طلاق عاطفی زیر سقف دودی
نگاهی به دوازدهمین ساخته پوران درخشنده

طلاق عاطفی زیر سقف دودی

نویسنده : محمدرضا ضیاء

فیلم‌ اجتماعی یکی از شاخه‌های اصلی سینمای امروز ایران است. فیلم‌هایی که از مشکلات جامعه می‌گویند. نظرات ضد و نقیضی هم در موردشان گفته می‌شود. در نظر طیفی از دنبال‌کنندگان سینما تحسین می‌شوند، برخی متهم به سیاه‌نمایی‌شان می‌کنند. برخی از فیلم‌ها فمینیسم‌طور خطاب می‌شوند. برخی هم کلا روی پرده نمی‌آیند که بشود در مورد آن‌ها نظر مشخصی داد.

«زیر سقف دودی» دوازدهمین ساخته پوران درخشنده، یکی از همین فیلم‌های اجتماعی است. فیلمی که مانند خیلی از آثار این کارگردان دور محور موضوع «زنان» می‌چرخد. نام پوران درخشنده بیش از همه با «هیس..! دخترها فریاد نمی‌زنند» عجین شده است. به جز درخشنده، مطرح‌ترین کارگردان‌های زن این شاخه از سینمای ایران، تهمینه میلانی و رخشان بنی‌اعتماد هستند که خیلی اوقات متهم به فمینیست بودن و نمایش اغراق‌آمیز از وضعیت زنان در جامعه کشورمان شده‌اند، اما با این وجود خسته نشده‌ و باز هم فیلم می‌سازند.

«زیر سقف دودی» داستان دو رابطه است که کارگردان به صورت موازی پیش می‌برد. یکی رابطه یک پسر جوان و نامزدش و دیگری رابطه پدر و مادر همین پسر جوان. رابطه پدر و مادر آرمان، پسر خانواده، طوری نیست که باید باشد. مادر آرمان مصداق خیلی از مادرهای ایرانی است. مادری که همه زندگی‌اش را از زمان به دنیا آمدن فرزندش وقف او می‌کند و خیلی از مسائل مهم دیگر زندگی‌ از جمله «خودش» را فراموش می‌کند.

از نظر منتقدین که معمولا فیلم‌ها را با آثار قبلی کارگردان مقایسه می‌کنند،‌ قطعا «زیر سقف دودی» برای پوران درخشنده یک بازگشت به عقب محسوب می‌شود. از یک طرف فیلم به شدت شعار زده است. یعنی این‌جا هم مانند خانم وکیل فیلم «هیس! ‌دخترها...» شخصیتی روان‌شناس داریم با بازی «آزیتا حاجیان» که بار اصلی شعار دادن فیلم را بر دوش می‌کشد. وجود چنین شخصیت‌هایی در فیلم‌های درخشنده گویای این است که یا خانم کارگردان قادر نیست با زبان دیالوگ و داستان، حرفش را بزند و یک نفر باید باشد تا چند خط جمله روانشناسی و ریشه‌یابی اجتماعی به فیلم اضافه کند و یا سطح اطلاعات و شعور مخاطب را پایین در نظر گرفته و یک جورهایی می‌خواهد پیام فیلمش را شیرفهم کند. در هر صورت این ارائه پیام به صورت مستقیم و گل‌درشت، یک ضعف بزرگ برای هر فیلمسازی است.

از طرف دیگر، پوران درخشنده تبحر دارد در استفاده بد از نابازیگرها! در هیس... هم همین موضوع مطرح بود. جایی که درکنار بازی‌های درخشان بابک حمیدیان و طناز طباطبایی، بازی بد مهدی ماهانی حسابی توی ذوق می‌زد. این‌جا اما این بد بازی گرفتن بیشتر خودش را نشان می‌دهد؛ چون کنارش ضعف فیلم‌نامه هم هست. ضعف دیالوگ هم هست! بازی زوج جوان فیلم، ابوالفضل امیری و لاله مرزبان اصلا در نیامده که بخواهد خوب یا بد باشد. انگار کارگردان اصرار دارد که ضعف خودش را در بازی گرفتن از بازیگرانی که تازه وارد سینما می‌کند، نشان دهد. 

زیر سقف دودی در واقع در مورد «طلاق عاطفی» است اما در این زمینه صرفا طرح موضوع می‌کند؛ آن هم با شعار، نه داستان و شخصیت‌پردازی باورپذیر. شاید چون پوران درخشنده، کارگردان امروز نیست و خیانت و طلاق عاطفی در نظر او، خیانت دهه‌های گذشته خانواده ایرانی است که خب با وضع کنونی جامعه، فاصله‌ای بسیار دارد.

بازیگر مادر، مریلا زارعی و پدر، فرهاد اصلانی است. این دو نفر انصافا کم نگذاشته‌اند و یکی از بهترین بازی‌هایشان را در «زیر سقف دودی» انجام داده‌اند. عنصری که شاید تنها دلیل قانع‌کننده برای رفتن به تماشای این فیلم باشد. مخصوصا بازی درخشان مریلا زارعی که در جشنواره فیلم فجر هم، سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن را – مشترکا با لیلا حاتمی - برایش به ارمغان آورد. 

پوران درخشنده به رسم اکثر فیلم‌های اجتماعی، سعی کرده شخصیت‌ سیاه و سفید نداشته باشد. طوری که شما گاهی ممکن است از رفتار کاراکترها تعجب کنید و با خودتان بگویید، اگر فلان کار را آن موقع کرد، چرا حالا چنین کاری نمی‌کند؟! اما شخصیت خاکستری داشتن شاید به قیمت نشان دادن رفتارهای شعار زده درست نباشد. این از معدود فیلم‌هایی‌ست که حتی شخصیت‌های کلاهبردار و خیانت‌کارش هم دلیلی برای مظلوم بودن دارند.

روی هم رفته «زیر سقف دودی» ارزش یک بار دیدن را دارد. با وجود مشکلات زیادی که نام بردیم اما قطعا دیدن آن با خانواده حداقل در حد یک تلنگر می‌تواند مفید باشد. ضمن این که بازی مریلا زارعی این‌قدر خوب هست که بتوانید فقط برای دیدن او به سینما بروید.

برچسب ها
معرفی فیلم زیر سقف دودی
نقد فیلم زیر سقف دودی
پوران درخشنده
کارگردان های فمینیست
نظرات کاربران
کد امنیتی
NA30M_PAHLAVAN
NA30M_PAHLAVAN
٩٦/٠٤/١٤
١
٠
یکه این مدلیا.. تشکر از توضیحاتتون مستر ضیاء
m-ziya
m-ziya
٩٦/٠٤/١٤
٠
٠
خواهش میکنم خانوم پهلوان. بله مدل خوبیه. ولی میتونست این فیلم خوش ساخت تر باشه..
NA30M_PAHLAVAN
NA30M_PAHLAVAN
٩٦/٠٤/١٤
٠
٠
*که این مدلیا بود خخ به هرحال من ندیدمش شاید این مقاله فقط نظر شخصی شما باشه :)
پربازدیدتریـــن ها
بررسی ظهور تا سقوط خشن ترین حکومت قرن

چطور داعش نابود شد؟!

٩٦/٠٩/٠١
نگاهی کوتاه به «انسان عاقل» در حدیثی از امام مهربانی ها

یک کهکشان راه است تا فهمیدن او...

٩٦/٠٨/٢٨
رقابت داغ فروشگاه های اینترنتی در جمعه همین هفته

بلک فرایدی امسال را اصلا از دست ندهید

٩٦/٠٩/٠٢
این عادت را جدی بگیرید

اعتیادی که ساده از کنارش عبور کرده ایم

٩٦/٠٨/٢٩
از بازی خودجوش بچه ها جلوی دوربین صدا و سیما تا سفر پر دردسر سلبریتی ها به کرمانشاه!

کرمانشاه را برای حضور سلبریتی ها خالی کنید

٩٦/٠٨/٢٩
با فراگیری یک زبان خارجی؛ چطور می توانیم وارد بازار کار شویم؟

بازار کار رشته های زبان خارجی

٩٦/٠٨/٢٧
چند پیشنهاد ساده برای فرار از دغدغه های فکری متعدد

اتوبان افکارتان را دچار ازدحام نکنید

٩٦/٠٨/٣٠
حال خراب حضرت پاییز، مال من

ذهن زیبا؛ گلچینی از تک بیت ها و اشعار ناب (38)

٩٦/٠٨/٢٨
از ماجرای مجید تا هزینه هایی که از جیب تو میشه

هرگز یک گربه ایرانی رو سرکار نذار!

٩٦/٠٩/٠٢
معرفی ربات تلگرامی زیرنویس یاب

زیر نویس فیلم ها را راحت تر از همیشه بیابید

٩٦/٠٨/٣٠
نگاهی به حواشی اخیر پیرامون اختلاف هواداران و گلر پرسپولیس

هیس هوادار حق اعتراض ندارد!

٩٦/٠٩/٠١
مصاحبه اختصاصی با رضا مهاجری؛ سرمربی تیم پدیده

پدیده با لشکری مصدوم به مصاف پرسپولیس می رود

٩٦/٠٨/٢٧
تبلیغات