چرا ژاپن ژاپن شد؟
حکایاتی از فرهنگ و ارزش‌های اخلاقی ژاپنی‌ها

چرا ژاپن ژاپن شد؟

نویسنده : دختری از سرزمین ساکورا

 جامعه ژاپن به طرز شگفت‌آوری با وجود جمعیت ۱۲۰ میلیون، در مساحتی به اندازه یک پنجم کشور ما زندگی می‌کنند، به خوبی اداره می‌شود و در خیلی زمینه‌ها پیشرو و سرآمد کشورهای دیگر است. 

فکر می‌کنم برای خیلی از مردم دنیا این سوال وجود داشته باشد که چطور کشوری به این کوچکی که از همه طرف با آب محاصره شده و هیچ‌گونه بهره‌ای از منابع طبیعی نبرده، این‌طور مراحل ترقی را پشت سر گذاشته و به این مرحله از پیشرفت رسیده است. من به شخصه دلایل عمده این منحصر به فرد بودن ساختار جامعه ژاپنی را در حفظ فرهنگ غنی و چند هزار ساله‌شان می‌دانم که حتی با مدرن‌گرایی چند نسل اخیر، بالکل از جامعه رخت نبسته است.

این ارزش‌های فرهنگی جامعه ژاپنی را من بر اساس دیده‌ها و تجربیات چند ساله خودم در سه مورد کلی خلاصه می‌کنم و آن سه مورد عبارتند از: ۱. احترام  ۲. نظم  ۳. سختکوشی 

 

اولین عادت مثبت ژاپنی‌ها که در این پست در موردش می‌نویسم عادت «تشکر کردن» است. آن هم نه تشکر به خاطر لطف کسی، بلکه از روی خوب بودن و ادب فردی. ژاپنی‌ها مدام دارند به بهانه‌های مختلف از هم تشکر می‌کنند و هر مکالمه‌ای که با یک ژاپنی داشته باشید، حتما در نهایت با کلی خم و راست شدن و تشکر کردن و ادای احترام تمام می‌شود. هضم این مسئله برای ما نسل جدید ایرانی که متاسفانه به عادت غلط «همیشه طلبکار بودن» (به تعبیر من) دچار هستیم، شاید کمی سخت و غیر قابل تصور باشد. اما این عرف جامعه ژاپنی که یکی از زیرمجموعه‌های فرهنگ احترام محسوب می‌شود، یک ارزش جا افتاده این سرزمین است.

 

در زیر چند مثال می‌زنم:

ـ اگر شما وارد مغازه‌ای شوید، چه خریدی از آن مغازه بکنید و چه نه، موقع خروج از شما بابت حضورتان در آن مغازه با احترام تشکر می‌شود.

ـ مامور قطار به هنگام عبور از واگن‌ها، قبل از خروج از یک واگن و نیز بعد از ورود به واگن دیگر، با احترام تعظیم می‌کند و از مسافران بابت انتخاب آن شرکت قطار تشکر می‌کند. این در حالی است که در بیشتر موارد خط قطار یا اتوبوس دیگری در آن مسیر تردد نمی‌کند و شما عملا انتخاب دیگری هم نداشته‌اید.

ـ متصدی بانک‌ها، مامورین اداره پست، حتی دربان ساختمان‌های اداری، همه و همه بعد از انجام کار شما هنگام خروج از شما تشکر کرده و با لبخند بدرقه‌تان می‌کنند.

 

شاید بگویید که اینها بیشتر مشتری مداری‌است و فقط در نظام سرمایه‌داری و دنیای کار و تجارت اتفاق می‌افتد، اما بهترست بدانید که این ادب مردم ژاپن به همین جا ختم نمی‌شود و در روابط عادی و روزمره‌شان هم حفظ می‌شود. ادامه مثال‌ها را بخوانید:

ـ شما با هر آشنا یا دوست ژاپنی که صحبت کنید، چه مستقیم و چه از طریق تلفن، در پایان مکالمه حتما از شما بابت وقتی که صرف کردید و با او حرف زدید تشکر می‌کند. حتی اگر این شما بودید که کار داشته و به طرفتان زنگ زده‌اید، او از بابت تماس‌تان اعلام تشکر می‌کند. (گاهی شاهد برخی از ژاپنی‌ها هستم که از روی عادت پشت تلفن هم خم و راست می‌شوند و ابراز احترام می‌کنند!) 

ـ فرض کنید به خانه یک ژاپنی برای شام دعوت شدید، همان شب وقتی به خانه برگردید، قبل از این‌که شما فرصت کنید تلفن و یا ایمیل تشکر بفرستید، می‌بینید از طرف دوستان ژاپنی‌تان پیام تشکر آمده برای این‌که دعوت‌شان را پذیرفتید و خوشحال‌شان کردید (گاهی این کارشان لج من را درمی‌آورد، هر چقدر هم بخواهم با رعایت فاصله زمانی مناسب این کار را خودم زودتر انجام بدهم باز این ژاپنی‌ها همیشه پیش دستی می‌کنند و من را شکست می‌دهند!)

 

این‌ها موارد بسیار پیش پا افتاده‌ای هستند که من هر روز بین ژاپنی‌های اطرافم می‌بینم و حقیقت این‌جاست که در جامعه ایرانی خودمان هم کم ازین آداب و رسوم قشنگ نداریم. فقط متاسفانه من احساس می‌کنم که این ظرافت‌های زیبای فرهنگی رفته رفته دارد کمرنگ می‌شود و جایش را یک نوع زود داوری، توقع و طلبکاری از اجتماع می‌گیرد. بی‌احترامی، با لحن تند حرف زدن و همیشه متوقع بودن به نوعی دارد تبدیل به یک هنر ارتباطی بین ما ایرانی‌ها می‌شود. امید دارم که نسل جوان ما هم یاد بگیرد که همیشه فقط در مقابل لطف نباید تشکر کرد. گاهی هم فقط به خاطر خوبی و ادب خودمان تشکر کنیم.

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
sahar
sahar
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
حوصله ندارم بخونم...لطفا چکیدش رو بهم بگین
باران
باران
٩٢/٠٤/١٧
٠
٢
بخونش فوق العاده اس
neyosha
neyosha
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
راست میگه یکی چکیده شو بگه
h-ziya
h-ziya
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
من دلم تشکر می خواد ملت همیشه طلبکار در صحنه حاضر!
Dokhtare Mashreghi
Dokhtare Mashreghi
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
واقعا اگه ایران هم اینجوری بشه...تا ده سال دیگه از ژاپن بالاتر میشیم...ممنون...
بالتازار
بالتازار
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
چرا اینجا همه عادت کردن به لقمه جویده و مطالب کوتاه کم مایه! خوب وقت بزار بخون عزیزم.
رادمهر
رادمهر
٩٢/٠٤/١٧
١
٠
ممنون از شما که دوستان مینیمال نویس رو با خاک کوچه یکی کردین...
بالتازار
بالتازار
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
این کامنت من ردیه ای بر مینمال نویسندگان خوش ذوق و قریحه نبود واقعا!
نگارا
نگارا
٩٢/٠٤/١٧
١
١
هعیییی متاسفانه این چیززا فراموش شدس تو سرزمین ما!!همه از هم طلبکارن همه باهم جنگ دارن!!
رادمهر
رادمهر
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
اول از همه بگم که از مقایسه خوشم نمیاد البته شما درست میگین اما دیگه از گفتن و این چیزا گذشته ماها خودمون هم میگیم و اما رعایت نمیکنیم...چ میشه کرد دیگه واقعا نمیدونم باید چ کرد...
sam.ariyaee
sam.ariyaee
٩٢/٠٤/١٧
٠
١
کشور عشق فرهنگ و مردمان سخت کوش ... عاشقشونننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننننم
blue girl
blue girl
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
مقایسه نکنید
گربه ی گریان
گربه ی گریان
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
چرا مقایسه نکنیم...که همین طوری بمونیم؟؟؟؟...اینو میخواهید؟؟
ساحل مهربانی
ساحل مهربانی
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
مقایسه اگه برای ایجاد تغییرات مثبت باشه خیلی هم خوبه
v-qavam
v-qavam
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
حفظ فرهنگ اصيل ايراني خيلي خوبه
شکوفه گیلاس
شکوفه گیلاس
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
وای...واقعا؟؟....چه با فرهنگ......چه با ادب.......خوش به حالشون..منم همچین مردمی میخوام
گربه ی گریان
گربه ی گریان
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
دمتون گرم....حرف دل
یه آدم
یه آدم
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
چه جلب ممنون
tanha
tanha
٩٢/٠٤/١٧
٢
٠
خیلی ممنون/ ماهم تو فرهنگمون احترام رو داریم و غیر از احترام خیلی جنبه های مثبت دیگه هم داریم ولی این خودمونیم که اینارو اجرا نمیکنیم و ارزشی قائل نمیشیم!
افسانه بانو
افسانه بانو
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
سپاس
نوشا
نوشا
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
چقد طولانیه ....
باران
باران
٩٢/٠٤/١٧
١
٠
ارزش خوندن داره
mah-tkh
mah-tkh
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
تو دین ما گفته شده که به کسی غیر از خدای خودتون تعطیم نکنین! من خم و راست شدن مکرر این ژاپنیها و این همه تعارف رو نمیپسندم! ولی از حق نمیشه گذشت که مردمان سخت کوش و پرتلاشی هستند که کشورشونو به اینجا رسوندن!
fafa.tk
fafa.tk
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
منم همین طور
باران
باران
٩٢/٠٤/١٧
١
٠
ما تو تمدن ایرانی اسلامی مون هیچی کم نداریم مساله اینجاس که الان یه سری اداب و رسوم رو سنتی میدونن و ازش متنفرن و یه عده هم به اسم روشنفکری کلا سنن رو زیر سوال میبرن در حالیکه کشور ژاپن با تعدیل کردن سنت ها نه دورریختن اونهاو حفظشون خیلی ترقی کرده ممنون خیلی خوب نوشته بودید.
دختری از سرزمین ساکورا
دختری از سرزمین ساکورا
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
خیلی خوب متوجه منظور متن شدید. دقیقا من هم میخواستم همین نکته را برسانم که در ژاپن مدرنیته لزوما به معنی دور ریختن سنت ها و پس زدن آنها نیست.
مهرداد غلامی مقدم
مهرداد غلامی مقدم
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
سلام دوست من ژاپن ژاپن شد به خاطر این که سختی زیادی کشیدن و ثابت شده که کشوری که سختی زیادی ببینه پیشرفت میکنه . پس فرهنگ غنی خودمون رو با اونا مقایسه نکن . البته مشکل ما دم زدن به همین فرهنگ غنی که یاعث شده ما پیشرفت نکنیم .
ساحل مهربانی
ساحل مهربانی
٩٢/٠٤/١٧
١
٠
به نظر منم زمان جنگ تحمیلی خودمون، همه پر تلاش تر بودن و فکرهای خلاق فعال تر بود / این خاصیت سختی هاس. ولی الان رفاه ما رو تمبل کرده
Paeez
Paeez
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
ما هم احترام به بزرگتر رو داریم فرهنگ غنی ..اما کمرنگش کردیم
آرشام ایرانی
آرشام ایرانی
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
جالب بود .تشکر
fafa.tk
fafa.tk
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
ممنون
ghazale
ghazale
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
واقعا ؟ چه کارا ! چقدر مبادی آداب ! یااااااااااااااااااااااد بگیرین یکم !:))))
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
برای حفظ فرهنگشان چه کارها که نمکنند ایول دارن ژاپن پس ازجنگ جهانی و بمباران به همه فهموند که زمین خوردن در فرهنگشان نیست شعارشون فقط تلاش تلاش تلاش است
ساحل مهربانی
ساحل مهربانی
٩٢/٠٤/١٧
١
٠
یه دلیل مهم ش اینه ک این فرهنگ سازی از مدرسه ها شروع شده / ینی روی آموزش و پرورش سرمایه گذاری کردن و حالا دارن نتیجه مثبتش رو می بینن
افسانه بانو
افسانه بانو
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
موافق
taba_sa
taba_sa
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
منم خیلی زیاد مبافقم...
افسانه بانو
افسانه بانو
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
سپاس
a-pooryousof
a-pooryousof
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
طولاني بود
mahshid
mahshid
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
مغسی
taba_sa
taba_sa
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
بله باید ما هم سنت های قدیم و پر ارزشمونو تعدیل کنیم به جای اینکه صرفا فرهنگ غربی رو کورکورانه تقلید کنیم.... ممنونم....
Mahnaz_72
Mahnaz_72
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
ممنون
h-ziya
h-ziya
٩٢/٠٤/١٧
٠
٠
دختری از کجا؟!
s-rastgoo
s-rastgoo
٩٢/٠٤/٢٠
٠
٠
ژاپن پیشرفتش رو بعد از دو بمب اتمی که سرش ریختن شروع کرد و تا قبل از جنگ جهانی هیچ گاه یک کشور مهم محسوب نمیشد ولی ابر و باد و مه و خورشید و فلک و صد البته مردم خودش دست به کار شدن تا این شدن!فرق ما اینه که لای چرخ ما چوب گذاشتن و میذارن ولی اونا نه!
٩٢/٠٤/٢٠
٠
٠
کاش در مورد نظم و سختکوشی ژاپنی ها هم که گفتین می نوشتین.به نظر من ما باید اول از خودمون شروع کنیم . ممنون از مطلب قشنگتون
m@rchan
m@rchan
٩٢/٠٤/٢٢
٠
٠
هاااااادیگه....
mab3740
mab3740
٩٢/٠٦/٠٧
٠
٠
مشکرم
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

ترافیک خیال

٩٥/٠٩/٠٧
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
پاییز را مرگ می دانم

پاییز لعنتی

٩٥/٠٩/٠٦
قرار نیست بیایی!

بامداد پنجم آذر هزار و سیصد و نود و قلب

٩٥/٠٩/٠٦
گپ و گفتی کوتاه با دانشجویانی که در کنار تحصیل کار هم می کنند

کار کن، دانش بجو!

٩٥/٠٩/٠٧
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اراده

می خواستم خلبان شوم

٩٥/٠٩/٠٦
یکی این را به زندگی حالی کند

برزخ

٩٥/٠٩/٠٧
چه کاریست؟

فهم

٩٥/٠٩/٠٨
وقتی در 24 ساعت یک ملت عزادار می شود...

تراژیک ترین دو روز

٩٥/٠٩/٠٨
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
بارانی که نمی بارد

این هوا خفه مان می کند

٩٥/٠٩/٠٧
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
هنوز درد می کند

چوب استاد

٩٥/٠٩/٠٦
قسمت اول: فراخوان

جایزه ادبی در قرون پیشین

٩٥/٠٩/٠٨