مردهای 9 هزار ساله اردبیل!
عجيب‌ترين گورستان تاريخي اردبيل

مردهای 9 هزار ساله اردبیل!

نویسنده : reza1381

اردبيل براي خيلي از گردشگران ايراني با طبيعت منحصر به فرد و آب و هواي لطيفش شناخته مي‌شود اما شايد کمتر کسي بداند که يکي از جالب‌ترين نقاط تاريخي کشور در اين استان قرار گرفته و در واقع وسيع‌ترين منطقه تاريخي استان اردبيل و با اهميت‌ترين سايت تاريخي مربوط به دوره پيش از میلاد مسیح در شمال غرب ايران به شمار مي‌رود.

منطقه باستاني معروف به شهر يري در شمال غربي روستاي پيرازميان در 31 کيلومتري شرق مشگين شهر قرار دارد. جايي در کنار رود قره سو که وسعت آن به 400 هکتار مي‌رسد و از سه قسمت دژ نظامي، معبد و قوشا تپه تشکيل مي‌شود. قدمت قلعه و معبد به 1450 پيش از ميلاد و قوشا تپه به 7 هزاره پيش از ميلاد مي‌رسد.

محوطه شهر يري اولين بار در سال 1978 توسط هيئت چارلز برني شناسايي و بررسي شد. او معتقد بود که عمر بعضي آثار تا هزاره سوم قبل از ميلاد، عصر آهن، سفال خاکستري و نخودي و نارنجي هم مي‌رسد.

 

چارلز برني تاريخ اکثريت گورهاي اين محل را هزاره دوم و اول قبل از ميلاد مي‌دانست و حتي پيش‌بيني مي‌کرد که اين تاريخ به هزار سال قبل‌تر، يعني هزاره سوم قبل از ميلاد هم برسد. با اين حال آثاري از سکونت عصر برنز شناسايي نکرده بر اين نظريه اصراري نورزيد تا اين‌که در کاوش‌هايي که توسط هيئت دکتر نوبري در آذر 1382 انجام شد، اشياي با ارزشي از داخل گورها به دست آمد که در حال حاضر در موزه باستان‌شناسي خلخال نگهداري مي‌شوند.

عده اي از باستان شناسان، قدمت اين محوطه را تا 9 هزار سال هم تخمين مي‌زنند و معتقدند که سنگ تراشه‌هاي از اشکال انسان مربوط به 7 هزار سال قبل از ميلاد مسيح در اين منطقه موجود است.

محوطه باستاني شهر پيرازميان در کنار رودخانه قره‌سو قرار دارد. جايي که بر روي سنگ‌هاي اطراف آن نقش و نگارهاي متعددي با طرح و ابعاد مختلف با ضربه زدن‌هاي منظم و دقيق با سنگ‌هاي سخت، استخوان حيوانات و فلزات سخت حک شده است. نقش‌هايي از بزکوهي، انسان درحالت‌هاي مختلف و چندين نقش نامشخص ديگر قابل مشاهده‌اند، تعداد آن‌ها محدود است .

 

اما در نزديکي‌هاي همين محوطه، سنگ قبرهايي با نقش‌هايي يک نواخت از چهره انسان‌هايي که دهان ندارند ديده مي‌شوند که ابعاد آن‌ها از 2متر تا 40 سانتيمتر متغير است و تعداد تقريبي آن‌ها به بيش از صد مورد مي‌رسد. اين محوطه در منتهي اليه دشت مشگين شهر و به فاصله 65 کيلومتري شمال‌غربي مرکز استان و در 35 کيلومتري شرق شهرستان مشکين شهر و در 2 کيلومتري شمال روستاي پيرازميان و از توابع بخش مشکين شرقي واقع شده و در آن مي‌توانيد يک قلعه وسيع با ديوار دفاعي سنگي از نوع خشکه چين را در کنار محلي براي برگزاري آيين‌هاي مذهبي و گورهاي باستاني متعدد ببينيد. تا به حال حدود 450 گور در اين محل شناسايي شده است که ابعاد کوچکترين آن‌ها 3.2 متر و بزرگ‌ترين آن‌ها 8.2 متر است. علاوه بر اين، يک غار باستاني و تپه‌هاي متعلق به دوره‌هاي مختلف از ديگر ديدني‌هاي اين منطقه است که باستان شناسان زمان زيادي را براي تحقيق در آن‌ها صرف کرده‌اند.

 

با تمام اين‌ها، اين روزها اگر گذارتان به منطقه تاريخي شهر پيرازميان بيفتد مي‌بينيد که وزش باد شديد و طوفان بخشي از محوطه باستاني شهر پيرازميان را در مشگين شهر تخريب کرده است. طوفان بخش حفاظت شده معبد را بطور کامل تخريب و سايبان محوطه را از جا کنده و به اطراف پرتاب کرده است.

اين در حالي است که مدير کل ميراث فرهنگي اردبيل در سال 84 ضمن بازديد از منطقه اعلام کرد که در سال 85 حريم شهر يري تعيين خواهد شد و اين منطقه باستاني به ثبت ملي و جهاني خواهد رسيد. ولي در مرداد سال 85 تحقيقات باستان‌شناسي منطقه تعطيل شد. او در مرداد سال 86 اعلام کرد که کار طراحي سازه محافظ انجام خواهد شد اما تا به حال هيچ اقدامي در جهت حفاظت از سنگ افراشت‌ها انجام نشده است.

---
---
---
---
برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
mahshid
mahshid
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
چه باحال
javad agha
javad agha
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
جالبن تشکر
a-pooryousof
a-pooryousof
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
جالب بود
neyosha
neyosha
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
تشكر ميشود
شکوفه گیلاس
شکوفه گیلاس
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!..عجبـــــــــــــــــــــ.......دیدنیه
Dokhtare Mashreghi
Dokhtare Mashreghi
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
چه جلب...خدا کنه میراث فرهنگی به فکر اینا باشه...
کودک درون
کودک درون
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
خیلی جالب بود،مسوولان میراث فرهنگی بیشتر به فکر باشند تا مثل الواحی که در بوشهر بود به سرقت نرود!!!
افسانه بانو
افسانه بانو
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
واقعا
sanjaghak
sanjaghak
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
جاااالب توجه ممنون
افسانه بانو
افسانه بانو
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
جالب بود .سپاس
7 مقدس
7 مقدس
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
ممنون.
maede
maede
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
چه جالب!البته اگه بذارن بمونه!
Mahnaz
Mahnaz
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
جالب بود...مرسی...
ati200
ati200
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
تاحالا نرفتم..مرسی
R-Rad
R-Rad
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
خیلی جالبه حالا مسئولان کارشون رو بلد باشن همین باعث توسعه ی توریسم میشه
m.coldboy
m.coldboy
٩٢/٠٥/٠٣
٠
٠
قشنگ بود..باید اینجور جاها معروف شه..من که نشنیده بودم تا حالا
subwoofer
subwoofer
٩٢/٠٥/٠٥
٠
٠
عالی بود
پربازدیدتریـــن ها
دین داری سخت شده است

شهر زیبا

٩٥/١٠/٢٨
فاز سیگار

سیگارت بهمن / قسمت اول

٩٥/١٠/٣٠
همین نیرومند بودن را

من زن بودنم را دوست دارم

٩٥/١٠/٣٠
شعری سروده خودم

مثل تفنگ عاشقم که دست خودم نبود

٩٥/١٠/٢٨
گاهی هوس می کنند بروند

همه چیز جدی می شود

٩٥/١٠/٣٠
بلال فروشی ناموفق

سیگارت بهمن / قسمت دوم

٩٥/١١/٠٣
آسمانی شدند

به مناسبت شهادت شیرمردان

٩٥/١١/٠٢
شعری سروده خودم

همچون «پلاسکو» میانِ دودها

٩٥/١١/٠٢
حال همه ما خوب است!

از شبکه های مجازی تا دانشگاه های مجازی

٩٥/١٠/٢٩
آری به روی کاغذهای سفید ذغال کاری شده.

نه به تلگرام!

٩٥/١٠/٣٠
لعنت به این زنگ دلهره آور

لعنت به اين تكرار

٩٥/١٠/٢٨
فراموش شان نکنیم

سوختن یا سوزاندن!؟

٩٥/١١/٠٢
پنجره ی آسمان را می گشایم

آسمان شکستنی نیست

٩٥/١٠/٢٩
آسوده بخوابید

مبارزان آسمانی آتش

٩٥/١١/٠٢
آتش در نبودت بی رحم می تاخت!

کاش بودی باران

٩٥/١١/٠٢
شعری سروده خودم

برخیز و بگو زنده ای!

٩٥/١١/٠٢
خشت خشت دلش لرزید

بعد از تو

٩٥/١٠/٢٩
حس خوب

مه ای در بامداد

٩٥/١٠/٢٩
با نام خدا

مرا یاری کن

٩٥/١٠/٢٨
مرزهای محرومیت را پاک کنید

پیرمراد پسر ایران

٩٥/١٠/٢٨
تبلیغات
تبلیغات