از لوح های گلی تا چاپ الکترونیکی
مروری کوتاه بر تاریخچه کتاب در دنیا

از لوح های گلی تا چاپ الکترونیکی

نویسنده : ساحل مهربانی

 کتاب در عمر تقریبی پنج هزار ساله‌ی خود مسیر شگفتی را از لوح گلی آغاز کرد تا به نشر الکترونیک برسد. از نوشتن بر لوح گلی تا آغاز نشر گسترده کتاب ۴۵۰۰ طول کشید، اما شتاب تحولات در چند دهه گذشته شگفت‌انگیز است.

 

خط میخی

باستان‌شناسان و تاریخ‌نویسان از وجود کتابخانه‌هایی با ده‌ها هزار لوح گلی در شهرهای سومریان (هزاره دوم و سوم پیش از میلاد) سخن می‌گویند. مرکز تمدن سومریان در جنوب عراق کنونی و میان دو رود دجله و فرات قرار داشته و این قوم حدود پنج‌هزار سال پیش خط میخی را برای نگارش ابداع کردند.

 

پاپیروس

نوشتن بر لوح‌های فلزی و چوبی گام‌های بعدی بودند و استفاده از پوست حیوانات و ابداع پاپیروس را می‌توان جهشی انقلابی محسوب کرد. مصریان حدود دو هزار سال پیش از میلاد مسیح از مغز گیاهی علفی به نام بوریا لوح‌هایی ساختند که پاپیروس خوانده می‌شود.

 

کتاب چوبی یونانیان

در سنگ ‌‌نگاره‌های برخی از پرستشگاه‌های آتن کتاب‌هایی به چشم می‌خورد که از تعدادی لوح چوبی متصل به هم ساخته شده‌اند. این فرم بعدها به یکی از متداول‌ترین شکل‌های کتاب با برگه‌هایی از چرم تکامل یافت و از قرن چهارم تقریبا جایگزین طومار پاپیروس شد.

 

رواج کاغذ

افزایش تعداد عنوان‌ها و ضخامت و گرانی اوراق چرم و پوست رفته ‌رفته راه را برای استفاده از کاغذ باز کرد. چین یکی از نخستین کشورهایی است که به تولید انبوه کاغذ‌های بسیار نازک پرداخت. پارچه ابریشم نیز به خاطر دوام و مرغوبیت برای تولید کتاب‌های نفیس به کار گرفته می‌شد.

 

حروف چاپی

استفاده از حروف قابل جا‌به‌جایی و حروف‌چینی گام بعدی در تکامل تولید انبوه کتاب بوده است. سازمان یونسکو در سال ۲۰۰۱ نسخه‌ای از تعالیم بودایی را که در سال ۱۳۷۷ با این شیوه در کره تکثیر شده، به عنوان میراث فرهنگی بشر به ثبت رساند.

 

ماشین چاپ

نیاز به تعداد بیشتر کتاب باعث شد که یوهانس گوتنبرگ آلمانی با الهام از تکنیکی که در چین و کره ابداع شده بود، نخستین ماشین چاپ با استفاده از حروف قابل جابه‌جایی را در میانه‌ی قرن پانزدهم میلادی اختراع کند

 

گسترش کتاب‌های چاپی

فهرست کتاب‌های چاپی در دنیای آلمانی‌زبان قرن شانزدهم بیش از ۹۰ هزار عنوان را دربردارد و گمان می‌رود در این قرن بین ۴۰ تا ۶۰ هزار عنوان دیگر نیز منتشر شده که به این فهرست راه نیافته‌اند.

 

کتاب‌های رنگی

بیش از ۴۵۰۰ سال طول کشید تا کتاب از لوح گلی به تعدادی صفحه‌ی کاغذی میان دو جلد تحول پیدا کند و کالایی بشود در دسترس عامه مردم. از این دوران کمتر از چهار قرن زمان لازم بود تا کتاب با تصویرهای چهار رنگ و در تیراژ‌های میلیونی منتشر شود.

 

نشر الکترونیک

شتاب این تحول و تغییرات با ورود انسان به دنیای نشر الکترونیک چنان ابعادی پیدا کرد که در کمتر از سه دهه برای نوشتن و تکثیر کتاب دیگر نه به کاغذ نیاز است نه به دستگاه چاپ. نخستین کتابی که فقط بر روی صفحه کامپیوتر قابل خواندن بود اثری است از ویلیام گیبسون، نویسنده آمریکایی داستان‌های علمی- تخیلی که در ۴۰ سالگی نویسنده (۱۹۸۸) برای خرید به بازار عرضه شد.

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
javad agha
javad agha
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
می خواستی بگی علم پیشرفت میکنه می دونستیم
javad agha
javad agha
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
در هر صورت مرسی
R-Rad
R-Rad
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
اطلاعات عالی بود ممنون!
ارش
ارش
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
شما عشق رنالدویید؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
R-Rad
R-Rad
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
نه عاشق رونالدو هستم
R-Rad
R-Rad
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ناراحت شدی آرش؟
ارش
ارش
٩٢/٠٣/١٦
٠
٠
نه ناراحت نشدم. منم عشق رونالدو یم
ارام
ارام
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ممنون
A.hosseiny
A.hosseiny
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ممنون دوست دارم همشون رو امتحان کنم
s.a
s.a
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
هووووووووووم............ مرسی............. امیدوارم ببینی اینجا رو :|
radmehr
radmehr
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
بله علم در گذر تاریخ واقعا جالب بود...
Mohammad Ghandehari
Mohammad Ghandehari
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ممنون
nika
nika
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
مرسی.............
باران
باران
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ممنون
ati200
ati200
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
خوب بود
Paeez
Paeez
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
مرسیـــــــــــــــــــــــــــــــــــ!!!!!!
افسانه بانو
افسانه بانو
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
سپاس
hamid_kh
hamid_kh
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ممنون ... جالب بود ...
Dokhtare Mashreghi
Dokhtare Mashreghi
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
ممنون...
negin_z_sh
negin_z_sh
٩٢/٠٣/١٥
٠
٠
بله دیگ
ساحل مهربانی
ساحل مهربانی
٩٢/٠٣/١٦
٠
٠
مرسی از همه دوستان بزرگوار / ممنون ک وقت گذاشتین
میلاد
میلاد
٩٢/٠٣/١٦
٠
٠
چه جالب ...ممنون
علیرضا
علیرضا
٩٢/٠٣/١٦
٠
٠
ممنونم جالب بود :)
2nyadideh
2nyadideh
٩٢/٠٤/٠٣
٠
٠
جالب بودندي :)
پربازدیدتریـــن ها
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
بعضی ها

ساعت های بی صدا

٩٥/٠٩/١١
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
گفت: «من به دنیا اومدم پیاده بیام تا حرم آقا»

مشغول می زدم

٩٥/٠٩/١٠
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣