مهاجرت برای بقا
انتقال حیوانات، راهکاری برای مقابله با انقراض

مهاجرت برای بقا

نویسنده : نگارعبادپور

حدود سه ماه پیش، اواسط اردیبهشت ماه بود که کامران به ایران آمد. بازگشتی که حواشی و بازخوردهای متفاوتی را به همراه داشت. از زخم گوشهی چشم کامران و انتقادات متعدد جانورشناسان و مسئولین محیط زیست گرفته تا لطیفه‌ها و شوخی‌های فراوانی که در رسانه‌های مختلف پخش شد. پس از آن، در خرداد ماه امسال بود که کالینی (یا ایلدا)، جفت ماده‌ی کامران به ایران آمد. هفته گذشته و به مناسبت روز جهانی شیر، قرار شد این جفت شیر ایرانی برای اولین بار به یکدیگر معرفی شوند. دو بازماندهای که آمدهاند تا راهکار نجات بخشی برای حفظ این گونه‌ی منقرض شده در ایران باشند. مسئولیت حفظ نسلی که پیش از این بهانه‌ی بسیاری از انتقالات این چنینی بوده است، این بار نیز قرار است دلیل آشنایی این دو شیر باشد. با این وجود اما مسئولین این بار هدف این انتقال را تکثیر این گونه اعلام نکرده اند و این مهاجرت را صرفا توافقی بین باغ وحشی در ایران و اروپا مطرح کرده‌اند. سخنی که شاید مارا بیش از پیش نگران آینده مبهم پیش روی این جفت شیر ایرانی می‌کند. ترس از رقم خوردن سرنوشتی تلخ و تکراری که در تجربیات گذشته نیز گریبان بسیاری از حیوانات مهاجر به ایران را گرفته است.

 

از قرنطینه تا مرگ، ماحصل انتقال

با بررسی کلی سابقه ایران در این گونه انتقالات و مرور تجربیات گذشته، شاید حق داشته باشیم که اندکی نگران این جفت شیر ایرانی باشیم. به عنوان مثال تجربه مرگ 14 قلاده شیر در باغ وحش تهران در سال 89 به علت بیماری مشمشه، یکی از این تجربیات تلخ به حساب می‌آید. بیماریای که جان تعداد زیادی اسب و الاغ را تا پیش از آن گرفته بود اما سازمان دامپزشکی همچنان خبر از ریشه کنی این بیماری می‌داد.

در همین سال بود که سازمان حفاظت از محیط زیست اعلام کرد که ایران و روسیه پروژه تبادل دو قلاده ببر سیبری با دو قلاده پلنگ ایرانی را کلید زده اند. اما نتیجه این مهاجرت، چندان موفقیت آمیز نبود. 9 ماه بعد، ببر نر به علت بیماری مشمشه جان خود را از دست داد و ببر ماده نیز به علت احتمال ابتلا به این بیماری، به مدت پنج سال قرنطینه شد. اخیرا اما یکی دیگر از انتقال‌های پر سر و صدای حیوانات، ماجرای انتقال 10 راس گورخر ایرانی، از پارک ملی توران شاهرود به پارک ملی کویر گرمسار بود که از این میان 5 راس از این گورخرها به دلیل قصور و کوتاهی در حین اجرای پروژه، جان خود را از دست دادند.

 

انتقال به چه قیمت؟

جدا از آسیب‌های جانی وارد شده به این حیوانات، آسیب‌های مالی فراوانی که این پروژه‌های ناتمام به اقتصاد کشور وارد کرده‌اند نیز جای بحث دارد. به عنوان مثال، در پروژه انتقال ببرسیبری، 3میلیارد تومان بودجه برای خرید زمین‌های میان‌کاله به دامداران منطقه پرداخت شد. اما این انتقال در زمانی صورت گرفت که هنوز منطقه موردنظر برای زندگی این جفت آماده نشده بود و از نظر منابع غذایی غنی نبود.

در پس زمینه این انتقالات، برخی از جانورشناسان معتقدند که شرایط و ویژگی‌های طبیعی ایران نسبت به گذشته تغییرات شدیدی داشته و زمین‌ها و مراتع ایران گنجایش کافی برای پذیرش دوباره این حیات وحش را ندارند. همچنین به علت پیشروی زندگی شهری و جنگل زدایی‌های صورت گرفته، زندگی این گونه‌های وحشی را در کنار انسان ها، سخت و خطرآفرین خواهد کرد.

 از طرفی پرورش منابع غذایی مورد نیاز این جانوران حداقل 5 سال زمان میبرد تا به سطح پایداری برسد. از این رو هزینه‌های بیشتری به محیط زیست ایران تحمیل می‌شود. که خود، هدف و درصد موفقیت این چنین انتقال‌ها را زیر سوال می‌برد.

 

حیوانات در خطرانقراض یا محکوم به آن؟

 

از گذشته دور تاکنون ایران همواره به حیات وحش پرتنوع خود بالیده است. اما طبق گزارش‌های گاردین در سال 2009، 16 گونه از پستانداران، 20 گونه از پرندگان و 28 گونه از ماهیان این حیات وحش، در خطر انقراض هستند. که از این میان می‌توان به یوزپلنگ و سیاه‌گوش ایرانی، فک خزری، لاک‌پشت پوزه عقابی و ده‌ها گونه‌ دیگر اشاره کرد. در همین راستا، در سال 95 سازمان محیط زیست اعتباری حدود 30میلیارد تومان برای احیای این گونه‌های درخطر انقراض پیشنهاد داد که با این بودجه، به بازتولید و نگهداری از 30 گونه‌ی درحال انقراض در ایران پرداخته شود. حال با گذشت بیش از 3 سال از این طرح، نه تنها پیشرفت چشمگیری در این زمینه ایجاد نشده است که حتی آمار روزافزون این انقراضات و تجربیات شکست خورده‌ی اخیر، آینده این گونه‌ها را در هاله‌ای از ابهام فرو می‌برد. گونه‌هایی که اگر تدبیری برایشان اندیشیده نشود، تا چند سال آینده مانند شیر ایرانی در زادگاهشان منقرض خواهند شد. در نهایت، سوالی که ایجاد می‌شود این است که آیا مسئولین این بار راهکاری پیشگیرانه و اساسی برای حل این بحران انقراض ارائه خواهند داد، یا مانند سالیان پیش، پس از انقراض این گونه‌ها، اقدام به انتقالشان از کشورهای دیگر خواهند کرد تا که این حیوانات به اصطلاح ناجی، درمانی پرهزینه برای تن زخمی حیات وحش ایران باشند.

برچسب ها
شیر
محیط زیست
کامران
کالینی
انقراض
انتقال‌حیوانات
نظرات کاربران
کد امنیتی
m.babaei
m.babaei
٩٨/٠٥/٣١
٠
٠
متاسفانه کشور ما نسبت به منابع انسانیش هم خیلی وقت‌ها کوتاهی می‌کنه دیگه در خصوص حیوانات چیزی نمیشه گفت متاسفانه مطلب خیلی خوبی بود خداقوت
نگارعبادپور
نگارعبادپور
٩٨/٠٦/٠٢
٠
٠
بیچهپاره این حیوونای زبون بسته واقعا:( مرسی عزیزم *_*
sara_j
sara_j
٩٨/٠٦/٠٣
٠
٠
با توجه به اوضاع مملکت ، اولین چیزی که با خوندن تیتر توی ذهنم اومد مهاجرت جوان ها به خارج از کشور بود....