چه کسانی می‌توانند داستان نویس شوند؟!
آموزش داستان نویسی. قسمت یک از چهار

چه کسانی می‌توانند داستان نویس شوند؟!

نویسنده : سایت جیم

نکته: آن‌چه در چهار بخش به عنوان آموزش داستان نویسی تقدیم خوانندگان سایت جیم می‌شود بیشتر از آن‌که مطلبی حاوی اصول کارگاهی و مستقیم در مسیر داستان نویسی باشد، با هدف آشنایی و جهت دادن به ذهن مخاطب از چند منبع مناسب که مهم‌ترین آن‌ها مطالب «محمدرضا سرشار» در این‌باره است گردآوری شده است.  

 

چه كسانی می‌توانند هنرمند باشند؟

وارد شدن در هر رشته‌ای نیازمند وجود یك زمینه قبلی در شخص داوطلب است. پیش زمینه عالم هنر نیز به اعتقاد عده‌ای وجود «هوش» و «حساسیت» در شخصی است كه می‌خواهد به این وادی قدم بگذارد. یك مطالعه سطحی در زندگی هنرمندان اصیل و مشهور جهان نشان می‌دهد كه آن‌ها از این دو ویژگی برخوردار بوده‌اند.

 

منظور ازهوش، داشتن بهره هوشی بالاتر از متوسط و مقصود از حساسیت، داشتن آنتن‌های حسی قوی و تیزتر یك فرد نسبت به پیرامون خود در مقایسه با افراد دیگر است، به طوری كه فرد در قبال مسائل و اتفاقاتی كه در پیرامون او و جهان رخ می‌دهد عكس العمل‌هایی به مراتب عمیق‌تر و گسترده‌تر نشان می‌دهد. در برابر حوادث مختلف بسته به نوع آن مانند بچه‌ها، از شادی لبریز یا مانند زنان به سادگی اشك بریزد و یا مانند افراد زود رنج و كم تحمل از عمق وجود خشمگین شود و از شدت خشم همه چیز را به هم بریزد.

 

هوش و احساس کامل دو عنصر لازم برای ورود به عرصه هنر است. وقتی مجموعه متناسبی از این دو عامل در شخصی جمع شد و با یك ذوق تربیت یافته هنری همراه شد، ما شاهد یك «هنرمند بالقوه» خواهیم بود، یعنی هنرمندی كه تنها استعداد هنری دارد اما هنوز این استعداد به عرصه ظهور نرسیده است. برای بالفعل شدن این استعداد مطالعه، تحقیق و تمرین بسیار زیاد تا حد اشباع شدن در آن رشته خاص باید انجام گیرد تا فرد فوت و فن‌ها و چم و خم‌های آن رشته را به خوبی فرا بگیرد تا كاملا بر آن فنون مسلط و سوار شود.

 

برای قصه نویس شدن نیز باید مراحلی طی شود كه از آن جمله خواندن هزاران داستان است. یعنی وقت گذاشتن و به قول قدیمی‌ها دود چراغ خوردن وشب بیداری‌ها وگذشتن از بسیاری از تفریحات و مشغولیت‌های دیگر.

در این راه میان بر وجود ندارد باید تمام راه را رفت و آن هم پیاده تا به سر منزل مقصود رسید. تحمل این رنج‌ها نه تنها در مراحل ابتدایی آن وجود دارد بلكه تا رسیدن به مرحله پختگی و كمال نیز باید ادامه یابد.

 

درباره رمان عظیم حدودا دوهزار صفحه‌ای «جنگ وصلح» اثر لئو تولستوی نوشته‌اند كه او آن را هفت بار پاكنویس كرد. حال آن‌كه دنیا او را از نوابغ كم نظیر عالم ادبیات می‌داند.

ارنست همینگوی می‌گوید داستان «پیرمرد و دریا» را بیش از دویست بار باز نویسی كرده است. غرض آن‌كه خوش باوری و ساده انگاری است كه كسی گمان كند بدون كوشش و تلاش بسیار و تنها با داشتن ذوق واستعداد هنری می‌تواند در این راه به جایی برسد و یك شبه ره صد ساله را بپیماید و به قله‌های موفقیت دست یابد. پس كار خود را با خواندن داستان‌های مختلف و برگزیده شروع می‌كنیم.

 

از كجا آغاز كنیم؟

كسی كه می‌خواهد قصه‌نویس خوبی شود حتما باید از همان دوران كودكی قصه بخواند و خیلی زیاد هم بخواند. اما این تاكید نباید كسی را به اشتباه بیندازد كه مطالعه چنین شخصی تنها باید به قصه محدود شود. موضوع كار قصه‌نویس انسان و زندگی است. انسان یك موجود چند بعدی است و در مسیر زندگی خود با كل هستی در ارتباط بده و بستان متقابل است.

پس نویسنده برای طرح درست ودقیق و كامل انسان در قصه‌هایش مجبور است به شناختی كامل از هستی، جهان، طبیعت، خود و سایر موجودات دست پیدا كند. او تاریخ و گذشته‌ای دارد و در این سیر تاریخی شكست‌ها و پیروزی‌هایی را پشت سر گذاشته، آزمایش‌ها و خطاهایی كرده، خام بوده و پخته شده تا به صورت امروزی در آمده است. پس نویسنده لازم است چیزی از تاریخ زندگی نوع انسان، تاریخ نژاد و كشورش و آداب و رسوم ملت خود بداند.

نویسنده برای طرح درست و دقیق و كامل انسان در قصه‌هایش مجبور است به شناختی كامل از هستی، جهان، طبیعت، خود و سایر موجودات دست پیدا كند

از دیگر سو، انسان تنها بعد مادی و جسمانی ندارد و دارای جنبه‌ای عمیق‌تر و پیچیده‌تر ـ كه از آن به بخش روحی ومعنوی یاد می‌كنند ـ است و باید این جنبه را هم به خوبی شناخته و مطالعاتی نیز در این زمینه داشته باشد.

از جمله یك نویسنده باید در زمینه‌های مذهبی، سیاسی، اجتماعی، روان شناسی و مردم شناسی وغیره مطالعات عمیقی انجام دهد.

پس از طی این مراحل او باید با دید و زاویه‌ای جدید به پیرامون خود نگریسته و جنبه‌های جدیدی از موضوعات را كشف كند. او باید بتواند بر آفت بزرگ «عادت» و «روزمرگی» غلبه كند و هیچ چیز را عادی و معمولی تصور نكند بلكه به هر چیز و هر كس چنان نگاه كند كه گویی اولین بار است آن را می‌بیند. آنگاه است كه در میان همین جریان‌ها و پدیده‌های از نظر دیگران معمولی زندگی، چیزهایی را خواهد دید و كشف خواهد كرد كه بقیه متوجه آن‌ها نشده‌اند.

یكی از قصه‌نویسان مشهور می‌گوید:

آن‌چه را كه انسان می‌خواهد در قصه بیان كند، باید مدتی دراز و با دقت فراوان نگاه كند، تا بتواند جنبه‌ای از آن را پیدا كند كه پیش از آن به وسیله هیچ كسی گفته نشده باشد

 

حرف آخر

لئو تولستوی، نویسنده شهیر روسی می‌گوید: «هنر انتقال احساس تجربه شده است.» یعنی در واقع، یك اثر هنری از زمانی شروع به آفریده شدن می‌كند كه هنرمند در چار چوب یكی از قالب‌های هنری، دست به كار انتقال احساسی كه خود پیش‌تر به ژرفترین شكل ممكن آن را تجربه كرده است، به مخاطبانش می‌شود.

اگر هنرمندی به شرح و وصف و تجسم چیزها و حس‌هایی كه خود با آن‌ها آشنایی عمیق و بی‌واسطه ندارد، بپردازد حاصل كارش نمی‌تواند دارای اصالت هنری لازم باشد. به همین سبب نیز، اثر مخلوق او، تاثیری را كه لازمه یك اثر هنری ارزشمند است برمخاطبانش نخواهد گذاشت.

بعد دیگر كار، به عشق و علاقه هنرمند به موضوع و عناصر كارش ارتباط پیدا می‌كند. به بیانی دیگر: شرط رسیدن برای جذاب و مؤثر از كار در آمدن یك اثر هنری، آن است كه هنرمند، تا خود به شدت تحت تاثیر موضوعی قرار نگیرد در صدد خلق اثری در آن باره بر نیاید.

زیرا:

«ذات نایافته از هستی بخش

كی تواند كه شود هستی بخش»

و سخن تنها آن زمان كه از دل بر آید، بر دل می‌نشیند.

 

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
t.m
t.m
٩٢/٠١/١١
٠
٠
من عآآآآآآآآآآآآشق نویسندگی اَستَم ...
parisa
parisa
٩٢/٠١/١١
٠
٠
می تو.............
سین سید هاشم صاد صفدری
سین سید هاشم صاد صفدری
٩٢/٠١/١١
٠
٠
جالب بود!موتوچکرم
چرا ناشناس مهشیدم
چرا ناشناس مهشیدم
٩٢/٠١/١١
٠
٠
حسش نیست بخونم
parisa
parisa
٩٢/٠١/١١
٠
٠
جالی بود...........
لاکپشت
لاکپشت
٩٢/٠١/١١
٠
٠
رمان مینویسم
اسمانه
اسمانه
٩٢/٠١/١١
٠
٠
من که از این هنر بی بهره ام ..
Nika
Nika
٩٢/٠١/١١
٠
٠
جالب بودددددددد
m-ghorbani
m-ghorbani
٩٢/٠١/١١
٠
٠
وای من عاشق نویسندگیم...تمام مشکلم هم نوشتن متن های زیبا بود...مررررررررررررسی از مطلبتون:)))))))
mo_so
mo_so
٩٢/٠١/١٢
٠
٠
قطعا نویسنده خوبی نیستم و نخواهم شد
علیرضا
علیرضا
٩٢/٠١/١٢
٠
٠
خیلی ممنونم جیم/سعی خودم رو میکنم کمی هم که شده نویسندگی رو یاد بگیریم/
nika
nika
٩٢/٠٣/١٣
٠
٠
ممنونم..................
پربازدیدتریـــن ها
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
بعضی ها

ساعت های بی صدا

٩٥/٠٩/١١
چرا همیشه همه چیز را آماده می خواهیم؟

دوستت دارم های ناگفته

٩٥/٠٩/١٥
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
باید بشوی همان آدم سابق

آفرینش برای خوب بودن

٩٥/٠٩/١٤
اندر حکایت آموزش مسائل جنسی به کودکان

بچه از کجا میاد؟

٩٥/٠٩/١٦