معرفی سازهای ایرانی

معرفی سازهای ایرانی

نویسنده : sjalal

در این مطلب قصد دارم چندتا از سازهای اصیل ایرانی را معرفی کنم تا نگاه‌ماننسبت به موسیقی ایرانی جامع‌تر شود.

 

|| بربط: تاریخ پیدایش بربط مشخص نیست اما عده‌ای سازنده آن را باربد موسیقی‌دان زبردست دربار خسرو پرویز و عده‌ای هم فارابی  می‌دانند. بربط سازیست با صدایی بم و بسیار دلنیشین که کاسه بزرگ و دسته کوتاه دارد و فاقد پرده بر روی دسته می‌باشد. صدای بربط با صدای اکتاو چهارم پیانو از راست به چپ برابری دارد .

 

|| نی: از سازهای بادی ایرانی ست. نی ایرانی بر چند نوع است: دوزله، قره نی، نای هفت بند و ...

نای هفت‌بند از گیاه نی ساخته می‌شود و طوری آن را می‌برند که از سر تا ته آن شامل هفت بند شود. به طور کلی نی را با جا گرفتن بین دو دندان نیش و گرد کردن زبان در پایین و پشت آن می‌نوازند اما اساتیدی همچون جمشید عندلیبی زبان را در بالا می‌گذارند.

 

|| سنتور: از سازهای ایرانی به شکل ذوزنقه که دارای سیم‌های بسیاری است و به وسیله دو مضراب چوبی نواخته می‌شود. ساخت آن را به فیلسوف عالیقدر  و موسیقیدان بزرگ قرن چهارم، ابونصر فارابی نسبت داده اند. مانند بربط، ساز دیگر ایرانی بعدها به خارج برده ‌شد. سنتور جزء سازهای مضرابی (یا زهی- ضربی) بشمار می‌آید. این ساز از یک جعبه تشدید صدا به شکل ذوذنقه‌ متساوی الساقین ـ متوازی الاضلاع تشکیل شده است به طوری که بلندترین ضلع موازی آن نزدیک به نوازنده و دو ضلع با طول برابر، دو ضلع موازی را به طور مورب قطع می‌کنند.

 

|| تار: از سازهای زهی است که با زخمه نواخته می‌شود. تار در ایران و برخی مناطق دیگر خاورمیانه مانند آذربایجان و ارمنستان و گرجستان برای نواختن موسیقی کلاسیک این کشورها رایج است. در گذشته تار ایرانی پنج سیم (یا پنج تار) داشت. غلامحسین درویش یا درویش خان سیم ششمی به آن افزود که همچنان به کار می‌رود. کاسه تار بیشتر از کنده کهنه چوب توت ساخته می‌شود که هر چه این چوب کهنه‌تر باشد به دلیل خشک بودن آن چوب، تار دارای صدای بهتری خواهد بود.

 

|| تنبک: به این ساز تنبک، دمبک، دنبک یا ضَرب هم می‌گویند. یکی از سازهای کوبه‌ای پوستی است و از نظر سازشناسی جزء طبل‌های جام‌شکل محسوب می‌شود که از این خانواده می‌توان به سازهای مشابه مانند داربوکا در کشورهای عربی و ترکیه و همچنین زیربغلی در افغانستان اشاره کرد. بدنه تنبک را در گذشته از جنس چوب، سفال و گاهی هم فلز می‌ساختند، اما امروزه از جنس چوب می‌سازند.

 

|| کمانچه: این ساز جز دسته سازهاي زهي ست و دارای 4 سیم است. این سیم‌ها به موازات تمام طول ساز امتداد دارد و صدای آن خیلی خوش و جذاب است ولی کمی به اصطلاح تو دماغی ست. کاسه صوتی این ساز از چوب توت است که با برش‌های از عاج تزیین شده است.

پیشینه کمانچه در ایران به پیش از اسلام می‌‌رسد و در نواحی بلوچستان به نام غژك یا غیچک نامیده می‌شود ولی شمار سیم‌های آن از کمانچه بیشتر است. کمانچه با صدای تو دماغی مربوط به سبک قدیم این ساز و در واقع شیوه کمانچه نوازی استاد اصغر بهاری است. اما امروز غیر از این سبک شیوه کمانچه نوازی نوین هم وجود دارد که کیهان کلهر آن را بارورتر کرده.

 

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
aassak13
aassak13
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
جا داره یادی کنم از استاد دوتار قوچان مرحوم حاج قربان سلیمانی ، روحش شاد
اشکمهر آتشروان
اشکمهر آتشروان
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
اطلاعاتی که من دارم اینکه به یمن بی اهمیت بودن و تلاش نکردن مسولان کشورمون مخصوصا مسولان موسیقی کشور /هیچیک از این سازها به صورت رسمی در دنیا ایرانی الصل بودنشون تایید نشده یعنی چه:مثلا ساز تار که کاملا ایرانی هست .در اصل یک ساز از سازهای کشور " آذربایجان" شناخته شده در جهان!/و همینطور بقیه سازها به کشوهای دیگر/وقتی کشوری حتا نشان دادن ساز را تلوزیونش ممنوع میکنه.بایدم این سواستفاده ها از تاریخ بشه و به همچنین به یغما بره تاریخ موسیقایش./
saleh
saleh
٩٤/٠٦/١٣
٠
٠
دبستان بودم که کلاس سنتور میرفتم. اولین آهنگی هم که یاد گرفتم «گل پامچال بود» اما به خاطر بچگی ادامه ندادم کلاس رو و الان یکی از بزرگترین حسرتام اینه که چرا اون موقع بیخیال سنتور شدم. خیلی دوست دارم این ساز رو و چند سالی هست که میخوام برم کلاس! هنوز فرصتش پیش نیومده! واقعا موسیقی مهجور تو کشور ما و به قول مستر اشکمهر سازهای ما رو کشورای همسایه خصوصا آذربایجان به نام خودش داره ثبت جهانی میکنه اونوقت ما تمام دغدغه مون ان شده که خدای نکرده ساز دده نشه تو رسانه ی میـــــــــلیمون! ممنون آقا جلال از زحمتتون. :)
هادی قنبری
هادی قنبری
٩٤/٠٦/١٣
٠
٠
خیلی مفید بود؛ پیشنهاد می کنم در مورد سازهای ناشناخته تر ایرانی هم یه مطلب در صورت تمایل بنویسید..
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٤/٠٦/١٣
٠
٠
سلام خیلی جالب بود.خدایارتان باد
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
اندر مصائب شغل من

پرنیا؟ پریا؟ پریان؟ پرنیان؟

٩٥/٠٩/١٣
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤