سارقان ادبیات در کمین نویسندگان
نگاهی به مقوله سرقت ادبی در ایران و جهان و کمپین #من_دزد_کتاب_نیستم

سارقان ادبیات در کمین نویسندگان

نویسنده : مائده کاشیان

مدت‌هاست که یکی از رایج‌ترین اتفاقات برای نویسندگان، شاعران یا مولفان این است که اثرشان را در فضای مجازی یا حتی بعضی کتاب‌ها، به اسم فرد دیگر یا حتی بدون نام ببینند، معمولا در چنین شرایطی تنها کاری که از دست آن نویسنده و مولف برمی‌آید این است که مالکیت آن اثر را دوباره و چندباره به مخاطبان و طرفداران خود یادآوری کنند. متاسفانه در کشور ما تعداد سارقان ادبی آن‌قدر زیاد است که هشدار «هرگونه کپی‌برداری از مطالب این کتاب پیگرد قانونی دارد» یا «کلیه حقوق چاپ و انتشار این اثر برای ناشر و نویسنده محفوظ است» صرفا یک جمله تزئینی در ابتدا یا آخر همه کتاب‌هاست، کپی‌برداری تبدیل به حق طبیعی بسیاری از افراد شده و واژه‌هایی مانند پیگرد قانونی و حقوق نویسنده کاملا بی‌معناست. همین عدم حمایت واقعی و درست از هنرمندان و نویسندگان است که باعث شده بسیاری از شاعران و نویسندگان قربانی سرقت ادبی شوند و حقوق طبیعی و مسلم یک مولف از آن‌ها گرفته شود. در ادامه نگاهی به تعدادی از نویسندگانی که اثرشان به سرقت رفته یا از اثر هنرمند یا نویسنده دیگری استفاده و کپی کرده‌اند می‌اندازیم.

 

نویسندگان ایرانی، قربانی دزدی ادبی

یکی از جدیدترین نمونه‌های سرقت ادبی مربوط به رمان «زوال کلنل» نوشته «محمود دولت آبادی» است. ماجرای از این قرار است که یک مجله اینترنتی فایل صوتی این رمان را منتشر کرد، در حالی که محمود دولت آبادی از انتشار چنین فایل صوتی‌ای کاملا بی‌خبر بوده و نسبت به انتشار این فایل اعتراض خود را اعلام کرد. البته او قبل از این اتفاق، یعنی سال1393 یک بار دیگر نسبت به توزیع نسخه جعلی این کتاب توسط یک انتشارات اعتراض و شکایت خود را اعلام کرده بود. رمان زوال کلنل تا به حال نامزد دریافت چندین جایزه در انگلیس، آلمان و آمریکا شده و به زبان انگلیسی و آلمانی ترجمه و منتشر شده است، اما هشت سال است که در ایران منتظر دریافت مجوز چاپ است! چند سال قبل هم «علی موسوی گرمارودی» در مصاحبه‌ای اعلام کرد، یکی از اشعار معروفش در وصف حضرت علی(ع)، به نام فرد دیگری در یک کتاب چاپ شده است.

 

سارقان نویسنده، از یغما گلرویی تا نویسندگان اروپایی

خرداد ماه سال  94«افشین پرورش» در صفحه فیسبوکش، آثاری که در زمینه ادبیات، گرافیک، ترجمه و... منتشر می‌شد بررسی  و در مورد آثار کپی شده افشاگری می‌کرد. افشین پرورش معتقد بود «یغما گلرویی» ترجمه‌های دیگران را بر می‌دارد و آن‌ها را به زبان دیگری می‌نویسد و لحن ترجمه را مطابق سلیقه خودش تغییر می‌دهد و اسمش را می‌گذارد ترجمه! او سعی می‌کرد با مقایسه ترجمه یغما گلرویی و مترجم اصلی این ادعا را ثابت کند.

تصور نکنید چون در کشورهای اروپایی قانون کپی رایت رعایت می‌شود، بنابراین هرگز چیزی به نام سرقت ادبی وجود ندارد. آمار و ارقام نشان می‌دهد در این کشورها هم سرقت ادبی یا حتی علمی وجود دارد اما موضوع این است که قبح این نوع دزدی در این کشورها به اندازه ایران ریخته نشده است و حقوق مولف در آن کشورها بیشتر اهمیت دارد. به عنوان مثال اخیرا یعنی تقریبا دو ماه قبل، نویسنده‌ای سوئدی به نام «فردریک کلتینگ» بدون اجازه ناشر و نویسندگان رمان‌های «صبحانه در تیفانی»، «پیرمرد و دریا»، «2001:ادیسه فضایی» و «در جاده» نسخه کودکانه این رمان‌ها را نوشت و منتشر کرد، این نویسنده بار دیگر یعنی سال2010 به دلیل نوشتن بی‌اجازه دنباله‌ای بر رمان «ناتور دشت» اثر «جی.دی.سلینجر» به دادگاه احضار شده بود.

در سال2011 خبرنگار هفته‌نامه «اکسپرس» در مورد سرقت ادبی نویسنده‌ای به نام «پاتریک پوآور دآرور» افشاگری کرد و مقاله‌ای راجع به شباهت زیاد کتاب «همینگوی: زندگی تا حد افراط» اثر پاتریک پوآور دآرور با کتاب «ارنست همینگوی، در دوره جوانی‌اش» اثر«پیتر گریفین» نوشت. چند هفته بعد از این ماجرا، نویسنده مشهور و فرانسوی دیگری به نام «ژوزف ماسه اسکارون» که سردبیر هفته‌نامه پرمخاطب «مجله‌ی ادبی» بود متهم شد قسمت‌هایی از رمان «بلیت ورودی» خود را از نوشته‌های «بیل برایسون» که نویسنده‌ای آمریکایی بوده برداشته است، هر چند خود او اسم این سرقت ادبی را ادای احترام به نویسندگان مورد علاقه‌اش می‌گذاشت اما مدتی بعد هفته‌نامه اکسپرس ثابت کرد که این نویسنده در هفته‌نامه‌اش نسبت به روزنامه نگاران فرانسوی هم ادای احترام‌هایی کرده و از مقالات آن‌ها استفاده کرده است. 

ای کاش در کشور ما هم چنین افشاگری‌هایی در رسانه‌ها اتفاق می‌افتاد تا نویسندگان سارق از ترس آبرو و آینده کاری‌شان هم که شده، دست به کارهایی مثل دزدی ادبی نزنند یا از آثار نویسنده‌های دیگر کپی نکنند.

 

سرقت غیر ادبی که ما مرتکب می‌شویم

از سرقت ادبی نویسندگان و رعایت نکردن حقوق مولفان که بگذریم، ما هم به عنوان مخاطب و طرفدار یک نویسنده، در قبال حفظ حقوق و منافع او موظف هستیم و باید به سهم خودمان از او حمایت کنیم. برای این حمایت نیاز به تلاش و کار عجیب و غریبی نیست، فقط کافی ست وقتی اثر یک نویسنده یا شاعر گوشه‌ قفسه کتابفروشی‌ها خاک می‌خورد، به جای دانلود آن کتاب از سایت‌هایی که بدون اجازه و رضایت صاحب اثر آن را کپی کرده‌اند و به اشتراک گذاشته‌اند، به منافع و هزینه‌هایی که نویسنده برای چاپ اثرش متحمل شده فکر کنیم، برای اندیشه و ایده او ارزش قائل شویم و آن را از کتابفروشی خریداری کنیم، در غیر این صورت کپی و دانلود رایگان اثر مولف، اسمش را هر چه بگذاریم باز هم یک نوع دزدی و سرقت حساب می‌شود، دزدی و سرقتی غیر ادبی!

قطعا شما نمی‌توانید وجدان همه افراد سودجو و منفعت طلب را بیدار کنید و آن‌ها را متوجه این دزدی کنید، اما می‌توانید جلوی تخلف و سوءستفاده آن‌ها را بگیرید، بنابراین از حالا به بعد تصمیم بگیرید حواستان به حقوق ناشر و مولف در فضای مجازی باشد و هر بار که چنین سایت‌هایی را در فضای مجازی پیدا کردید، آدرس آن را به سایت: http://rasad.fidibo.com بفرستید و خلاصه یک نه واقعی به دانلود غیرقانونی کتاب بگویید.

برچسب ها
من دزد کتاب نیستم
سرقت ادبی
فایل صوتی رمان زوال کلنل محمود دولت ابادی
رمان زوال کلنل
سرقت ادبی نویسندگان ایرانی
سرقت ادبی نویسندگان خارجی
سرقت ادبی از رمان ناتور دشت
یغما گلرویی
افشین پرورش
نظرات کاربران
کد امنیتی
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٦/٠١/٢٤
٠
٠
امکان نداره فایل پی دی اف کتابی بدون هماهنگی با ناشر یا نویسنده آن مشابه نسخه چاپی وارد فضای مجازی گردد و دانلود گردد. مگر از طریق طراح و صفحه آرای کتاب و یا چاپخانه که فایل پی دی اف را در اختیار دارد، این اطلاعات به بیرون درز کند. در غیر اینصورت معمولا با هماهنگی ناشر آن فایل پی دی اف در اختیار عموم قرار می گیرد. چنانچه سایت کتابناک همین کار رو داره انجام میده و فایل هایی که صرفا باید خریداری شود را برای دانلود نذاشته ولی از همون ناشر فایل های دیگه ای را برای دانلود گذاشته شده.
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
چرا امکان نداره؟خیلی راحت کافیه متن کتاب رو تایپ کنن.
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
با اینکه خودم از سایت های معتبر دانلود کتاب، فایل های پی دی اف زیاد رو دانلود کردم، تا حالا با این شیوه ی نوبرانه ی تایپ کتاب روبرو نشدم. یعنی طرف خیلی باید (با کمال عذرخواهی) نادان باشه که وقت بذاره و 200 300 صفحه رو تایپ کنه و رایگان در اختیار بقیه قرار بده اگر هم بخواد پول بگیره دیگه اوج حماقت خریداره. به شخصه تا به حال با همچین موردی (کتاب تایپی) روبرو نشدم.
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
آره چیزی که زیادِ افراد نادان!این کارو میکنن به خاطر اینکه بازدید سایتشون بالا میره،اعضاشون زیاد میشه و....امکان نداره این همه کتاب الکترونیکی رایگان،از دوحالتی که شما گفتین خارج نباشه.
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
در عین حال مرسی از مطلبتون. ایده مقالتون عالی بود و عالی نوشتید.
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
از اشاره ای که به افشین پرورش کردید خوشم اومد. یک دوره ای توی فیس بوک با یادداشت های ایشون و معرفی پدیده یغماگری آشنا شدم. جالب بود حتی در مورد حراجی های بزرگ تهران و فروش تابلوهای قلابی نقاشان بزرگ هم اطلاعات داشت و افشاگری می کرد.
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
ممنون،نظر لطفتونِ،چه خوب که خوشتون اومده:) بله واقعا اطلاعات جالبی از متقلب ها تو حوزه های مختلف میده،همین تازگی راجع به یه عکاس صحبت کرد که عکسش کاملا کپی بود!
محمدرضا مهدیزاده
محمدرضا مهدیزاده
٩٦/٠١/٢٤
١
٠
خیلی کارشون کثیفه :/// باید بهشون از همین جا بگم : خیلی گرگی ! . و اینکه اگه از ترس سرقت ادبی نبود ؛ به شخصه مطمطئناً اشعار با کیفیت تر و بیشتری تویِ فضای مجازی منتشر میکردم ! همیشه سعی کردم خلاقیت و ایده پردازی رو در الویت قرار بدم :) ممنون واسه این مطلب ٬ موفق باشید
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
آفرین بر شما :) نگران این موضوع نباشین چون یه چیز اجتناب ناپذیرِ متاسفانه و خب شاعرای معروف هم درگیر این قضیه هستن ما که دیگه جای خود:) ممنون،قلمتون نویسا! :)
sh_taghavi
sh_taghavi
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
متأسفانه قانون کپی رایت رعایت نمیشه و واقعا نیاز ب زمان و فرهنگ سازی داریم. البته ب نظرم در خصوص کپی غیرقانونی فیلم ها و سریال ها تا حدودی با رونق گرفتن شبکه خانگی کم تر شده است یا ب عبارت دیگه میشه از این پتانسیل برای فرهنگ سازی استفاده کرد.
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
امیدوارم این فرهنگ سازی خیلی طول نکشه و اوضاع خیلی بهتر بشه.ممنون از نظرتون
مرتضی تقی زاده
مرتضی تقی زاده
٩٦/٠١/٢٥
٠
١
وقتی قیمت کتاب بالاست خب طبیعیه که آدم بره به صورت رایگان دانلود کنه، مثلا چرا باید برای یه ترم بریم کتاب رو بخریم، خب دانلودش می کنیم. یا حتی کتابهای دررابطه با کنکور. تا وقتی قیمت کتاب پایین نیاد، آش همین آش و کاسه همین کاسه است.
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
اصلا موضوع طبیعی‌ای نیست!واقعا چون گرونِ به خودمون این حقو بدیم که رایگان و بدون رضایت مولف و نویسنده دانلودش کنیم؟!!این اصلا دلیل قابل قبولی نیست برای ضایع کردن حق اون نویسنده،اونم هزینه کرده!
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
گاهی برای یه چیزایی هزینه میکنیم که گرونم هست اما هزینه میکنیم،چون دوست داریم،فقط در مورد کتاب هست که دلمون نمیاد واسش هزینه کنیم و میگیم گرونِ،یعنی شاید همون پولو واسه خوردنی و چیزای دیگه خرج کنیم اما کتاب نه!
سارا
سارا
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
درسته. گوشت گرون شده، می‌ریم می‌دزدیم. فرش گرونه، خب مگه دزدی رو ازمون گرفتن؟ طبیعیه خب!
مرتضی تقی زاده
مرتضی تقی زاده
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
من تا به حال برای هیچ چیز گرونی هزینه نکردم،
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
در هر صورت دلیل نمیشه حق نویسنده رو ضایع کنید! :/
Nasrin-A
Nasrin-A
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
شما فک کن توی کتابخونه های قفسه باز چقدر دزدی کتاب اتفاق میوفته! اونوقت انتظار داریم که آثار نویسنده های بزرگ به سرقت نرن:) خیلی مطلب خوب و به جایی بود مائده جان خسته نباشی. زوال کلنل یکی از حسرت های بزرگ منه متاسفم که هنوز اجازه ی چاپ داده نشده بهش اینم ارج و قرب و احترامی که برای نویسنده ی بزرگترین اثر داستانی معاصر قائلیم....
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
آره متاسفانه کلا این توقع،توقع زیاد و نابجایی هست تو ایران!! :/ این واقعا هم حسرت برانگیزِ که اثر چنین نویسنده‌ای قبل از زبان فارسی به زبان‌های دیگه‌ای ترجمه و چاپ شده:( ممنونم نسرین جان :)
NA30M :)
NA30M :)
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
ای بابا من خودم زخم خورده ام =/
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٥
٠
٠
چی بوده ماجرا،تعریف کن :)
محمدرضا مهدیزاده
محمدرضا مهدیزاده
٩٦/٠١/٢٦
٠
٠
جدی ؟ چی شده مگه ؟!
NA30M :)
NA30M :)
٩٦/٠١/٢٦
٠
٠
همین شعرامو که تو وبلاگم میزارم بدون ذکر منبع اینور اونور پخش و پلا میکنن تا جایی که تاحالا دو بار جیم شعرامو رو سایت منتشر نکرده و حذفشون کرده =(
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٩
٠
٠
ای وای چقدر بد :(
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٦/٠١/٢٧
٠
٠
نوشتن ادامه یک رمان هم تخلف محسوب میشه ؟ اا چه ترسناک! خب وقتی نویسنده اصلی فوت کرده، چرا اجازه بگیره؟ کپی که نمی خواد بکنه، می خواد داستان رو ادامه بده، عجیبه!!
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٩
٠
٠
بلاخره ایده اصلی مال یک نفر دیگه بوده و از داستان یک نفر دیگه استفاده کرده،ضمن اینکه این ادامه ای که نوشته میشه ممکنه اسم نویسنده رو خراب کنه و....
notareal
notareal
٩٦/٠١/٢٧
٠
٠
نیرنگ از این دست سه گروه را، فزون تر از دیگران، در بر گیرد. سودا کده گان، فریب دهنده گان هیربدستان (حوزه علمی)، خود شیفته گان در پی نام، که یاران گروه های دیگر نیز نام توانند برد. سپاس از نوشتار شمای، گرامی، که نور بر کنامِ این شب کوران تاباندید.// گفتنی در این راستا بسیار، شایسته شاید که چکیده ای خرد ارایه دهم، چون نمونه ای از خرواری.// نخست که به من گویند زمانی که نوشتار، از هردست خویش را، برای بار نخست بر روی شبکه جهانی بگذارید آن، را، به نام خود نگارش (ثبت) نموده اید، مگر آن که رَدِ آن در جایی دیگر توان یافت. در همین راستا، در کشورهای دادمند (قانون مند)، هنایش (اثر) نوین خویش در نگارشی از آن در بسته / پاکت پستی گذاشته، آن را به نشانِ پستی خویش، پست سفارشی کرده، آن را هرگز بازبینی نکنید که پشت بان شما باشد برای روز مبادا.// رخصت این که شور خویش در بیان بیشر ناکام گذاشته، با بازگویی دو نمونه نامه پایان آورم.// از من خواستند، سالیان پیش دراز، تز دکترای فردی را، بازبینی کرده، دیدگاه پایانی دهم. دو بخش بسیار گسترده تز از کار دو پژوهنده به نام بود، از یک سو، بی آن که شیوه نوشتاری ویراست شود، از سوی دیگر، که این آسان را برای من آسان تر کرد در رَد آن تز. // نمونه پایانی: در آمریکا، بیش از ده سال پیش، نوشتاری از دانشمندی، که رهبر گروهِ پژوهشی بود، بیان کرد که پولوتو گویال (کره) نهم مهر سامان (منظومه شمسی) نمی باشد چراکه خردتر از آنی ست که گویال نامندش. از این رو آن را خرده گویال نامیدند در پهنه کمربند کایبری ( Kuiper belt )، در این وابریدگی ( قطاع )، یا همان کمربند کایبری، پولوتو را ۳۵،۰۰۰، کم یا بیش، بدنه خرد دیگر همراهی کند. این بود لُبِ آن نگارش. پژوهش گری در اسپانیا نگارشی هم گون وهم زمان بیرون داد، این پدیده را خواست به نام خویش نگارش کند. او، در گذشت سالها، بر گفتگوی پژوه هش گران آمریکایی، بر روی وِب، دم دزدی ( جاسوسی ) کرده، تا از آنِ خود کند آنی را که نمی بایستی. شور بختانه برای او، و خوش بختانه برای گروه آمریکایی، پیروزمند نشد.// از نو سپاس از نوشتار دل چسبِ شما.
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٩
٠
٠
ممنونم از نظر و توضیحات شما :)
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٦/٠١/٢٨
٠
٠
این داستان زوال کلنل رو من جور دیگه شنیدم که!! به زبان آلمانی نوشته شده و یک ایرانی از رو اون آلمانیه ترجمه کرده و از رو همون صوتیش کرده! یعنی کلی زحمت کشیده طفلکی :)) تازه من پی دی افش رو هم دیدم یه جایی!! خب چرا پیگیری نکردن برای چاپ فارسیش؟ :|
مائده کاشیان
مائده کاشیان
٩٦/٠١/٢٩
٠
٠
خب اینم که تو گفتی یجور دیگه نیست که!یک نفر برداشته بدون اجازه رمانی که هنوز چاپ نشده رو فایل صوتیشو منتشر کرده!جدا از سرقت ادبی، این ترجمه حتما اونقدر بد بوده که با اصل رمان تفاوت زیادی داشته// چون هنوز مجوز چاپ نگرفته.
پربازدیدتریـــن ها
به بهانه سوالات عجیب مهران مدیری از حضار و واکنش عجیب تر آن ها

وقتی مرز بین شوخی و تحقیر را نمی دانیم

٩٦/٠٥/٢٥
از افشاگری مجید افشاری تا شوخی های +18 در خنداننده شو

خنداننده شو ؛ از ابتدا تا پایان

٩٦/٠٥/٢٦
وجود دو هزار کودک مطلقه در ایران ؛ آماری که همه را شوکه کرد

روایتی تکان دهنده از ازدواج کودکان در ایران

٩٦/٠٥/٢٥
5 ربات بازی هیجان انگیز برای گروه های دوستانه

معرفی بازی های نوستالژیک در تلگرام

٩٦/٠٥/٢٨
نگاهی به بازار صنعت سرگرمی در ایران

از لباس شهرزاد تا چوبدستی دامبلدور

٩٦/٠٥/٢٤
آشفتگی خواب کوروش از دست سلفی بازها

درها را تا رفتن کیتاروویچ باز نکنید

٩٦/٠٥/٢٤
تلفیق دو دنیای سنتی و مدرن در موسیقی

محبوب ترین گروه های موسیقی تلفیقی در ایران

٩٦/٠٥/٢٦
وقتی مسئولین دست روی دست گذاشته اند...

بالاخره برای ورود بانوان به ورزشگاه ها چه باید کرد؟

٩٦/٠٥/٢٨
آموزش 6 ژله مجلسی برای مهمانی ها

آموزش ژله های رنگارنگ و متفاوت

٩٦/٠٥/٣٠
همه چیز درمورد مسابقات بازی های رایانه ای، زمان ثبت نام، جوایز، رشته ها

ثبت نام لیگ بازی های رایانه ای آغاز شد + لینک ثبت نام

٩٦/٠٥/٢٩
مدهایی که شوکه می کنند ؛ نه شیفته

پشت پرده این لباس های عجیب و غریب

٩٦/٠٥/٣١
قوانین عجیب و غریب در کارخانه چسب دارچین

با ما به سقف سعادت بچسبید!

٩٦/٠٥/٢٩
معرفی کتاب های خوب و کاربردی در رابطه با ازدواج

3 کتابی که باید قبل از ازدواج بخوانید

٩٦/٠٥/٣١
معرفی اپلیکیشن متفاوت ساخت تصویر متحرک

با Loopsie عکس های سینماگرافی بسازید

٩٦/٠٥/٣٠
تبلیغات