چرا سینمای ما رده بندی سنی ندارد؟
به بهانه اکران پر حاشیه پا تو کفش من نکن

چرا سینمای ما رده بندی سنی ندارد؟

نویسنده : سیده محبوبه عظیم زاده

«پا تو کفش من نکن» هم مشابه خیلی از فیلم‌های کمدی گذشته نتوانست بی‌سر و صدا مسیر روی پرده سینما رفتن را طی کند. این فیلم ظاهرا به خاطر وجود شوخی‌ها و  فضاهای نامناسب برای سن پایین، مورد هجوم خیلی‌ از مخاطبان خاص و عام سینما قرار گرفت. هرچند آقای کارگردان مخالف این قضیه است و فضای فیلمش را سالم، مفرح و خانوادگی دانسته، اما در هر صورت جوی که علیه این فیلم به راه افتاد، باعث شد تا دوباره دغدغه وجود نداشتن قانون رده‌بندی سنی برای فیلم‌ها، ورد زبان‌ها بیفتد. 

 

یک مشت فیلم پر سر و صدا 

البته فیلم‌هایی که اعمال کردن یا نکردن رده‌بندی سنی برای‌شان حرف و حدیث ایجاد کرده است لزوما کمدی نبوده‌اند. نمونه‌های دیگری هم هست. از همان قدیم‌ترها تا همین الآن.

آدم برفی و مصائب شیرین جزء فیلم‌هایی بودند که این مسأله موقع اکران‌شان خیلی پررنگ شد. آدم برفی در سال 73 ساخته شد اما اکران عمومی این فیلم تا سال 76 در ایران ممنوع بود. این فیلم ماجرای مردی است که برای گرفتن ویزای آمریکا به ترکیه می‌رود اما موفق نمی‌شود. از طرف دیگر زنی هم در ترکیه و در هتل محل اقامتش زندگی می‌کند که نمی‌تواند به ایران برگردد. مرد تلاش می‌کند در قالب یک زن به بهانه ازدواج با یک مرد آمریکایی بتواند ویزا بگیرد. 



مصائب شیرین هم در سال 77 ساخته شد. کلیت فیلم که در آن زمان به نوعی موضوع خاص و جدیدی بود در مورد بحران بلوغ و ماجرای عاشق شدن رضا و مونا بود که پسرعمه و دختردایی بودند. تماشای این فیلم برای سنین 7 تا 18 ممنوع اعلام شد.

پارک وی فیلمی در بستر سینمای وحشت. رها عاشق کوهیار می‌شود و بعد از ازدواج پی می‌برد که هم کوهیار و هم مادرش روانی هستند. رفتارهای خشن فیلم در آن سال‌ها باعث شد تا این نتیجه حاصل شود که تماشای این فیلم برای افراد زیر 16 سال مناسب نیست. 

پارک وی

 

دراکولا یک فیلم خون‌آشامی کمدی یا کمدی خون‌آشامی! ماجرای یک دراکولای معتاد (طبیعتا به خون!) که قصد ترک اعتیادش را دارد. مسلما تماشای چنین فیلمی با صحنه‌ها و گریم‌های خشن و خوفناک برای سنین پایین مناسب نبود و درستش این بود که شامل رده‌بندی سنی بشود اما نشد. 

دراکولا

 

استراحت مطلق و لانتوری نمونه‌های دیگری از این قضیه هستند. استراحت مطلق در مورد سمیرا است که از شهرستان به تهران آمده تا دوباره بتواند به سر کار برگردد. ماندن او در تهران، مخالفت‌های همسر سابقش، همراهی او با دوست شوهرش و شراکت با او بر سر فروش رسیور خط اصلی داستان فیلم را می‌سازد. خیلی‌ها معتقد بودند رده‌بندی سنی باید برای این فیلم قید می‌شد.

استراحت مطلق

 لانتوری هم ماجرای زورگیری است که گروهی به نام لانتوری را ایجاد می‌کند برای اخاذی از بچه پولدارها. اسید پاشی موضوعی است که دست‌آویز اصلی این فیلم است. تماشای این فیلم برای افراد زیر 16 سال توصیه نمی‌شود! 

 

لانتوری

به این اسامی می‌توان «در مدت معلوم»، «قصه پریا»، «من مادر هستم»، «خوابگاه دختران» و... را هم اضافه کرد. 

 

سینمای ما و رده‌بندی سنی‌اش

اینکه چرا در سینمای ما هنوز جای خالی چنین قانونی حس می‌شود، همیشه محل بحث و جدل و حرف و حدیث بوده است. اما متأسفانه همیشه هم در همین حد باقی مانده است و نتیجه خوبی از این مثلا دغدغه مندی‌ها حاصل نشده است. در سینمای ما یکی از راه‌هایی که می‌توان فهمید آیا تماشای فلان فیلم برای رده سنی پایین مناسب هست یا نه، این است که منتظر ماند و دید آن فیلم موقع اکران سر و صدایی به پا می‌کند یا نه، دستور توقیف آن را می‌دهند یا نه، آن را از روی پرده سینما پایین می‌کشند یا نه! دوستان مسئول که دو دستی چسبیده‌اند به سانسور و ممیزی. سینماها و فیلم‌ سازها هم بیشتر به فکر دیده شدن فیلم‌ها و فروش بیشتر هستند. ولی هنوز که هنوز است هیچ حرکت جدی و قانون‌مندی مبنی بر وجود یک رده بندی سنی برای فیلم‌ها در ایران انجام نشده است؛ مبنایی که بتوان گفت اگر فیلم دارای صحنه‌هایی با چه خصوصیاتی باشد باید برای کدام مقطع سنی نمایش داده نشود یا به طور مثال همراه با خانواده به تماشای آن بنشینند. همه چیز معمولا به صورت یک توصیه‌ با ذکر یک عبارت روی پوستر فیلم‌ها جلو می‌رود. جای خالی قانون مدونی که هم سینماگران ملزم به رعایت آن باشند و هم خانواده‌ها، واقعا خالی است. آن هم در شرایطی که میل خیلی از سینماگران به سمت ساخت فیلم‌هایی اجتماعی و برآمده از بطن جامعه است که مسلما نمی‌توانند عاری از صحنه‌های تلخ باشند.  

در سینمای ایران کلا فقط یک 18+ وجود دارد. 16+، 14+ و 12+ پای برخی از فیلم‌ها می‌خورد اما در واقع یک پدیده من درآوردی و سلیقه‌ای است که عده‌ای یک روز صلاح را در این می‌بینند که پای فلان فیلم بخورد و یک روز نه! نمونه‌اش برچسب 12+ای که پای "یک مدت معلوم" خورد، یا برچسبی که پای "دراکولا"ی عطاران نخورد، یا 16+ای که پای "پارک وی" خورد و درواقع به فروش بیشتر فیلم کمک کرد. این برچسب‌ها فقط وجود دارند و عملا رعایت نمی‌شود و نظارتی بر آن‌ها نیست. یعنی شما پای تمام این فیلم‌ها می‌توانید مخاطبانی با رده‌های سنی مختلف پیدا کنید. 

 

سینمای آن‌ها و رده‌بندی سنی‌اش

سینمای آمریکا و اروپا و البته سینمای جهان، درست بر خلاف سینمای ما است. البته باید برعکسش را بگویم! سینمای ما درست برخلاف آن‌ها است. سال‌های سال است که در سینمای جهان یک رده بندی سنی مشخص برای فیلم‌ها وجود دارد. 

MPAA  یا Motion Picture Association of America یا همان انجمن سینمایی آمریکا است. این انجمن که متشکل از 6 استودیوی بزرگ فیلم‌سازی جهان است، از سال 1968 مسئول کنترل محتوی و درجه بندی فیلم‌ها در سرتاسر آمریکا است. فیلم‌ها بر اساس اینکه به چه میزان درگیر مضامین اعتیاد، خشونت، صحنه‌های جنسی و ... است، برای بچه‌ها دسته بندی می‌شوند. 

رده بندی سنی فیلم ها

 

در سینمای آمریکا علاوه بر این درجه‌بندی پنج گانه، پدیده دیگری هم داریم به اسم not rated. نمادش می‌شود NR. یعنی فیلمی با این برچسب به شورای درجه‌بندی نرفته است. امکان نمایش دارد اما مسئولیتش با خود مخاطب است. 

قضیه به همین‌جا ختم نمی‌شود. سریال‌های خارجی هم درجه‌بندی مخصوص به خودشان را دارند. حالا شاید در ایران فعلا اولویت نداشته باشد اما برای اصولی‌تر شدن وضعیت سینما و تلویزیون بد نیست از الآن کسانی که باید، به فکرش باشند. رده‌بندی سریال‌ها با علائم زیر شناخته می‌شوند:

رده بندی سنی فیلم ها

برچسب ها
رده بندی سنی فیلم ها
چرا سینمای ایران رده بندی سنی ندارد؟
پا تو کفش من نکن
filmratings
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
sedamir_s98
sedamir_s98
٩٦/٠٥/١٧
٠
١
فیلم اکسیدان رو از قلم انداختین
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٥/١٨
٠
١
به جز اکسیدان هم موردهای دیگه ای هست. واقعا نمیشه همه رو ذکر کرد.
سهند
سهند
٩٦/٠٥/١٧
٠
٠
عالی بود و مثل همیشه بدرد بخور و مفید . چرا فعالیت تون کم شده و کمتر مینویسین .
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٥/١٨
٠
٠
خیلی ممنونم. :) راستش دلیل خاصی نداره. پیش میاد به هر حال :)
Fatemeh moradmand
Fatemeh moradmand
٩٦/٠٥/١٧
٠
٠
حالا مثلأ كه رده بندي سني هم بذارن وقتي رعايت نشه چه فايده اي داره. دوباره همه چي برميگرده به خودمون كه قانونمند نيستيم
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٥/١٨
٠
٠
حرفت قابل تامله. منتهی این باز کلا یک بحث دیگه میشه. یعنی اول اینکه باید این قضیه قانونمند بشه و دوم اینکه ما هم باید روی خودمون برای احترام گذاشتن به این قانون کار کنیم. حالا با توجه به سابقه فرهنگیمون آدم یکمی ناامید میشه ولی واقعا کار سخت و انتظار زیادی نیست اینکه هر خانواده ای حواسش به حریم ذهنی بچه هاش باشه.
شهاب الدین تقوی
شهاب الدین تقوی
٩٦/٠٥/١٧
٠
٠
سلام سوژه بسیار جالب و مهمی بود... خیلی ممنونم. واقعا حالا که فکر میکنم میبینم یک خلأ اساسی ست همین لول بندی نشدن فیلم ها!
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٥/١٨
٠
٠
من هم ازتون ممنونم. امیدواریم این خلأ پر بشه به زودی.
صرفا جهت اطلاع
صرفا جهت اطلاع
٩٦/٠٥/١٨
٠
٠
سلام. سوژه و پرداختتون شبیه مطلب این هفته همشهری جوان نبود بنظرتون؟
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٦/٠٥/١٨
٠
٠
علیک سلام. ندیدم متأسفانه همشهری رو. نمیدونم.
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٦/٠٥/١٩
٠
٠
مطلب خیلی خوبی بود. من خودم تا دو سال پیش از این رده بندی های سنی سر درنمی آوردم. یک نقد خیلی خوب هم راجع به فیلم پا تو کفش من نکن خوندم. ظاهر فیلم خیلی سطح پایین و منفی هست.
زینب
زینب
٩٦/٠٥/٢١
٠
٠
بنظر من اینکه فیلمها رده بندی سنی بشن خیلی خوبه . تو کلاس ما هستن کسایی که بدون اطلاع پدرومادرشون فیلمهایی میبینن که بدردشون نمیخوره.
پربازدیدتریـــن ها
دوست اجتماعی یا رقیب عاطفی؟

پدیده‌ی جدیدی به اسم دوست اجتماعی

٩٦/٠٧/٢٤
بیایید صدایمان را بالا ببریم...

نه به آزار و اذیت های خیابانی

٩٦/٠٧/٢٤
اثر قابل قبول یک فیلم اولی

چرا باید «ایتالیا ایتالیا» را ببینیم؟

٩٦/٠٧/٢٢
از حذف سکانس تجاوز پدر به دختر تا سوالی که پاسخش مبهم ماند

«خانه دختر» ویران شد!

٩٦/٠٧/٢٧
با خلاقیت تان پول بسازید

معرفی 4 کسب و کار خانگی ساده و درآمدزا

٩٦/٠٧/٢٥
وقتی رسانه هایمان پر می شوند از تصاویر خشونت آمیز

بینندگان عزیز ؛ توجه شما را به چند سر بریده جلب می کنم!

٩٦/٠٧/٢٦
درباره فیلم زرد که این روزها حسابی با استقبال مخاطبان همراه شده و در گیشه می‌فروشد

به نفرت انگیزی رنگ «زرد»

٩٦/٠٧/٢٦
در حاشیه حاشیه سازی های ترامپ

منهتن را پا منار می کنم!

٩٦/٠٧/٢٣
با امکانات نسخه 4.4 تلگرام بیشتر آشنا شوید

چطور از لایو لوکیشن تلگرام استفاده کنیم؟

٩٦/٠٧/٢٢
مرور خبرهای خوب خوب در هفته ای که گذشت!

دیگه زیادی داره بهتون خوش می‌گذره...

٩٦/٠٧/٢٧
از خانه جلال و سیمین تا خانه بی فروغ فروغ

کو خانه؟ نشانم ده...

٩٦/٠٧/٢٣
آموزش بررسی امنیتی حساب کاربری گوگل

دسترسی های غیر مجاز به حساب گوگلتان را محدود کنید

٩٦/٠٧/٢٥
تبلیغات