گذر از هفت خوان مجوز برای هیچ
حاشیه‌های اکران فیلم رستاخیز بار دیگر نشان داد که سیستم مجوز ساخت و اکران در سینما با مشکل جدی رویه‌روست

گذر از هفت خوان مجوز برای هیچ

نویسنده : محمدرضا ناصری نژاد

این روزها داستان مجوز ساخت و پروانه نمایش خیلی داغ شده و اعتبار مجوزهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حسابی زیر سؤال رفته است. از یک طرف نشریه‌ای که علیه چهره‌های مختلف تیترهای توهین آمیز می‌زد و از سوی وزارت ارشاد تعلیق شد، همچنان به انتشار خود ادامه می‌دهد و از طرف دیگر فیلمی که مجوز نمایش دارد، به خواست عده‌ای که معلوم نیست دقیقا که هستند از پرده سینماها پایین کشیده می‌شود. «مارمولک» که چند سال پیش با داستان مشابهی از پرده پایین آمد، امسال در دومین جشنواره «سینما و روحانیت» در زمره نامزدهای نهایی بهترین فیلم‌ها در ترسیم چهره روحانیت قرار می‌گیرد و علی احمدزاده با انتشار اینترنتی فیلم «مهمونی کامی» که موفق به اخذ مجوز اکران نشده بود، به ارشاد دهن کجی می‌کند.

فیلم‌هایی که با وجود مجوز اجازه پخش نمی‌گیرند

مسئولین سال‌هاست می‌خواهند سینما را صنعتی و بودجه‌های خصوصی جذب کنند. بیایید با ذکر یک مثال تأثیر مجوز را در برآورده شدن این هدف بررسی کنیم. احمدرضا درویش بنا به عهدی که با خود بسته بود، فیلمنامه «رستاخیز» را تکمیل می‌کند و مجوز ساخت می‌گیرد. بودجه ۱۴ میلیاردی فیلم را هم عمدتا از سوی شیعیان خارج از کشور جذب می‌کند. رستاخیز ساخته و در سی و دومین جشنواره فیلم فجر در ۱۱ رشته نامزد و در ۸ رشته از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی برنده سیمرغ بلورین می‌شود. در جشنواره فیلم بغداد هم عنوان بهترین فیلم و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را می‌گیرد. فیلم قرار است در ممالک خارجی هم با نام «حسین؛ کسی که گفت نه/Hussein Who Said No» روی پرده برود. حالا همه چیز برای اکران پرفروش رستاخیز فراهم است. اما نتیجه؟

رستاخیز ۲۴ تیر ۱۳۹۴ با مجوز قانونی وزارت ارشاد به اکران عمومی درآمد؛ اما ساعاتی بعد درپی مخالفت عده‌ای از دلسوختگان دینی از پرده سینما پایین کشیده شد. مهم‌ترین انتقاداتی که مخالفان نسبت به فیلم داشتند نشان دادن چهره حضرت ابوالفضل(ع)، ایرادات فاحش تاریخی، شکستن قداست مقدسات و وارد کردن عشق زمینی به ماجرای کربلا بود.

فیلم‌هایی که با وجود مجوز اجازه پخش نمی‌گیرند

حال بگذریم از این که تعداد زیادی از مراجع تقلید نمایش چهره معصومین را در صورتی که مایه وهن نباشد، مجاز می‌دانند. و باز بگذریم از توجیهات وزارت ارشاد مبنی بر این‌که سازندگان فیلم مدعی شده‌اند نظر همه مراجع را جلب کرده‌اند. ادعایی که این سؤال را پیش می‌آورد که پس دقیقا وزارت ارشاد چه چیزی را بررسی می‌کند و بر چه اساسی مجوز ساخت و نمایش می‌دهد؟ اگر به حرف عوامل بسنده می‌کند که اصلا ضرورت معطلی‌های فراوان برای اخذ مجوز چیست؟

حالا تهیه کننده رستاخیز بابت تعلیق اکران آن، از وزارت ارشاد به دیوان عدالت اداری شکایت و ادعای غرامت ۴۰ میلیارد تومانی کرده است. ادعایی که اصل آن پذیرفته شده اما تعیین میزان غرامت با کارشناس است. وزارت ارشاد به این رأی اعتراض کرده و علی جنتی هم گفته اکران فیلم بلامانع است. حجت الله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی هم می‌گوید نورانی کردن یا نکردن چهره حضرت ابوالفضل به نظر عوامل فیلم واگذار شده است. با احمدرضا درویش تماس گرفتیم و جویا شدیم که بالاخره شرایط اکران فیلم به چه گونه است و آیا پس از این اظهارات شرایط اکران در آینده نزدیک فراهم است یا خیر؟ که در جواب گفت واقعا با شرایط کنونی نمی‌توانم نظری در این مورد بدهم. واقعا هیچ چیز به طور قطع مشخص نیست. دو ساعت بعد از این تماس، خبر استعفای علی جنتی از سمت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تیتر یک همه خبرگزاری‌ها شد. خبری که باز تا مدتی نامعلوم ماجرای اکران رستاخیز را به بایگانی خواهد فرستاد.

فیلم‌هایی که با وجود مجوز اجازه پخش نمی‌گیرند

همه این موارد ذکر شد تا ببینیم تأثیر واقعی صدور مجوز از سوی ارشاد چیست؟

۱- کند کردن مسیر ساخت فیلم در حالی که در اغلب موارد، فیلم همان چیزی نیست که در فیلمنامه آمده. درست مثل نقشه‌های ساختمانی که پیش از ساخت به تأیید شهرداری می‌رسند اما با آن چه در نهایت اجرا می‌شود تفاوت بسیار دارد. جالب‌تر این‌که کسی که مجوز می‌دهد و می‌گیرد هر دو از این ماجرا باخبرند اما این سیکل باطل را ادامه می‌دهند.

۲- مجوز ساخت، سندی می‌شود برای گرفتن وام‌های دولتی برای ساخت فیلم.

۳- صدور مجوز فیلم به این معناست که محتوای آن مورد تأیید دولت است؛

با این اوصاف بهتر نیست صدور مجوز را به مرحله پس از ساخت منتقل کنیم؟ در آن صورت اگر شاکی خصوصی پیدا شود، چیزی متوجه دولت نیست و ماجرا در محکمه پیگیری می‌شود. از طرف دیگر سازندگان فیلم هم احتیاط بیشتری به خرج می‌دهند زیرا مسئله سرمایه‌شان در میان است.

همان‌طور که گفتیم ما سال‌هاست به دنبال سرمایه گذاری بخش خصوصی در سینما هستیم. با تکرار ماجراهایی از این دست که برای «رستاخیز» و «فروشنده» پیش آمد، چه رغبتی برای بخش خصوصی باقی می‌ماند که در سینما سرمایه گذاری کند؟

این روزها اینترنت همه چیز را عوض کرده و حتی شبکه‌های بزرگ تلویزیونی هم دارند غافله را به شبکه‌های اینترنتی چون نتفلیکس، آمازون و امثالهم می‌بازند. بهتر نیست یک بار برای همیشه داستان مجوز را یکسره کنیم؟ فیلم‌ها را از جهت مضمونی درجه بندی سنی کنیم و در موارد اختلاف بگذاریم ماجرا در محاکم قضائی و بین افراد پیگیری شود و این قدر از دولت و بیت المال مایه نگذاریم.

واقعا مجوز در عالمی که داریم به آن پا می‌گذاریم، چه جایگاهی دارد؟

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
Somaye
Somaye
٩٥/٠٧/٢٨
٠
٠
استفاده کردیم .ممنون 🙆
mohsen_66627
mohsen_66627
٩٥/٠٧/٢٩
٠
٠
اصلا وزارت فرهنگ تو کشور ما مفهومی نداره. چون متولی فرهنگی زیاد داریم و همشون هم ادعا دارن و بر مبنای ادعا و قدرت و نفوذشون جیبشون رو با بودجه های سالیانه پر می کنن. فرهنگ ما شبیه بچه یتیمه که تا موقعی که ساکته کسی به کارش کار نداره! فقط کافیه اعلام وجود کنه و بگه منم هستم هزار تا پدر و ماد رو متولی و قیم پیدا میکنه که دوباره در نطفه خفش کنن. (فرهنگ ارتباط بسیار نزدیکی به عرف داره، و عرف هم یعنی مردم! چیزی که همیشه مقابل دولت ها بوده)
محمدصنعتیـ
محمدصنعتیـ
٩٥/٠٧/٢٩
٠
٠
ما فقط یک چیز شنیده بودیم از این فیلم و اون هم این بود که چهره حضرت عباس رو خشن و قاتل تمام عیار و دارای شخصیتی وحشی معرفی کرده ::: که نتیجه گرفتیم غلط کردن همچین فیلمی ساختن :/
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
چه کاریست؟

فهم

٩٥/٠٩/٠٨
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
وقتی در 24 ساعت یک ملت عزادار می شود...

تراژیک ترین دو روز

٩٥/٠٩/٠٨
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤