اخوان از زبان دیگران
معرفی چند کتاب پیرامون زندگی مهدی اخوان ثالث به بهانه زادروز او

اخوان از زبان دیگران

نویسنده : سیده محبوبه عظیم زاده

همین چند وقت پیش بود که بعد از گذشت 27 سال از دیوان اشعار اخوان رونمایی شد. اتفاقی که هم برای دنیای ادبیات و هم برای دوست‌دارانش خبر خوشحال کننده‌ای بود و این یعنی اخوان بعد از گذشت این همه مدت هنوز زنده است، هنوز خاطرخواه دارد، هنوز توانا است، هنوز نامش با ادبیات ما گره خورده است و ادبیات ما مدیون اوست، هنوز فراموش نشده است و خلاصه این‌که هنوز هم شاعر است و شعرهایش همچنان می‌تواند جزء عالی‌ترین انتخاب‌ها برای خواندن و در فکر فرو رفتن باشد. بدون شک این ماندگاری صرفا به دلیل تسلط او بر قاعده‌ها و اصول شعری و زبانی او نیست، بلکه انسانیت، منش فکری و خط مشی زندگی او مسبب و مکمل این قضیه است. 

دهم اسفندماه زادروز مهدی اخوان ثالث یا همان م.امید خالق «زمستان» است. به همین مناسبت می‌خواهیم مروری داشته باشیم به برخی از خاطرات جالب بزرگان اهل ادب و هنر با این شاعر اهل دل، آن هم از طریق رجوع به چند کتاب خواندنی.

 

با یادهای عزیز گذشته 

«محمد قهرمان» یکی از شاعران بزرگ کشورمان و از نزدیک‌ترین دوستان اخوان بوده و این دوستی از همان دوران مدرسه و تحصیل که با یکدیگر همکلاس می‌شوند شکل می‌گیرد و ادامه‌دار می‌شود. «با یادهای عزیز گذشته» اسم کتابی است که محمد قهرمان مجموع این خاطرات و علاوه بر آن، نامه‌هایی که اخوان به او نوشته است را جمع‌آوری و منتشر کرد.

«من و اخوان چون به مردود شدن خود اطمینان کامل داشتیم، می‌گفتیم چرا زحمت بیهوده بکشیم و درس بخوانیم؟ شب‌ها اغلب به سینما می‌رفتیم و روزها این‌ور و آن‌ور می‌گشتیم. یکی از فیلم‌هایی که دیدیم، آلمانی بود و «عشق چایکوفسکی» نام داشت. من خیلی خوشم آمد، موسیقی متن آن هم بسیار زیبا بود. کار را به جایی رساندیم که حتی در شب دوم امتحانات هم به سینما رفتیم! همکلاسانی که در خردادماه قبول شده بودند، ما را با بهت و حیرت نگاه می‌کردند.

در امتحانات شهریور، در ورقه تاریخ طبیعی یک سوال مربوط به نوعی فسیل هم آمده بود که دو نمره داشت. اخوان می‌گفت جواب سوال را به طور کامل دادم، سپس این بیت را که ارتجالا سروده بودم، در پایان افزودم:

«برای دو تا نمره‌ی بی فروغ / نشاید از این بیش گفتن دروغ!»

محمد قهرمان و مهدی اخوان ثالث

 

م.امید به قلم محمدرضا شفیعی کدکنی

اگر کتاب حالات و مقامات م.امید را به قلم دکتر شفیعی کدکنی خوانده باشید بدون شک متوجه رابطه صمیمی و نزدیک او با اخوان شده‌اید. قسمتی از این کتاب شرح دوستی‌ها و روابط این دو شاعر با یکدیگر است که در واقع به در خواست هوشنگ ابتهاج به دلیل برگزاری مراسمی در آلمان برای بزرگداشت اخوان نوشته شده است و دید جامعی دارد و یک نگاه کلی از زندگی شعری، کاری و خانوادگی اخوان را به شما ارائه می‌دهد. قسمت دیگر آن هم به یک نقد همه جانبه از آثار او می‌پردازد. 

هوشنگ ابتهاج، اخوان و شفیعی کدکنی

«از اولین شکایت‌هایی که کردم یکی این بود که چرا تو خاموشی و هیچ چیز نمی‌گویی؟ این همه مزخرفات چاپ می‌شود و این همه در روزنامه‌ها و مجلات آدم‌های بی‌مایه نان به هم قرض می‌دهند. گفت مگر نمی‌دانی که شیخ سعدی گفته: بستان و بده بگو و بشنو/ شب‌های چنین نه وقت خواب است. بگذار این‌ها هم بده بستان‌های خودشان را داشته باشند. اگر کسی نفَسش حق نباشد تمام دنیا هم جمع شوند نمی‌توانند او را برای مدت طولانی نگه دارند. گفتم در این میانه ذوق جوان‌ها منحرف می‌شود، خطر آن‌جاست. گفت عزیز جان! ذوقی که به اینجور چیزها خراب شدنی باشد بگذار هرچه زودتر خراب شود!»

عکسی از دو یار همیشگی اخوان، شفیعی کدکنی و قهرمان بر سر مزارش

 

اخوان و سایر کتاب‌ها

«باغ بی‌برگی» و «همراه آن لحظه‌های گریزان» نام دو کتاب دیگری است که در آن‌ها از مهدی اخوان ثالث صحبت شده است. کتاب اول به همت مرتضی کاخی نوشته شده است و کتاب دوم از انتشارات زمستان است.

باغ بی‌برگی در واقع یادنامه‌ای است از اخوان که شعرا و دوستان ادبی او مثل سیمین بهبهانی، حسین منزوی، رضا براهنی، قیصر امین‌پور، محمدعلی اسلامی ندوشن، احمد شاملو، هوشنگ ابتهاج، منوچهر آتشی و ... درمورد او نوشته‌اند. 

همراه آن لحظه‌های گریزان هم مجموعه‌ای است شامل نقدها و تفسیرهایی که به شعر او وارد شده است به همراه اشعارش و در واقع در آن به زندگی و آثار او پرداخته شده.

 

هم اخوان و هم شعر اخوان

الآن دیگر کنار دیوان شمس و مولانا و پروین و حافظ و خلاصه کلی کتاب‌های دیگر حتما دیوان اخوان هم جای خودش را دارد و دیگر جای آن خالی نیست. اما بد نیست در لا‌به‌لای این شعر خواندن‌ها و اخوان خواندن‌ها و «زمستان» خواندن‌ها و «آخر شاهنامه» خواندن‌ها و «ارغنون» خواندن‌های‌مان اندک وقتی هم بگذاریم برای شناخت بیشتر خود شاعر تا اگر شعرش را می‌شناسیم خودش را فراموش نکنیم. آن هم کسی مثل اخوان را که دین بزرگی به گردن ما و ادبیات‌مان دارد.

برچسب ها
اخوان ثالث
م.امید
حالات و مقامات م.امید
محمدرضا شفیعی کدکنی
با یادهای عزیز گذشته
محمد قهرمان
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
عالی بود
عالی بود
٩٥/١٢/١٠
٠
٠
عالی بود ممنون
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٥/١٢/١١
٠
٠
خیلی ممنون 🙏🙏😊
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/١٢/١١
٠
٠
آسمانش را گرفته تنگ در آغوش ابر، با آن پوستين سرد نمناكش باغ بي برگي روز و شب تنهاست... خدایش بیامرزد . چقدر این شعرش رو دوست دارم.
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٥/١٢/١١
٠
٠
اخوان واقعا دوست داشتنی. اشعارش، مخصوصا اشعار نو، یک انتخاب عالی برای کسی که دنبال این که شعر خوب بخونه.
ملیحه
ملیحه
٩٥/١٢/١١
٠
٠
اطلاعات جامع و خواندنی بود. سپاس
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٥/١٢/١١
٠
٠
نوش جانت، مرسی :)
Fatemeh moradmand
Fatemeh moradmand
٩٥/١٢/١١
٠
٠
مختصر و مفيد. واقعأ چرا؟؟!! اينهمه شعر حفظ ميكرديم و كتاب ميخونديم ولي از عمق زندگي شاعر بي اطلاع بوديم. خيلي ممنون از پيشنهاد براي خواندن زندگي نامه شاعران و نويسندگان.
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٥/١٢/١١
٠
٠
چقدر حفظ میکردیم... چقدر معنی پاش می نوشتیم... ادبیات یک چیزی که میشه کاملا با عشق رفت سراغش منتهی چیزی که بیشتر بهمون یاد داده بودن جبر و وظیفه توش بود.
z_ghorbani
z_ghorbani
٩٥/١٢/١١
٠
٠
سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت هوا دلگیر، درها بسته، سرها در گریبان، دستها پنهان نفسها ابر، دلها خسته و غمگین درختان اسکلتهای بلور آجین زمین دلمرده، سقف آسمان کوتاه غبار آلوده مهر و ماه زمستان است عزیزم .. عاشق این شعرشم ..
محبوبه عظیم زاده
محبوبه عظیم زاده
٩٥/١٢/١٢
٠
٠
اصلا دوست نداشتن این شعر سخت 😊
حماسه ایرانی
حماسه ایرانی
٩٥/١٢/١٤
٠
٠
هزار سال هم از مرگ اخوان بگذرد، او نمی میرد. فردوسی مثال درستی است که هزار سال هنوز زنده است و ما به دوستی او شادیم. متشکر از خبر چاپ این کتابها برای کسانی که به هر علت از فضای ادبی ایران دورند.
پربازدیدتریـــن ها
نگاهی به چهارمین فیلم سینمایی حمید نعمت الله

رگ خواب؛ داستان عشق و خیانت در دنیای مدرن

٩٦/٠٣/٢٩
راهکارهایی برای زمان فراموشی پترن گوشی هوشمند

اگر رمز عبور گوشی را فراموش کردیم چه کنیم؟!

٩٦/٠٣/٣٠
به مناسبت 18 ژوئن روز جهانی پدر

برسد به دست پدرهای مسافر

٩٦/٠٣/٢٨
فینگرفودهای سریع و آسان که باید امتحان کنید

6 فینگر فود خوشمزه برای جشن تولد

٩٦/٠٣/٣٠
نگاهی به سختی‌های خبرنگاری به بهانه رفتار زشت بهناز جعفری با چند خبرنگار

خبرنگارها مشغول فحش خوردنند!

٩٦/٠٣/٢٧
یادی از بازی‌های نوستالژیک دوران کودکی به بهانه ترند شدن فیجت اسپینر

فرفره می‌چرخوندیم وقتی اسپینر مد نبود!

٩٦/٠٣/٢٨
نگاهی به دکور و صحنه برنامه ‏های مناسبتی ماه رمضان

این دکورهای دوست نداشتنی

٩٦/٠٣/٣١
از بلیت رایگان سینما تا تدریس مجانی

#نذر_فرهنگی

٩٦/٠٣/٣١
فرار مالیاتی رونالدو، محکومیت در دادگاه اسپانیا و حالا تصمیم جدایی از رئال مادرید

خرداد پرحادثه رونالدو

٩٦/٠٣/٢٧
تمام آنچه برای خرید یک دوچرخه شهری خوب لازم دارید

راهنمای خرید دوچرخه شهری زیر یک میلیون

٩٦/٠٤/٠١
به بهانه سالروز درگذشت دکتر علی شریعتی

هنوز مظلوم

٩٦/٠٣/٢٩
مرور طنز بر اتفاقات مهمی که یک روز قبل از تابستان یادشان افتاد بیفتند!

اتحاد آندر تیکر و ملک سلمان!

٩٦/٠٤/٠١
طنزیات

از گاو قهوه ای تا گربه کالباسی!

٩٦/٠٣/٣٠
معرفی بازی Angry Birds Evolution + لینک دانلود

پرندگان خشمگین تکامل یافته از راه رسیدند

٩٦/٠٣/٢٧
مواردی که در مورد راهنمای تور باید بدانیم

صفر تا صد یک تور لیدر

٩٦/٠٣/٢٨
به شب نشينى عشاق ماه کم آورد

ذهن زیبا؛ گلچینی از تک بیت ها و اشعار ناب (32)

٩٦/٠٣/٣١
در روزهای داغ نقل و انتقالات تابستانی، حرف و حدیث خروج ستاره‌های فوتبال بالا گرفته است

اگه رفتی، درم پشت سرت ببند!

٩٦/٠٤/٠١
طنزی پیرامون طرح یارا کارت

آی خونه‌دار و بچه‌دار کارت یارانه تو بردار بیار

٩٦/٠٣/٢٩
تبلیغات
تبلیغات