از بداعت تا جنایت
بررسی محبوب‌ترین فیلم جشنواره فجر

از بداعت تا جنایت

نویسنده : mr_razmi

هنگامی که هومن سیدی را به عنوان بازیگر در فیلم یک تکه نان دیدم، فکرش را نمی‌کردم بعد از 13 سال متفاوت‌ترین فیلم جشنواره فجر را بسازد. در دورهای که کارگردان‌های جوان همه به سمت تقلید از اصغر فرهادی و ساخت فیلم‌های تکراری و خسته‌کننده اجتماعی رفته‌اند، سیدی خلاف جریان شنا و در فیلم جدیدش دنیایی متفاوت را به مخاطبان هدیه می‌کند. در فیلم مغزهای کوچک زنگ‌زده خبری از پایان باز، فیلم‌برداری محبوس در آپارتمان و تلاش برای مهاجرت نیست. فیلمی که در بخش‌های مختلف آن توانست مخاطبین خودش را راضی نگه دارد.

داستان

مغزهای کوچک زنگ زده روایتگر شخصی به نام شاهین در حاشیه شهر تهران است. او برادری دارد که رییس یک باند تولید موادمخدر است. خواهر او ناخواسته مشکلاتی برای خانواده پیش می‌آورد و داستان به تدریج مانند بیشتر فیلم‌های ژانر گنگستری، تبدیل به مساله انتقال قدرت می‌شود.

سیدی برای این فیلم سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه را به خانه برد. داستان به برخی فیلم‌های دیگر بی‌شباهت نبود. از نظر موضوع داستان و مدل روایت به فیلم‌های دارودسته‌های نیویورک و شهر خدا نزدیک است و از نظر مناسبات خانوادگی، بیننده را یاد ابد و یک روز می‌اندازد. در عین حال سیدی توانسته‌است فیلم خودش را از زیر سایه فیلم‌های مشابه خارج کند، هم در داستان و هم در اجرا. شاید بتوان اثر او را اولین فیلم ایرانی شناخته شدۀ موفق در ژانر گنگستری دانست. فیلمی که تلاش دارد شاخصه‌های فیلم گنگستری را بومی‌سازی کند. سیدی بهترین موقعیت برای روایت داستانی گنگستری را حاشیه شهر تشخیص داده است. مهم‌ترین اشکالی که به فیلمنامه وارد می‌شود؛ شخصیت شاهین با بازی نوید محمدزاده است. او در ظاهر فردی با ضریب هوشی پایین است و با همین شخصیت داستان را پیش می‌برد. اما گاهی اوقات این شخصیت تصمیم‌هایی هوشمندانه می‌گیرد که قدری غیرعادی جلوه می‌کند.

بازیگران

کمتر فیلمی مانند مغزهای کوچک زنگ‌زده را می‌توان یافت که ترکیب بازیگران آن به خوبی از پس نقش برآیند. هم بازیگران شناخته شده مانند نوید محمدزاده و فرهاد اصلانی توانسته‌اند بازی خوبی ارائه دهند و هم بازیگرانی که این فیلم، تجربه اول‌ سینمایی آن‌ها بوده؛ مانند نوید پورفرج در نقش رفیق شاهین و همراه همیشگی او که با «دایی» گفتن‌هایش خنده بر لبان تماشاگر می‌نشاند و مرجان اتفاقیان که نقش خواهر شاهین را دارد و بخشی از بار تلخی فیلم را به دوش می‌کشد.

در بین برندگان سیمرغ بازیگری در جشنواره فجر قطعا نام بعضی از بازیگران فیلم جدید سیدی خالی است. اصلانی و پورفرج می‌توانستند گزینه‌های بهتری نسبت به جمشید هاشم‌پور(از فیلم دارکوب) باشند. به خصوص اصلانی که در صحنه‌های مختلف فیلم، توانایی بازیگری خودش را به خوبی نشان داده؛ حتی در صحنه نیمرو خوردنش! از طرفی نام مرجان اتفاقیان در بین نامزدهای بهترین بازیگر نقش مکمل زن خالی بود.

موسیقی، طراحی صحنه و فیلمبرداری

موسیقی خوب، طراحی صحنه‌هایی زیبا که در سینمای ما کم‌نظیر هستند و از همه مهم‌تر حضور فیلمبرداری به نام پیمان شادمان‌فر که خودش را به عنوان فیلمبرداری تراز اول اثبات کرده است. رخ دادن داستان در حاشیه شهر باعث شده است تا کار محسن نصراللهی به عنوان طراح صحنه به شدت متفاوت شود. تعداد لوکیشن‌های فیلم نیز نسبت به سایر فیلم‌های ایرانی بیشتر است. این عامل کار طراح صحنه را سخت‌تر کرده است اما در نهایت فیلم برای مخاطبان دلنشین‌تر می‌شود.

متنی که در ابتدا و انتهای فیلم گفته می‌شود هم کمی بوی متلک سیاسی می‌داد. در فیلم گفته می‌شود که تنها عده خاصی هستند که می‌توانند رییس باشند و با هر ژنی نمی‌شود رییس شد. در پایان فیلم به سیاسی بودن این حرف بیشتر از ابتدای آن شک می‌کنید. حتی اگر سیدی کنایه‌ای سیاسی را با این فیلم دنبال کرده‌باشد، نتیجه کار اثری رضایت بخش از آب در آمده‌است. این فیلم سیدی در ادامه حرکت شجاعانه و قابل تقدیر اوست که ریسک می‌کند و فیلم‌هایی متفاوت با سایر آثار سینما می‌سازد. فیلمهای قبلی او مانند سیزده، اعترافات ذهن خطرناک من و خشم و هیاهو هم در راستای همین حرکت متفاوت بودند. پس از دیدن هر فیلم از او آرزو می‌کنم ای کاش باز هم کارگردانان جوانی پیدا شوند که درست از سر ساختن‌های آثار اجتماعی بی‌نتیجه یت کمدی‌های سخیف بردارند و کمی به تولید آثاری متفاوت با نماهایی این‌چنین بدیع روی بیاورند.

برچسب ها
مغزهای‌ کوچک‌ زنگ‌زده
هومن سیدی
جشنواره فیلم فجر
نظرات کاربران
کد امنیتی
YaseenNateghi
YaseenNateghi
٩٧/٠٧/٠٨
٢
٠
جامع پرداخته بودی به فیلم و پیشینۀ کارگردانش. خداقوت. داشتم فکر میکردم به این که نمایش استعمال موادمخدر توی فیلم های ایرانی خیلی راحت انجام میشه. از عصر یخبندان تا استراحت مطلق و حالا هم مغزهای کوچک زنگ زده. و نمیدونم مرجع فارسیِ معروفی داریم که مثل IMDB، بخشی برای راهنمایی والدین در مورد به همراه بردن فرزندانشون داشته باشه یا نه. رده بندی سنی چیز شوخی برداری نیست. نبودش توی این فیلم رو هم یک نقطه ضعف میشه به حساب آورد. این که تولیدکننده ها هیچ حسّ مسئولیت پذیری‌ای رو از خودشون بروز ندادن. مخصوصا توی تبلیغات و پوسترها. قبلا هم حرف روی رده بندی سنی زدیم توی جیم(اون موقع بیشتر به خاطر شوخی های مکرر جنسی توی خرگیوش و بعدتر، هزارپا بود). ولی الان وقتی خواهر و برادر ده دوازده ساله مون با پایپ و مکانیسم مواد کشیدن آشنا میشن تو سینما، بیشتر به اهمیتش پی می بریم! :) / مدت ها بود از فیلمی اینقدر لذت نبرده بودم تو سینما. / نوید محمدزاده اینجا به نظرم بهتر از دو سه تا فیلم اکران شدۀ اخیرش ظاهر شده بود که آفرین داشت. ولی دوست دارم تو نقش متفاوت تری هم ببینمش. طبق الگوهای پیشین سینمای ایران، احتمالاً نقش بعدی نویدمحمدزاده باید روحانی باشه! حامد بهداد و جواد عزتی و هومن برق نورد هم همین شکلی غافلگیرمون کردن :)) / موفق باشی
komeil
komeil
٩٧/٠٧/١٤
٠
٠
ب نظرت یه روحانی عصبانی جوتب میده؟
komeil
komeil
٩٧/٠٧/١٤
٠
٠
خیلی جالب بود ک داشتم وسط سینما برای دوستم نحوه استعمال چسب رو توضیح میدادم و ایضا گوگرد و ایضا...
بوریس برزوفسکی ارجمندوسکی
بوریس برزوفسکی ارجمندوسکی
٩٧/٠٧/٠٨
٠
٠
این همونه که تصادف کرده و تو بیابون به هوش میاد؟؟
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٧/٠٧/٠٩
٠
٠
نه بابا!
mr_razmi
mr_razmi
٩٧/٠٧/١٠
٠
٠
اون فیلم دیگه هومن سیدیه. اعترافات ذهن خطرناک من...
آلاء (بوریسونا)
آلاء (بوریسونا)
٩٧/٠٧/١٢
٠
٠
آورین آره همون! چقدم مزخرف بوووود--____--
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٧/٠٧/٠٩
١
٠
فیلمش عالی بود. باید برم دو باره ببینم، بعدش باز برم سه باره ببینم! دم هومن سیدی گرم. دم اون سه کرد بازیگرش گرم! فرهاد اصلانی و نوید محمدزاده و نوید پورفرج! یعنی دست مریزاد!
komeil
komeil
٩٧/٠٧/١٤
٠
٠
ب شخصه از فیلم خیلی لذت بردم. فقط یه‌چیزی، اونم اینکه آیا نوید محمدزاده میتونه اصلا نقش دیگه‌ای رو بازی کنه؟ چون توی تمام فیلمهایی ک بازی کرده یه رگه‌ای از عصبانیت داشته. اینجا هم ب نظرم با هوشمندی هومن سیدی یه کم نقشش تغییر کرده. آه و نفرینای مادر خانواده یجاهایی زیادی بود و روی روان مخاطب می‌رفت و باعث شباهت ب ابد و یک روز میشد. ولی اینکه یه تجربه گانگستری خوب بود هرچند اولین نبود رو قبول دارم. بخصوص ک نسبت ب ابد ویک روز توی یه خونه محدود نمونده بود. چون میخواست از شهر خدا الگوبرداری کنه حرکت دوربین یجاهایی با زوم‌اوت و زوم‌این‌های الکی ک یهو باعث میشد فک کنی فیلم مستنده، احساس رو القا نمیکرد. ولی واقعا توصیه می‌کنم. راستی چیطو ب تو نمایندگی اسکار ندادن؟
پربازدیدتریـــن ها