‌ای قدم به جمع شبکه‌های سیمای ملی جمهوری اسلامی گذاشت. حدود یک سال پیش بود که بعد از مدت‌ها(شما بخوانید چهار دهه)، مسئولان سیما به فکر تولید شبکه‌ای با مخاطب نوجوان افتاده بودند و با همین هدف، «امید» را به لیست شبکه‌های رسمی کشور اضافه کردند. برخی خوشحال بودند از این که مدیران بالاخره برای این رده سنی نیز فکری کرده‌اند. اما مدتی بعد، اتفاقی افتاد که خیلی‌ها را شوکه کرد. گردانندگان امید، سریال «جواهری‌درقصر» (همان یانگوم خودمان) را به برنامه پخش‌ این شبکه اضافه کردند! موضوعی که خیلی‌ها را ناامید کرد و خبر از فاجعه‌ای داد که قرار است بودجه صداوسیما را آتش بزند. هفته گذشته، شبکه امید پس از یازده ماه پخش آزمایشی، رسماً افتتاح شد...

 

بیننده رقیبانی و من تاب ندارم!

تقریبا ده سال پس از انقلاب، پای ماهواره به خانه‌ هموطنان‌مان باز شد و با سرعتی زیاد، در سراسر کشور رشد کرد. سال‌ها بعد، زمانی که شبکه های اصلی سیمای ملی، مشغول بازپخش «پزشک دهکده» بودند، مدیران  GEM، با تولید روزبه‌روز سریال و افتتاح شبکه های جدید، بازار برنامه‌های تلویزیونی را در ایران قبضه می‌کردند. هیچکس از یاد نمی‌برد که دولت‌ها و نمایندگان مجلس‌‌ وقت، با چه روش‌هایی به مقابله با انتخاب مردم، یعنی همان ماهواره می‌رفتند. از جمع‌ آوری دیش‌های ماهواره، تا تلاش برای تصویب قانون مجازات مردمی که در خانه‌شان دیش و رسیور داشتند! چندین سال گذشت و مدیران دولتی به این نتیجه رسیدند که راه مقابله با ماهواره، راه‌اندازی شبکه های جدید و متناسب با نیازهای روز است. و اینگونه بود که تب افتتاح شبکه‌های جدید، به جان مدیران سیما افتاد و تصمیم گرفتند با شبکه های ماهواره‌ای، رقابت کنند. 

جمع آوری ماهواره 

 

شبکه جدید برای تکرار جومونگ!

« برای تولید یک شبکه جدید، چه چیزی لازم است؟» متاسفانه مدیران رسانه ملی، توانایی لازم برای رسیدن به این پاسخ را نداشتند! طی سال‌ها، شبکه‌های استانی و ملی، راه‌اندازی شدند و افسانه جومونگ، پزشک دهکده، ساختمان پزشکان و قصه‌های جزیره را پخش کردند. در کنارش نیز به توهم حفظ و جذب مخاطب رسیدند! تاریخ از یاد نخواهد برد که زمانی، شبکه‌های تماشا و آی‌فیلم، بطور متوالی و با فاصله چند هفته، سریال «ساختمان پزشکان» را پخش می‌کردند! این اتفاق برای سریال «در چشم باد» نیز افتاد. اما این بار افق و آی‌فیلم، دو طرف ماجرا بودند. این مسئله بیش از آن که نشان دهنده تمایل مردم به زنده کردن خاطرات کودکی خود با دیدن سریال‌هایی مثل «پدرسالار» و «پهلوانان نمی‌میرند» باشد، نشان دهنده بی‌برنامگی مدیران شبکه‌های استانی و ملی بوده و هست. در زمانه‌ای که هر روز و هر شب، انبوه سریال‌های غربی و شرقی، برای دانلود روی سایت‌های داخلی قرار می‌گیرند، تا کجا می‌توان «خانه سبز» و این قبیل سریال‌های نوستالژیک را برای مردم پخش کرد؟!

 

شما؛ فراتر از بد!

امیدوارم هیچوقت گذرتان به شبکه «شما» نیفتد! مهم‌ترین ویژگی شبکه شما، کیفیت پایین تولیداتش است. «هفت ترانه» را دیده‌اید؟ برنامه‌ای که هر چند شب، هفت موزیک مختلف از سبک‌های مختلف را پخش می‌کند و از بینندگانش می‌خواهد که پیامک بزنند و به بهترین شان رأی بدهند! با چه هدفی؟ نمی‌دانم. خودشان هم احتمالا دقیق نمی‌دانند. البته جایزه هم می‌دهند! تخفیف برای خرید سرویس قابلمه! قابلمه‌هایی که جز اسپانسرهای مهم صداوسیما هستند و چندسالی می‌شود که در شبکه‌های نسیم، نمایش، سه و شما!

باقی برنامه‌‌های این شبکه نیز کمابیش همینقدر بی‌کیفیت هستند. برنامه‌هایی با مخاطبان اندک و جذابیت پایین. شما همزمان با «بازار» شروع به کار کرد. البته بازار به اندازه شما، خوش شانس نبود و چند سال پس از افتتاح، منحل شد تا به لیست شبکه‌های ناموفق سیما اضافه شود.

شبکه شما 

 

مستند، نسیم و ورزش؛ سه امتیاز مثبت

اگر قرار باشد بهترین شبکه‌های تولید شدۀ چند سال اخیر را از نظر میزان نوآوری و به روز بودن نام ببریم، مطمئناً این سه شبکه جزو آن‌ها خواهد بود. ویژگی مشترک آن‌ها، جسارت در تولید برنامه و تلاش برای همگام بودن با رقبای خارجی خود است. خندوانه، آشکارترین و یکی از موفق‌ترین نمونه های نوآوری و جسارت در رسانه ملی است. چند خانواده ایرانی را می‌شناسید که تا به حال اسم خندوانه را نشنیده یا پای استندآپ کمدی‌های آن ننشسته باشند؟

دورهمی، فوتبال 120، نردبان، Top Gear و ... دیگر برگ برنده‌های این سه شبکه اند. برنامه‌هایی که هر کدام به طریقی، طیفی از مخاطبان را جذب کردند. 

 

با افق جوانان حرفه ای هم آمدند

با شروع پخش آزمایشی افق، خیلی‌ها حدس زدند که شبکه قرآن، صاحب خواهر شده‌است! افق با پخش موزیک ویدیوهای حامد زمانی و شعارهایی از جمله ترویج گفتمان انقلاب و افزایش بصیرت، کار خود را شروع و تصویری از یک شبکه تمام‌مذهبی را ترسیم کرد. اما با گذشت زمان، به یکی از شبکه‌های خوب داخلی تبدیل شد. تیم افق، آنقدری قوی بود که تقریباً سراغ هرچه رفت، موفق شد. از مستند - مسابقه «فرمانده» گرفته تا برنامه «نیمه پنهان ماه» و «عصرانه» و «جهان آرا». در شبکه افق، بیشترین چیزی که می‌بینیم، "جوان" است! مجریان، کارشناسان، مهمانان و حتی مدیران. بزرگ‌ترین حاشیه افق، شایعه تعلق آن به سپاه است. این شایعه به قدری جدی شد که سپاه را وادار به واکنش کرد. آن‌ها گفتند که افق، به سپاه وابسته نیست، اما حمایت خود از موسسه «اوج» را اعلام کردند. سپاه بطور غیرمستقیم و از طریق موسسه فرهنگی اوج، در تولید برنامه‌های این شبکه دخالت دارد که «فرمانده» و موزیک ویدیوهای «حامد زمانی» از بارزترین نمونه‌های آن است. نکته دیگری که گاهی مخاطبان افق را آزرده می‌کند، پررنگ شدن وجهه سیاسی آن است. افق را می‌توان سیاست‌زده‌ترین شبکه داخلی نیز دانست. بعید است روزی سراغ افق بروید و یک برنامه با مهمانان و موضوعات سیاسی را مشاهده نکنید!

 شبکه افق

 

مدیرانی که درس نمی‌گیرند

با نگاهی به روند افتتاح شبکه‌های جدید رسانه ملی، الگویی نامنظم را مشاهده می‌کنیم. الگویی که در آن افقِ موفق را در کنار «بازار» شکست‌ خورده و «شما»ی کم‌مخاطب می‌بینیم. اما چرا اینطور است؟ به نظر می‌رسد که عدم شناخت صحیح مخاطب و آشفتگی مدیران برای تولید سریعتر شبکه‌های جدید، دلایل اصلی این اتفاق باشند. مدیرانی که برای پر کردن لیست برنامه‌های شبکه خود، سراغ تکرار سریال‌های کهنه می‌روند و هدفی جز پخش 24 ساعته شبکه‌شان ندارند. گاهی هم تکلیف مسئولان سیما با خودشان معلوم نیست. زمانی حرف از اختصاصی شدن شبکه‌ها می‌زدند. اما نمی‌دانیم چرا با افتتاح شبکه پویا، هنوز عمو پورنگ و خاله سارا و باقی خاله‌ها و عموها، در شبکه‌های اصلی سیما مشغول به فعالیت هستند. موازی کاری‌ که نقطه مقابل «اختصاصی شدن» شبکه‌هاست.

این روزها جوانان و نوجوانان ایرانی تنها چند ساعت بعد از پخش سریال «بازی تاج و تخت» در ایالات متحده، آن را دانلود و تماشا می‌کنند. واقعیتی که بد نیست به گوش پیرمردهای رسانه ملی برسد تا بدانند نسل جدید، انتخاب‌هایی فراتر از یانگوم و جومونگ دارد. 

برچسب ها
موازی کاری در سیما
شبکه های جدید سیما
نگاهی به شبکه های جدید سیما
آشفتگی در سیما
شبکه امید
چرا شبکه افق موفق است؟
نظرات کاربران
کد امنیتی
مرتضی تقی زاده
مرتضی تقی زاده
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
یاسین جان، خیلی کم نوشتی، شبکه های سیما جا داره تک تکشونو تجزیه و تحلیل کنه آدم،
یاسین ناطقی
یاسین ناطقی
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
صحبت زیاد هست مرتضی جان. همینطوره که میگی.
مرتضی تقی زاده
مرتضی تقی زاده
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
و انصافا تو موازی کاری شورشو در آوردن، الان در عین حال پنج تا شبکه کودک داریم، شبکه سه همه چیز رو پخش می کنه در حالی که شبکه های قرآن، ورزش، نسیم، سلامت هم هستن. شبکه خبر داریم، ولی شبکه یک هنوز اخبار میگه. شبکه ی نمایش و آی فیلم و تماشا هم که موازی هم فیلم میزارن. الان تکلیف شبکه های یک تا پنج هم معلوم نیست. شبکه های استانی هم که فقط به مراکز استان ها می پردازن. شبکه های جدید هم هیچ وقت خدا روشون به ما شهرستانی ها باز نمیشه. و...
یاسین ناطقی
یاسین ناطقی
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
موازی کاری هم یه بخش اعظمیش برمیگرده به این که تکلیف شون با خودشون معلوم نیست. به قول یکی از دوستان، اینا هنوز توی فازِ زمان انقلاب هستن که کلا 2 تا شبکه داشتیم تو کل کشور و مجبور بودن همه چیز رو پوشش بدن. حالا هم گیر کردن بین سیستم جدید و قدیم. اینجوریه که مثلا شبکه 2 نمیتونه خودشو مجاب کنه که دیگه برنامه کودک تولید نکنه. یا شبکه 2 و 3 همزمان دو تا اخبار رو پخش کنن و ... . باورت میشه ما فقط یک ماهِ رمضون رو مشتری شبکه خراسان رضوی هستیم! اونم برا اذون صبح و مغرب!
یاسین ناطقی
یاسین ناطقی
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
«تخفیف برای خرید سرویس قابلمه! قابلمه‌هایی که جز اسپانسرهای مهم صداوسیما هستند و چندسالی می‌شود که در شبکه‌های نسیم، شما، نمایش و سه تبلیغ می‌شوند!» ... متاسفانه این پاراگراف ناقص نوشته شده
s_mostafa_b
s_mostafa_b
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
دمت گرم، به نظرم حق مطلب رو ادا کردی... :) و اینکه شبکه موفق فقط چهار.
یاسین ناطقی
یاسین ناطقی
٩٦/٠٥/٢٣
٠
٠
میگم یه چی کم داشت! شبکه فرهیختگان از زیر دستم در رفت :)) ... لطف داری شما :)
NA30M_PAHLAVAN
NA30M_PAHLAVAN
٩٦/٠٥/٢٤
٠
٠
تشکــر بابت مطلبتون :)
یاسین ناطقی
یاسین ناطقی
٩٦/٠٥/٢٥
٠
٠
:)
Ali_Amiri
Ali_Amiri
٩٦/٠٥/٢٤
٠
٠
از فیلمای خارجی مثل بازی تاج وتخت گفتی.علاوه بر اینا فیلمای شبکه نمایش خانگی هم هست.الان با وجود عاشقانه وشهرزاد و ازین جور فیلما کسی سریال بی محتوایی مثل پنچری نمی بینه.میتونم با اطمینان بهت بگم اگه تلویزیون پخش زنده فوتبال-نود و فوتبال 120 و خندوانه و دورهمی رو پخش نکنه دیگه همین بیننده های کمش رو هم ازدست میده.به هرحال ممنون از مطلب خوبت که حرف دل من و خیلیای دیگه هم بود.
یاسین ناطقی
یاسین ناطقی
٩٦/٠٥/٢٥
٠
٠
دقیقاً. الان واقعاً رقابت چندانی بین سریالای جدید سیما و امثال شهرزاد و عاشقانه (با وجود این که خودم ازش متنفرم :دی ) وجود نداره. اگرهم تعداد مخاطب سیما بالا باشه، احتمالاً بابت پولی بودنِ شهرزاد و بقیه هم گروه هاش هست. / در مورد نود هم موافقم باهات. میشه گفت پایه های فعلی تلویزیون هستن همین دو سه تا برنامه ... / ممنون از این که خوندی و نظر دادی :)
پربازدیدتریـــن ها
نگار جواهریان به خندوانه می‌آید

نگار در خندوانه

٩٦/٠٦/٢٨
ربات هایی برای کتاب خوان ها و دانشجوها

5 ربات تلگرامی که یک دانشجو باید داشته باشد

٩٦/٠٦/٢٨
روزی که اعدام شدم...

چرا مردم به تماشای صحنه اعدام می روند؟

٩٦/٠٦/٢٩
ذهنتان را به چالش بکشید

معرفی 5 بازی فکری و جذاب برای اندروید

٩٦/٠٦/٣٠
توصیه های مهم به کسانی که تازه پا به عرصه دانشگاه گذاشته اند

ترمک ها بخوانند!

٩٦/٠٦/٣٠
چند خطی درباره آخرین کارگردانی تهمینه میلانی

بررسی خشونت های خانگی در «ملی و راه های نرفته اش»

٩٦/٠٧/٠٣
در باب آماده شدن افراد مختلف برای شروع سال تحصیلی جدید

شروع 9 ماه فلاکت!

٩٦/٠٦/٢٧
محرم امسال را زیباتر عزارداری کنیم

وقتی که «یا حسین» به پرچم نوشته اند...

٩٦/٠٧/٠١
عوامل دین گریزی و دین زدگی جوانان در ایران

چرا برخی جوانان از دین زده شده اند؟

٩٦/٠٧/٠٤
به مناسبت روز شعر و ادب فارسی

شعر است هیچ و شاعری از هیچ هیچ‌تر

٩٦/٠٦/٢٧
کدام چهره‌های معروف هنری و ورزشی کتاب نوشته‌اند؟

بازیگرها و مجری های دست به قلم

٩٦/٠٦/٢٩
رامبد جوان هم به سندروم کمدین ها دچار شد

«نگار» رامبد جوان ؛ توهم سورئالیسم

٩٦/٠٧/٠٢
باید و نبایدهای سفر به دل کویر در بهترین فصل ممکن

پاییز را برای کویرنوردی از دست ندهید

٩٦/٠٧/٠١
معرفی سه اسپیکر خوب و قوی در بازار + قیمت

راهنمای خرید اسپیکر

٩٦/٠٧/٠٣
منصوریان رفت تا حرف و حدیث‌های پیرامون نیمکت آبی‌ها بالا بگیرد

چه کسی سرمربی استقلال می‌ شود؟

٩٦/٠٧/٠١
معرفی یک کتاب محرمی با نگاهی متفاوت

کآشوب در تمامی ذرات عالم است

٩٦/٠٧/٠٤
تبلیغات