جلال آل احمد گفتنی نیست
نگاهی به زندگی جلال آل احمد در سالروز درگذشتش

جلال آل احمد گفتنی نیست

نویسنده : الهام حبشی

هر گاه در جست‌وجوی کتابی به کتابخانه‌ای پناه می‌برم و چشمم به نام او می‌افتد، سست می‌شوم و می‌گویم این بار جلال بخوانم، دفعه بعد سراغ کتابی که به قصدش آمدم می‌روم. کتاب را ورق می‌زنم و همراه مدیر مدرسه، مدیر می‌شوم و مصائب ناپیدای مدیر یک دبستان دور افتاده را درک می‌کنم، خسی می‌شوم و با جلال هم صدا لبیک گویان در میقات گم می‌شوم و از یاد می‌برم تلخی سفر به ولایت عزرائیل را، از آن‌جا مستقیم به روستای اورازان می‌روم و از رنجی که می‌بریم تا سپیده صبح پلک روی هم نمی‌گذارم  و احساس زنی را پیدا می‌کنم که زیادی است، اما نون والقلم آن‌قدر آرامم می‌کند که هر بار با عبور از مقابل تابلوی بزرگ خیابان جلال آل احمد، آرزوهایم جانی تازه می‌گیرند و ایمان پیدا می‌کنم دلم چه می‌خواهد، دلم به نان اندک قلم رضا می‌دهد تا به اندازه خیابان های تاریخ وسعت پیدا کنم و با تمام شدنم احساسِ جلال شدنِ، جلال را تجربه کنم. 

 

جلال از کدام نقطه تاریخ شروع شد؟

جلال آل احمد آذر سال 1302 چشم به دنیا گشود اما آغاز حقیقی او از داستان «زیارت» شروع شد و تا سال 1346 با داستان «نفرین زمین» ادامه پیدا کرد. عمر کوتاهی کرد و در همین بازه اندک عقاید و روش‌های متفاوتی را تجربه کرد. مسیر زندگی آل احمد هرگز عادی و یکسان پیش نمی‌رفت، او که در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمده بود گاه مرد خدا بود، گاه الگوی شجاعت و مبارزه با ظلم، مدتی توده‌ای بود و مدتی ضد توده‌ای، البته هرگز اسلام را نفی نکرد و جایگزینی برای آن نیاورد. جلال آل احمد از نزدیکان آیت الله طالقانی بود و دوستی نزدیکی با نیما یوشیج داشت.

 

جلال و سیمین دانشور

جلال در سال 1329 با سیمین دانشور، بانوی نامدار ایرانی که اغلب او را با سو و شون می‌شناسیم و دو سالی از جلال بزرگتر بود، ازدواج کرد و معروف‌ترین زوج ادیب ایران را شکل داد. این ازدواج علی رغم مخالفت پدر جلال صورت گرفت و به همین دلیل پدر جلال به قم سفر کرد و سال‌ها به خانه آن‌ها پا نگذاشت. جلال در وصف بانو دانشور این چنین می‌گفت که: «همسرم یار و یاور قلم است و اگر او نبود، معلوم نبود چه خزعبلاتی که از من به تحریر در نمی‌آمد، من هیچ اثری را قبل از مطالعه و نقد سیمین به چاپ نمی‌رسانم». پس از فوت این دو ادیب تصمیم‌هایی برای تبدیل شدن خانه‌شان به «خانه ادبیات ایران» گرفته شد اما هنوزه این فعل به مرحله عمل نرسیده است.

 

جلال از نگاه اندیشمندان غرب

مایکل هیلمن استاد ادبیات فارسی دانشگاه تگزاس جلال آل احمد را معروف‌ترین روشنفکر صحنه ادبیات ایران در دهه 60 می‌داند، فردی که محصلین تمام مقاطع او را مرد شجاع و سخنگوی دایره روشنفکران ضد رژیم پهلوی می‌دانستند که بدون هیچ وهمی سیاست‌های آن رژیم را زیر سوال می‌برد. و آنچه از جزئیات بر می‌آید، آن است که هیچ تحقیقی پس از جنگ جهانی دوم در عرصه ادبیات فارسی، بدون توجه به حضور آل احمد سودمند نخواهد بود. سهراب سپهری، اخوان ثالث، چوبک و حتی شریعتی با این‌که دایره مریدان گسترده‌ای داشتند و همتای او به حساب می‌آمدند اما هیچ کدام برای یک ایران شناس خارجی که خواستار  شناخت پیچیدگی‌های زندگی یک ادیب در ایران است، کافی نیستند.

 

جلالی که زود تمام شد 

قصه زندگی جلال در 18 شهریور سال 1348 در سن 46 سالگی به سر رسید. مرگ او شایعات زیادی به همراه داشت و متاسفانه یکی از آن‌ها مصرف نوشابه‌های الکلی بوده است. جلال با این‌که تمام حجم لیوان زندگی‌اش پر نبود و تهی‌هایی داشت اما نیمه پرش آن‌قدر درخشان بود که می‌شود قسمت خالی آن را ندیده گرفت. بعد از به پایان رسیدن داستان کوتاه زندگی جلال خیابان‌ها و مدارس زیادی به نام «جلال آل احمد» مزین شدند. هر ساله جایزه‌ای با عنوان «جایزه ادبی جلال آل احمد» به بهترین داستان نویسان اهدا می‌شود. آل احمد خوب و بد را با هم داشت اما در هر صورت محبوب خوانندگان خود بود.

برچسب ها
جلال_آل_احمد
نظرات کاربران
کد امنیتی
پربازدیدتریـــن ها
چرا ایرانی ها به اسم های عجیب علاقه پیدا کرده اند؟

اسمت چیه؟ تربچه!

٩٥/٠٩/٠٩
حکایت عاشقانه‌هایی که آرام ‌آرام فضای مجازی را ناآرام می‌کند!

کجا ابراز عشق کنیم؟!

٩٥/٠٩/١٠
یک کری خوانی حسابی به بهانه بازی الکلاسیکو، جذاب ترین بازی دنیای فوتبال

کُری کلاسیکو

٩٥/٠٩/١٢
روی دیگر سکه

شُوی به نام خشونت علیه زنان

٩٥/٠٩/٠٨
پس از خبر حذف لاتاری توسط ترامپ

از حذف لاتاری، تو را چه حاصل؟ / طنز

٩٥/٠٩/١١
به بهانه یازدهمین روز از آذرماه، زادروز جلال آل احمد

سرکی در نامه‌های جلال و سیمین

٩٥/٠٩/١١
چرا فیلم هایی با موضوعاتی پیرامون ائمه اطهار کم ساخته می شود

حساسیت روی معصومین یا دوستی خاله خرسه؟!

٩٥/٠٩/١٠
زیر و بم اینستاگرام در دستان شما

مهم‌ ترین ترفندهای اینستاگرام را بشناسید

٩٥/٠٩/٠٨
میزبان مهمانان امام رئوف‌مان باشیم

چطور می‌توانیم در استقبال از زائران امام رضا(ع) سهیم باشیم؟!

٩٥/٠٩/٠٨
مروری بر اهم اخبار هفته...

خوابیدن بهتر از درس خواندن! / طنز

٩٥/٠٩/٠٧
نگاهی به وضعیت نماینده های ایران در جام باشگاه های آسیا

لسترسیتی ایران در مسیر فاجعه

٩٥/٠٩/٠٧
با خلاقیت مثل یک روباه بدوید!

معرفی بازی جذاب Fast like a Fox

٩٥/٠٩/٠٩
باید و نبایدهای مراقبت از پوست در پاییز و زمستان

چطور خشکی پوست‌ را برطرف کنیم؟

٩٥/٠٩/٠٧
کمتر از 48 ساعت تا شروع یک جنگ تمام عیار زمان باقی مانده است

و اینک ال کلاسیکو...

٩٥/٠٩/١١
تا حالا توی سرما پات یخ زده؟!

از کارتن خوابی تا مسجد نشینی!

٩٥/٠٩/١٣
چرا تلویزیون در مورد نمایش ساز در برنامه‌هایش سلیقه‌ای عمل می‌کند؟

نمایش ساز یا سانسور آن؟ مسئله این است!

٩٥/٠٩/١٣
پیرامون رفتارهای عجیب مسئولان به جای عذرخواهی و قبول اشتباهات‌شان

مدیران عزیز ما شرمنده‌ایم! / طنز

٩٥/٠٩/١٣