مفت باشه؛ گلوله باشه!
چرا مردم برای کالا و خدمات مجانی به آب و آتش می‌زنند؟!

مفت باشه؛ گلوله باشه!

نویسنده : الهام حبشی

چند روز پیش متوجه شدم بلیت سینماهای ایران برعکس سالیان پیش، در روز ملی سینما (که امروز باشد) رایگان نخواهد بود و تنها نیم بها خواهد شد. این خبر مرا به یاد چند سال پیش که در مقابل سینمایی درحال دست و پا زدن بودم و فشار جمعیت نفسم را بند آورده بود انداخت، آن روز اولین و آخرین باری بود که برای رسیدن به خدمتی رایگان تلاش می‌کردم، بعد از آن بسیار به این موضوع فکر کردم، که دلیل این حجم از ولع، برای وصول خدمات رایگان چیست؟ دیدگاه‌های زیادی سر این مسئله وجود دارد که پر رنگ‌ترین آن نظریه‌ای است که مهر «بی فرهنگی» بر پیشانی هر معضلی می‌کوبد، اما این داستان از آن داستان‌هایی است که نمی‌شود تمام تقصیر ها را به گردن فرهنگی که دیوارش از همه کوتاه‌تر است انداخت.

 

آیا حرص زدن، خاص آریایی‌هاست؟!

وقتی صحبت از تخفیفات باورنکردنی، آن هم برای اجناس مرغوب می‌شود و غیر از این پای زمان محدود به میان کشیده می‌شود، دیگر هجوم بردن و حرص زدن آریایی و غیر آریایی نمی‌شناسد و تمام ملت‌های دنیا زمانی که فرصت بهره‌مندی از امکانات را محدود و بی‌ثبات ارزیابی کنند، برای عقب نماندن از قافله، برهم زدن صف که هیچ دست به یقه هم می‌شوند. جمعه‌ی سیاه (Black Friday) نمونه آمریکایی این موضوع است، هر ساله در آخرین جمعه ماه نوامبر که به روز شکرگزاری معروف است، بسیاری از فروشگاه‌های بزرگ اجناس با کیفیت را با قیمت‌هایی بسیار پایین به مشتریان عرضه می‌کنند. لازم به ذکر است که بدانید در کشورهای اروپایی و آمریکا سه ماه قبل از کریسمس که خرید هدیه و تغییر دکوراسیون منازل رو به افزایش است، طرح‌های تخفیف‌دار گسترده‌ای با عنوان «اقتصاد کریسمس» متداول می‌شود با این حال، جمعه سیاه که روز به اوج رسیدن تخفیفات است، از ازدحام مردم در امان نیست. با این اوصاف نمی‌شود حرص برای کالای ارزان و مجانی را بی‌فرهنگی مختص ایرانیان دانست.

 

علت چه می‌تواند باشد؟

مهم‌ترین علتی که هجوم مردم را در پی دارد، تعداد اندک خدماتی است که تخفیفات ویژه دارند و یا رایگان عرضه می‌شوند و دومین دلیل بروز این گونه رفتارها نبود اطمینان از استمرار یک خدمت است، نمونه این بی‌اعتمادی، سبد کالایی بود که هرج و مرج‌های زیادی را به همراه داشت، چرا که دیده شدن برخی بی ثباتی‌ها در تصمیمات، مردم را بی‌اعتماد کرده بود. نمونه دیگرش فروش خودرو‌های در انبار مانده سایپا و ایران‌خودرو با وام بود. حرص زدن و ترس از دست دادن خدمتی که شرایط مناسبی دارد، علت دیگری است که می‌تواند توجیهی برای این گونه رفتار باشد. متداول نبودن امکانات تا آنجا می‌تواند مردم را وسوسه کند که گاهی حتی می‌شود داخل فریزر بعضی‌ها آلاسکای شله پیدا کنیم!

 

آیا پاک کردن صورت مسئله، ایده خوبی است؟

هر زمان که محصولی با این شرایط عرضه شده در ابتدا با هجوم مردم رو به رو می‌شود، چرا که مردم ما اطمینانی نسبت به استمرار یک رفاه ندارند و این بی‌اطمینانی تا آن زمان که آن امکان ثبات پیدا کند و مردم نسبت به وجود همیشگی آن اطمینان پیدا کنند، ادامه خواهد داشت. با گذر از این دوره، دوباره رفتار و برخورد مردم به حالت قبل برخواهد گشت. راه حل این مسئله، چیزی شبیه راه کاری که برای روز ملی سینما در نظر گرفته شده است، نیست، بلکه متداول شدن و افزایش دادن روزهایی است که مردم حق استفاده‌ی رایگان از امکانات را دارند راه حل معقولی به نظر می‌رسد. همچنین برای گذر از دوره‌ی ایجاد اطمینان، می‌شود از قوانین و نظارت قوی‌تری بهرمند شد. چیزی شبیه ثبت نام اینترنتی بلیت‌های رایگان برای سینما، جهت جلوگیری از ازدحام و خسارت‌های احتمالی. با این روش علاوه بر مزایای ذکر شده از سوءاستفاده فروشندگانی که با علم به ضعف مردم اجناس بنجل خود را به قیمتی بالاتر به اسم تخفیف، آب می‌کنند، جلوگیری خواهد شد.

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
m.babaee
m.babaee
٩٥/٠٦/٢١
١
٠
ممنون از نوشته خوبتون عالی بود
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٢
٠
٠
ممنون از شما منا بانوی عزیزم :)
mohamad_s
mohamad_s
٩٥/٠٦/٢١
١
٠
آی گفتی خانوم حبشی ..متاسفانه ...این مثه نذری های مساجد توی محرم و صفر ئه ...یادم از بچه گی بخاطر شلوغی ش نمیرفتم ...(مفت باشه ..گلوله باشه) ...مطلب زیبایی نوشتین
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٢
٠
٠
اره، من هم جایی که شلوغ کرده باشن نمیرم، ممنون جناب محمد از وقتی که گذاشتین، خوشحالم که خوشتون اومد :)
احد آتشروان
احد آتشروان
٩٥/٠٦/٢٢
٢
٠
از وقتی دولت گدا پروری رو باب کرد/نمونه بارزشم دادن یارانه نقدی سر ماه هستش
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٢
٠
٠
یارانه ؟ به این تا به حال فکر نکرده بودم، واقعا فکر می کنین این موضوع هم از علت های این رفتارها باشه ؟
احد آتشروان
احد آتشروان
٩٥/٠٦/٢٢
٠
٠
اره هست/وقتی چشم خیلی ها به سر ماه هستش تا یارانه رو بگیرن همون گدا پروری و مصداق همون فت باشه هست/قبلا یارانه ها ینقدی نبود و رو اجناس میکشیدن اینطور رفتارها کمتر بود
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٣
٠
٠
که اینطور !
مائده رئیس الساداتی
مائده رئیس الساداتی
٩٥/٠٦/٢٢
١
٠
فروشگاه فامیلی مشهد بیش تر اوقات تخفیف داره :/ من ی بار ب طور اتفاقی جمعه با خواهرم رفتم یعنی برای بار دوم از خرید متنفر شدم بسکه شلوغ بود...!:|
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٣
٠
٠
الان فکر می کنم دیگه اینطوری نیست :) یک فروشگاهی هم جای خونه ی ما هست اول که تخفیف زده بود شلوغ بود اما الان عادی شده :) شما هم دوباره سر بزنین احتمالا الان به روال عادی برگشته :) ممنون که خوندی مائده ی نازنینم :)
H_steven
H_steven
٩٥/٠٦/٢٢
١
٠
به نظر من یه بخشی هم بر میگرده به اون همرنگ جماعت شدن و خب جنبه روانی این موضوع رو هم نباید نا دیده گرفت .
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٣
٠
٠
ینی فکر می کنین چون بقیه اینکار رو میکنن ، یک عده هم به تقلید از اون ها وارد صحنه میشن؟ فکر نمی کنم اینطور باشه :) ممنون که وقت گذاشتین دوست جدید جیمی :)
تبارک منصوری
تبارک منصوری
٩٥/٠٦/٢٣
١
٠
بنظرم چیزی که باعث بروز چنین رفتارهایی میشه صرف مجانی بودن کالاست و پولی که قرار نیست بابتش پرداخت کنیم...این یه واقعیته ...دریافت اجناس و کالاهای از این دست که یا مجانی عرضه میشن و یا با تخفیف ،به اصطلاح بیشتر میچسبه... به طرف میگن شیرین تر از عسل چی خوردی؟ میگه ترشی مفتی ! :)
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٦/٢٣
٠
٠
بله . کالای رایگان خیلی به ادم میچسبه :) ممنون که وقت گداشتین تبارک بانو :)
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٥/٠٦/٢٣
٠
٠
حتی اینجور تخفیفات باعث ایجاد نیاز کاذب میشن! مثلا شده یه کالایی یه تخفیف خوب داشته و با اینکه مورد نیاز نبوده ولی خریداری شده! فقط چون تخفیفش خوب بوده :|
پربازدیدتریـــن ها
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
بعضی ها

ساعت های بی صدا

٩٥/٠٩/١١
گفت: «من به دنیا اومدم پیاده بیام تا حرم آقا»

مشغول می زدم

٩٥/٠٩/١٠