شیطان و روح در تلویزیون
مروری بر سریال های ماورایی صدا و سیما

شیطان و روح در تلویزیون

نویسنده : مرتضی رزمی

دهه هشتاد اوج سریالهای مناسبتی تلویزیونی بود. سریالهای ماه رمضان نیز از فضای معنوی این ایام استفاده میکردند و به سراغ آثاری متافیزیکی با پسزمینه دینی میرفتند که حسابی هم مخاطب داشت. در این بین، شبکه دو با پخش پنج سریال ماورایی رکوددار این عرصه شد. اما در دهه نود تمایل مردم و همچنین مدیران جدید تلویزیون به این دسته از سریالها کم شد. این سریالها سه محور اصلی برزخ، شیطان و روح داشتند که در این مطلب مروری بر سریال‌هایی با محتوای شیطان و روح داشته‌ایم.

 

او یک فرشته بود

سریال «او یک فرشته بود» اولین اثری است که نقش شیطان در آن به شدت دیده شد. بهزاد که نقش آن را زندهیاد «حسن جوهرچی» بازی کردهاست با دختری تصادف میکند. این دختر که «بهاره افشاری» به خوبی نقش آن را بازی کرد حافظه خود را از دست میدهد. بهزاد که فرد باایمانی است او را به خانه میآورد و از او مراقبت میکند اما او باعث نابودی خانوادهاش میشود. در نهایت هم مشخص می-شود که این دختر شیطان است. این حضور شیطان باعث نقدهای فراوانی شد. مهمترین آنها نقد توانایی شیطان در برهم زدن نظم عالم مادی است. اما نقد جدیتر به مونث بودن شیطان است. این شیطان تنها برای گمراهی مردان تلاش میکند که این شیوه از پرداختن به شیطان باعث اعتراضات زیادی شد.

اغما

سریال بعدی با حضور شیطان را «سیروس مقدم» کار کرد. سریال «اغما» طبق آمار خود صداوسیما پربینندهترین سریال ماه رمضان آن سال بود در حالی که رقیب گردنکلفتی به نام «میوه ممنوعه» اثر «حسن فتحی» داشت. بازی بسیار زیبای «امین تارخ» در جذب مخاطب بسیار موثر بود. با مذکر شدن شیطان نیز، دیگر خبری از اعتراضات قبلی نبود. این سریال داستان جراح باایمانی است که با ازدست دادن همسرش خللی در ایمانش به وجود میآید. شیطان نیز در قالب آشنایی قدیمی با بازی «حامد کمیلی» از این خلل استفاده میکند و سراغ او میرود که همانند تمام شخصیتهای منفی سریالهای صداوسیما شکست میخورد. این اثر نیز از شر اعتراضات جامعه همیشه معترض پزشکی در امان نبود و کمیسیون بهداشت مجلس ادعا کرد که این سریال وهن پزشکان است.

سقوط یک فرشته

«سقوط یک فرشته»  سومین و نازلترین اثر با حضور شیطان است. سریالی که هیچ پیشرفتی نسبت به دو اثر قبلی ندارد. بازیهای بد است و  حتی «مسعود رایگان» و «مهرداد صدیقیان» هم درخششی ندارند. نریشنی تصنعی از شیطان و حجم زیادی شیطان و شیطان-صفت در بین شخصیتهای داستان. سقوط یک فرشته داستان مردی است که پس از مرگ همسرش با زنی دیگر ازدواج میکند و هردو دختر جوانی دارند. شیطان به سراغ هردو دختر میرود ولی هدف اصلی دختری به نام فاطمه است که قرار است کلیددار امامزاده شود.

 روح سواران شبکه 3

در زمینه ارتباط با روح مهم‌ترین سریالها در دست شبکه 3 است. شاید معروفترین و بهترین سریال ماورایی صداوسیما «حلقه سبز» اثر «ابراهیم حاتمی کیا» باشد. در این سریال «حمید فرخنژاد» در نقش روحی بود که دچار ضربه مغزی شده و با «سیما تیرانداز»، انترن بخش، ارتباط برقرار کرده است. قرار است قلب او را به شخصی اهدا کنند اما این روح با کمک پزشک قصد دارد قلبش را به کس دیگری ببخشد.

سریال دیگری که در این زمینه از شبکه 3 پخش شده است «پنج کیلومتر تا بهشت» نام دارد. داستان جوانی که در حین یک دزدی از شرکتی که در آن کار میکند سر میرسد و طی درگیری با دزدان ضربه مغزی میشود. دزدان جسد او را در پنج کیلومتری بهشت زهرا رها میکنند. روح او در این دوران همراه با روح دختر دیگری سعی دارد افراد آشنا را از محل جسدش مطلع کنند که با واقعیتهایی روبرو میشوند. این سریال برای «پریناز ایزدیار» آغاز مسیر پیشرفت در بازیگری بود که به سیمرغ بلورین ختم شد.

پرونده جنایی

همیشه  به سریالهای صداوسیما به خصوص سریالهای مناسبتی انتقاداتی وارد میشود. سریالهای ماورایی نیز از این انتقادات در امان نبودند و بازخوردهای منفی زیادی داشتند. منتقدان ایرادات مختلفی به این دسته از سریالها گرفتهاند از جمله ضعف فیلمنامه چه در مرحله تحقیقات دینی و چه در داستان و پایان بندی. اما نقد مهمتر در زمینههای محتوایی و تاثیرگذاری بر نوجوانان و جوانان بود. عده-ای معتقد بودند این سبک از داستان پردازی که برآمده از مفاهیم دینی هستند باعث ضعف ایمان و ایجاد برخی گزارههای نادرست دینی میشود. برای مثال شیطان همیشه به سراغ افراد خوب و با ایمان میرود پس کسی که کمی گناه مرتکب شده است از شر هجمه شیطان در امان است. ظاهر تیپیکال و کلیشهای نیز از دیگر نقدهاست. در این آثار، افراد خوب و با ایمان همیشه موی کوتاه و ریش بلند دارند و هرکس که بیریش است و موی بلند دارد شیطان است.

اما مهمترین تاثیر منفی این سریالها به سریال پنج کیلومتر تا بهشت برمیگردد. نوجوان 13 سالهای پس از تماشای این سریال از میله بارفیکس خانه با یک روسری آیزان شده و به مرگ مغزی رسیده است. به گفته برادر کوچکترش که شاهد این ماجرا بود پسر 13 ساله برای آنکه همانند شخصیت اصلی سریال تبدیل به روح شود و از نظرات واقعی دیگران نسبت به خودش مطلع شود اقدام به این کار کرده است. والدین او نیز از رسانه ملی به خاطر عدم هشدار و درجهبندی سنی شکایت کردهاند. این اتفاق بحث کلیشهای و همیشگی درجهبندی سنی و عدم پخش سریالها در زمان مناسب را به میان کشید. در این میان نیز عدهای معترض بودند که چرا این پرونده به صورت شکایت خصوصی پیگیری میشود در صورتی که باید مدعیالعموم آن را پیگیری کند. مدیر کارکشته شبکه 3 نیز در پاسخ گفته است که این سریال مراحل قانونی پخش را طی کرده است. همچنین مفاهیمی که نیاز به درجه بندی سنی داشته باشد را نداشت. او همچنین گفت که تعداد زیادی تولیدات مشابه در سینما و تلویزیون وجود داشت که هیچکدام منجر به خودکشی کسی نشد و مشکلات روانی خود نوجوان که برخیها ذکر میکنند عامل اصلی این اتفاق بود. اما در آخر، دادگاه حکم به نفع خانواده نوجوان داد و «علی اصغر پورمحمدی» مدیر شبکه سه، «داود هاشمی» تهیه‌کننده و «علیرضا افخمی» نویسنده و کارگردان سریال «پنج کیلومتر تا بهشت» هر کدام ملزم شدند 20 درصد از دیه یک مرد کامل را به خانواده مرحوم پرداخت کنند.

برچسب ها
شیطان در سریال
روح در سریال های ایرانی
روح در سریال
روح در فیلم
شیطان در سینما
نظرات کاربران
کد امنیتی
Far!de
Far!de
٩٧/٠١/١٨
٠
٠
بنظرم کلا فضای سینمای مانمیتونه دردرست کردن فیلمهایی بااینجورمضمون ها، یا همون فیلم ترسناک خودمون ،موفق باشه ...
rbm
rbm
٩٧/٠١/١٨
١
٠
صدا سیما بی خیال شده شما بی خیال نمیشید و یاد این سریال ها رو زنده میکنید؟
STONY
STONY
٩٧/٠١/١٩
٠
٠
فکر میکنم قبلا هم یک مقاله با محتوای مشابه با نوشته ی شما در بخش مقالات داشتیم..به هر حال خسته نباشید و موفق باشید :)
پربازدیدتریـــن ها