کوروش همان ذوالقرنین است؟
به مناسبت روز بزرگداشت کوروش بزرگ

کوروش همان ذوالقرنین است؟

نویسنده : محسن_قربانی

درباره واژه کوروش، یک شک و شبهه‌ی تاریخی وجود دارد و آن این است که آیا کوروش نام واقعی سر سلسله‌ی هخامنشی بوده‌است یا لقب او؟ این تردید ناشی از دو علت اساسی است: اول آن که بعضی از مورخین، نام اصلی او را غیر از این دانسته‌اند و دوم آن که امروزه وجی تسمیه‌ی مناسبی برای این کلمه در زبان ایرانی (پارسی باستان) نیافته‌اند. البته می‌شود اینگونه بیان کرد که با توجه به مسیر طولانی حرکت پارسیان در طی مهاجرت خود از شمال شرقی خراسان تا ناحیه پارس و ایجاد رابطه با اقوام و فرهنگ‌های مختلف، بعید نمی‌نماید که این نام از زبان دیگری گرفته شده‌باشد. به هر صورت کوروش چه نام واقعی او بوده یا لقبش، در این‌جا یک نکته جالب وجود دارد که از نظر یکی بودن شخصیت کوروش و ذوالقرنین حائز اهمیت است.

چنانکه گفته‌شد زبانشناسان وجه تسمیه‌ی مناسبی جهت این واژه در فارسی باستان نیافته‌اند و به احتمال زیاد از زبان دیگری وارد زبان پارسی شده‌است و یا لقبی بوده که از طرف افراد و اقوام غیرایرانی به کورش داده شده‌است. چنانکه این فرض را بپذریم که نام کوروش از زبان و اقوام دیگری وارد زبان پارسی شده‌است، قاعدتا باید معنی و مفهوم این کلمه به همراه شکل ظاهری کلمه وارد فرهنگ و زبان پارسی شده‌باشد. کلمه سیریوس در زبان یونانی به معنی کسی است که موی او به هم بافته و پیچیده شده‌باشد، یا به عبارت ساده‌تر می‌توان آن را پیچیده مو یا بافته مو ترجمه کرد و البته می‌دانیم که در قدیم، یونانی‌ها و البته امروزه غربی‌ها، کوروش را سیروس یا سایروس می‌نامند که برگرفته از همان کلمه سیریوس یونانی است و اگر چنین باشد که یونانی‌ها این واژه را به عنوان لقب به کوروش داده‌باشند. می‌توان چنین تصور کرد که وی احتمالا فردی بوده که موهای پیچیده‌ای داشته و یا اینکه آن‌ها را به هم می‌پیچیده و در دو طرف سر خود نگه می‌داشته‌است. اما کلمه ذوالقرنین هم دارای چنین معنی می‌باشد. کلمه قرن علاوه بر معنی شاخ، معانی دیگری نیز دارد از جمله: گیسو و موی بافته. بنابراین کلمه ذوالقرنین را می‌توانین صاحب دو گیسو و یا صاحب دو موی بافته نیز ترجمه کنیم که در این صورت، معنی دو کلمه سیروس یونانی و ذوالقرنین عربی که در قرآن به کار رفته‌است، واحد می‌باشد. در هر صورت کلمه ذوالقرنین عربی را چه به معنای دارای دو شاخ بگیریم و چه به معنای صاحب دو موی بافته، با معنی و لقب و یا نام واقعی سر سلسله‌ی هخامنشی، هماهنگی و نزدیکی دارد. البته اگر قرن را به معنی شاخ هم بگیریم با کلاه‌خود کورش که دارای دو شاخ است که یکی به جلو (از جنس طلا) و دیگری به عقب (از جنس نقره) خمیده‌است مطابقت دارد چنانکه در آثار کتیبه‌ای پاسارگاد مشهود است.

دیدگاه مفسران و محققان در مورد شخصیت ذوالقرنین

اسکندر مقدونی: عده‌ای گفته‌اند که ذوالقرنین همان اسکندر مقدونی که شرق و غرب عالم را فتح کرد. گوشه‌های جهان را در قدیم قرن می‌نامند و هر دو گوشه‌ی جهان، یعنی شرق و غرب عالم را قرنین می‌گفتند و اسکندر کسی بود که شرق و غرب را در نوردید. از آن جهت او را ذوالقرنین می‌نامند.

پسرخاله خضر: این مرد بزرگ پسرخاله خضر نبی بوده‌است (زمان حضرت ابراهیم) که در تمام مسافرت‌ها او را با سپاه خود همراه داشت تا به مصر رسید و پس از مرگ او، ممالکش بین پادشاهان یونان و مصر و مغرب تقسیم شد. او مردی موحد و مبلغ توحید بود.

اولین پادشاه پس از طوفان نوح: نام ذوالقرین عیاش (از فرزندان نوح) بوده و او کسی است که پس از طوفان نوح پادشاه شد و شرق و غرب عالم را گرفت.

پادشاه هم عصر سلیمان نبی: ذوالقرنین کبیر و بلقیس نامدار که در عهد سلیمان به اورشلیم رفت، به سلسله سبا تعلق داشتند.

فریدون پادشاه سلسله پیشدادیان: پاشاهی عادل و مطیع خدا بوده‌است. همه‌ی زمین را به تصرف خود درآورد و میان فرزندانش (ایرج، سلم، تور) تقسیم نمود.

شی هوانگ تی:  پادشاه بزرگ چین که دیوار چین را برای جلوگیری از حمله مغولان (به تفسیری قوم یاجوج و ماجوج) ساخت. البته چون در سد ساخته‌شده ذوالقرنین آهن به کار رفته‌است و در دیوار چین چنین چیزی وجود ندارد این فرضیه مردود است. 

نکته: در خصوص قوم یاجوج و ماجوج و ارتباط آن با سد ساخته‌شده توسط ذوالقرنین با توجه به طولانی شدن مطلب خودداری می‌کنم. البته شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد کوروش سدی از آهن ساخته‌است، در ناحیه قفقاز و به نام قدیم و افسانه‌ای کوه قاف.

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
s_mostafa_b
s_mostafa_b
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
این بخشی که در مورد اسم کوروش(سیروس) بود رو تا حالا نشنیده بودم :) موفق باشید
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
معادل لاتینه کوروش
آلاء
آلاء
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
ممنون ازینکه به این قضیهپرداختید به موضوع خوبی اشاره شد، برای منم یه مدت سوال بود اگه خیلی حوصله ندارید این لینک رو بخونیدhttp://www.islamquest.net/fa/archive/question/fa5555 و اگه میخواید بیشتر تحقیق کنید به تفسیر المیزان جلد سیزده سوره کهف رو بخونید اونجا علامه طباطبایی بسیار خوب نظرات موجود رو بررسی کرده که به نتیجه میرسید و اگه دیگه خیلی علاقه مند به موضوع هستید و میخواید کاملا قانع شید هم کتاب ذوالقرنین اثر عبدالله مستحسن انتشارات سبط النبی رو بطور اجمالی هم مطالعه کنید همه چی دستگیرتون میشه کتابخونه ها هم معمولا دارن این کتاب رو.... موفق باشید:)
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
نه خداییش خیلی زیاده حوصلش نیست. جدی شما تفسیر المیزان خوندی؟ باری کلا :)
آلاء
آلاء
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
نه بابا....من فقط همون دو صفحه ای که مربوط میشه به این موضوع رو کسی بهم ادرس داد همونو خوندم..... ولی اون لینکی که گذاشتم همه منابع رو جمع و جور کرده گذاشته....
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
مرسی
محمدرضا مهدیزاده
محمدرضا مهدیزاده
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
وقتی فیلسوف شرق ایت ا... طباطبایی میفرماید کوروش ذولقرنین هست من هم مطمئنم که هست جالب بود منم اون قسمت موها و سیروس رو نشنیده بودم جالب بود ؛ موفق باشید:)
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
مرسی
آلاء
آلاء
٩٥/٠٨/٠٨
٠
٠
ایشونم بطور صد در صدی نمیگن فقط تمایلشون رو به داشتن این فرض نشون میدن تو همون تفسیر المیزان که اشاره کردم....
korosh
korosh
٩٥/٠٨/٠٩
٠
٠
منبع این مطلب کجاست ؟
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/١٠
٠
٠
به راحتی تو اینترنت سرچ کنی ذوالقرنین و یا کوروش بزرگ پیدا میکنی ولی اگر منظورت کتاب خاصیه میتونی به 1.تاریخ تمدن (ویل دورانت)جلد اول 2.تاریخ ایران از عهد قدیم تا انقراض قاجاریه (حسن پیرنیا) 3کوروش کبیر انتشارات آهنگ قلم رجوع کنی.
خورشید
خورشید
٩٥/٠٨/١١
٠
٠
جالب بود . تامل برانگیز . خیلی از قسمت های متن و اصلا نمی دونستم .
محسن_قربانی
محسن_قربانی
٩٥/٠٨/١١
٠
٠
خوشحالم خوشتون اومد
پربازدیدتریـــن ها
مسابقات ورزشی همبستگی کشورهای اسلامی در باکو

خواهرم؛ حجابت رو رعایت نکن

٩٦/٠٣/٠٢
شعری سروده خودم

چشمان سیاه تو

٩٦/٠٣/٠٣
پسری با موهای قرمز

Home - خانه

٩٦/٠٣/٠٢
بخوانید درد و رنج

می نویسم امتحان...

٩٦/٠٣/٠٢
زنانی که نمی دانند زن هستند

زنان علیه ورزشگاه!

٩٦/٠٣/٠٣
«دوستت دارم»های زندگی

بعضی از آدم ها...

٩٦/٠٣/٠١
یاد روزهای قبل از عاشق شدن

پسر آن دیگری

٩٦/٠٣/٠١
او برایم همه بود

این من خودخواه

٩٦/٠٣/٠٢
استاد بافندگی زندگی!

دختر کنار دستی من

٩٦/٠٣/٠٤
برای شاد بودن، منتظر هیچ مردی نباش

نامه ای به دخترم

٩٦/٠٣/٠٤
قرارمان فردا شب...

پشت سکوت تب دار ماه

٩٦/٠٣/٠٦
شعری سروده خودم

عاصی شده ام

٩٦/٠٣/٠٣
جایی برای آدم های تازه

نترس و بگذار بروند

٩٦/٠٣/٠١
رسالت انسان

پرندگی

٩٦/٠٣/٠٤
شعری سروده خودم

بانوی پهلوی

٩٦/٠٣/٠٦
دنبال تو می گردم

امیدوارترین عاشق این حوالی

٩٦/٠٣/٠٤
باران در ظهر آفتابی

بمان کنارم

٩٦/٠٣/٠٣
بی هیچ تفسیری

رمضان یعنی رمضان!

٩٦/٠٣/٠٦
شعری سروده خودم

درد شادی

٩٦/٠٣/٠١
نوشته های خود خود من

به اسم صادق هدایت!

٩٦/٠٣/٠٦
تبلیغات
تبلیغات