طاقت بیار رفیق
درددلی از محرومیت‌های مرزنشینان کشور

طاقت بیار رفیق

نویسنده : صالح یعقوبی زابل

دیروز و پس از دیدن مطلب m_sistani در سایت جیم، خصوصا عکس‌های ناگوار آن از منطقه سیستان، خاطراتی غبارآلود مثل آب و هوای آن دیار برایم یادآوری شد. مسائلی وجود دارد که از هر زاویه‌ای به آن نگاه کنی، جوابی منطقی نمی‌گیری، مردمان تمام نقاط مرزی کشورمان خصوصا شرق و غرب در محرومیتی زندگی می‌کنند که توجیهی برایش وجود ندارد. حتی خوزستان در جنوب کشور که حدودا هشتاد درصد درآمد مملکت از آنجا می‌آید، هنوز ترکش‌های جنگ را بر پیکر خود دارد، مشکل ریزگرد هم بر دردهای خوزستان اضافه شده. 

از سیستان کم می‌گویم تا حوصله‌تان سر نرود. از آثار باستانی مانند شهر سوخته، آتشکده کرکویه، دهانه غلامان، کوه خواجه و ... نمی‌گویم، زیرا غیر از شهر سوخته بقیه آثار در حال فرسایش است و تا نابودی کامل فاصله‌ای اندک دارند و بادهای 120 روزه به علاوه بی‌خیالی مسئولان کشوری و محلی، همچون آر.پی.جی طالبان که بودای بامیان را با خاک یکسان کرد، دارد این مناطق را خاکستر می‌کند. از قدیم گفته‌اند آب آبادانی می‌آورد، ما هم به چشم خود دیدیم که بی‌آبی چه فلاکتی به بار می‌آورد. دولت ایران قبل از انقلاب به مدت 100 سال حقِ آب منطقه سیستان را از حکومت وقت افغانستان خرید، اما متاسفانه در آن مملکت ثبات سیاسی نبود و هر چند صباحی عده‌ای حکومت را در دست می‌گرفتند و قراردادهای قبلی را باطل اعلام می‌کردند و این‌گونه شد که هامون اکثر مواقع خشک است و حیات آن به باران بستگی دارد که اصلا نمی‌بارد. گاهی هم که باران می‌آید به خاطر بالا دست بودن منطقه، اکثر آب باران از مرز خارج می‌شود! البته گاهی هم از آن طرف مرز راه آب را باز می‌کنند که تاثیر آنچنانی ندارد، خلاصه انبار غله‌ی ایران و خاک حاصل خیزش اکنون با مشکلات فراوانی دست و پنجه نرم می‌کند.

از این‌جا به بعد حرفم کمی دلی می‌شود. اختتامیه این سوگنامه رو بدون تعارف بگویم، منِ سیستانی از قیمت تریاک خبر ندارم، من نمی‌دانم از راه قاچاق چطور می‌شود پولدار شد، مردم شهر من همه قاچاقچی نیستند، یکی از دوستان کُرد می‌گفت خیلی‌ها وقتی از قومیت من با خبر می‌شوند قیمت مشروبات الکلی را می‌خواهند، تازه فهمیدم مرز نشین که باشی بسته به کشور آن‌طرف مرز یک عده قیمت کالاهای قاچاق را می‌خواهند، نه به خاطر این‌که خلاف کنند، فقط از سر کنجکاوی اما این کنجکاوی ناخواسته توهین بزرگی به فرد مورد نظر است، منکر نمی‌شوم وقتی فقر زیاد می‌شود، وقتی نه آبی برای کشاورزی، نه کارخانه‌ای برای کار وجود دارد، میزان خلاف، قاچاق و فساد زیاد می‌شود، قاچاق سوخت یا کالا به هیچ عنوان قابل تایید نیست ، اما برای عده‌ای راهی جز این نمانده. اعتراف تلخی‌ست که در سفر اخیرم به زادگاهم دیدم کودکان کار و متکدی خیلی زیاد شده‌اند. به یک نوجوان 16 ساله که داشت گدایی می‌کرد گفتم: «گَدایی مَکو گوچَکَ! برو وَرخا کار کو» جوابش واقعا دندان شکن بود، گفت: «کَدو کار؟» می‌گفت تو سر هر کاری من را ببری قبول می‌کنم اما کاری نیست. این حرف یک کودک بود. حالا ببینید چه پدرهایی هستند که شرمنده خانواده می‌شوند. ما سال‌هاست که به خاطر خشک بودن هامون و هیرمند و رد شدن باد از روی این دو دریاچه با پدیده ریز‌گرد روبرو هستیم بادهایی که اسم‌شان 120 روزه است اما کارشناسان می‌گویند تقریبا 200 روزه شده. با این حال صدای‌مان به گوش کسی نرسید اما از وقتی که این مشکل گریبان چند استان دیگر را گرفت و یواش یواش به سوی شهرهای بزرگ رفت، مسئولان به فکر راه چاره افتاده‌اند، متاسفانه کشورهایی که با آن‌ها مرز مشترک داریم هم از لحاظ امنیتی و سیاسی ثبات بالایی ندارند و همین کار را برای مردم سخت کرده، مثلا استان‌هایی که با کشور ترکیه مرز مشترک دارند، هیچگاه مشکلات استان‌هایی را ندارند که با پاکستان، عراق و افغانستان مرز دارند. 

در بلوچستانِ افغانستان و پاکستان شدیدا روحیه استقلال طلبی و خود مختاری وحود دارد، در پاکستان آکادمی زبان بلوچ و سرود ملی دارند. حتی پرچمی برای خود انتخاب کرده‌اند. اما بلوچ‌های ایران حتی با وعده‌ی دلارهای سعودی و تحرکات شدید عربستان در منطقه هیچگاه به کشورشان پشت نکرده‌اند، نه یک قاتل مثل عبدالمالک ریگی باعث شد قوم بلوچ به ایران پشت کند، نه صحبت‌های یک خود فروخته به اسم «عبدالستار دوشکی» که رئیس مرکز تحقیقات بلوچستان در آمریکاست و از طریق شبکه‌های ماهواره‌ای سعی دارد منطقه را به آشوب بکشد. سیستان و بلوچستان، کردستان، آذربایجان، خوزستان، خراسان و تمام مناطق مرزی، همیشه ایرانی بودند و ایران دوستی خود را ثابت کرده‌اند، خدا کند که با همت مسئولان این حس در آن‌ها تقویت شود. 

==============

پ.ن: یک موضوعی ماند که نشد در یادداشت جایش دهم. گذاشتمش برای پا نوشت. مطمئنا در خیابان‌های شهر یا مناطق ییلاقی شهر با افرادِ نوازنده‌ای برخورد داشته‌اید که خود را سیستانی یا بلوچ معرفی می‌کنند، آن‌ها قومی جداگانه هستند که در اصطلاح محلی «چَلی» یا همان «کولی» نام دارند، اصالت‌شان هندی است و شغل اجداشان نوازندگی و تکدی‌گری ست، صدها سال پیش که پاکستان از هند جدا نشده بود و ایران مرز مشترک با هند داشت به ایران مهاجرت کردند، این توضیح را همه‌ی هم استانی‌هایم همیشه می‌دهند که این قوم ربطی به سیستان و بلوچستان ندارند.

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
maede_sadati
maede_sadati
٩٥/٠٥/٠٦
٠
٠
واقعا اين مطلب واسة منی.که فقط اسم اين جاها رو شنیدم مطلب مفیدی بود...:) خيلی ممنون متاسفانه به جای اینکه به اين مناطق اهمیت بیش تری داده بشه چسبیدن ب دوتا شهر دیگ...:/ هعی...:/ ی سریا هستن ک اين مناطق رو فقط ب اسم سهمیه کنکورشون میشناسن متاسفانه ایران از شرق تا غرب نه فقط پایتخت کاش اینو بفهمیم کة ایران یعنی همه لهجه هاش نه...:/ مرسی واقعآ:)
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
خوشحالم که خوشتون اومده از مطلب:))) نکته ی کاملا درستی بود متاسفانه امکانات تو پایتخت متمرکز شده فقط:))) ممنون که خوندین
مرتضی
مرتضی
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
اتفاقا الان برنامه ثریا داره از سیستان و امثالش میگه.
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
:))))) ایشالا از مشکلات بگن...
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
امیدوارم حداقل بخشی کوچک از توجهاتی که به مردمان خارج از مرز کشور میشه، صرف مردم خودمون بشه... واقعا متاثر کننده هست یک جون 16 ساله بگه حاضره سر هر کاری بره ولی همون هر کاری هم وجود نداشته باشه ! " من شنیدم سمت سیستان و بلوچستان انبه خیلی زیاد هست؟ راسته؟ :ی " ( موفقیات )
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
دقیقاً... البته يه سری خرج کردن ها تو خارج (البته با سیاست درست) بد نیست، اما متاسفانه تو جیبوتی پارلمان میسازیم یا تو ونزوئلا کلی شهرک مجهز میسازیم اما مردم خودمون تو مسکن مهر اونقدر مشکل دارن که حد نداره :) بله انبه و کلا میوه های نقاط گرمسیری زیاده :)))
sara_dana_29
sara_dana_29
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
واقعا سخته :((
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
متاسفانه :(((((
Nahid.R.05
Nahid.R.05
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
اطلاعات خوبی بود. به شکرانه بوی خاکهای باران خورده ای که الان بلند شده، خدا را شکر.
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
ممنون که خوندین :)))
f_maveddat
f_maveddat
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
سلآم؛ اوهوم... واقعن هم :((( نمیدونم مستند بود این حرف یا توی کتابی جایی خوندم که در مناطق محروم ودرافتاده سیستان اگه خدای نکرده ماری عقربی کسی رو نیش بزنه، آروم خاموش میشینه تا مرگ بیاد سراغش :( چون نه مرکز درمانی هست نه راه دسترسی بهش :(
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
این نکته برای تمام مناطق دور افتاده و محروم کشور صدق میکنه که مراکز درمانی، نسبت به جمعیت کمه، اما خب اغراق هم میشه گاهی. ممنون که خوندین :))
v-qavam
v-qavam
٩٥/٠٥/٠٧
١
٠
واقعا تلخه و غصه داره اوضاع و احوال استان ها و شهرهای مرزی مخصوصا سیستان و بلوچستان که به قول خودت با ترکیه هم مرز نیست با افغانستان و پاکستان و ...هم مرزه... مردم سخت کوشی که بخاطر اشتباهات درصد خیلی خیلی کمی از جمعیت شون که احتمالا از سر ناچاری ( هر چند توجیهی نیست اما خب ما تو شرایط اونا نبودیم نمیتونیم قضاوت کنیم) روی به قاچاق و .. اوردن.. از دید مردم سایر استان ها بد قضاوت میشن و برچسب میخورن و اشتباهات تعداد اندکی از همشهریاشون به پای همشون نوشته میشه.. از وضعیت خیلی بد بهداشتی و آب و هوایی و اقتصادی و .. بگیر تا نابود شدن تدریجی آثار باستانی و ... با وجودیکه مثل خوزستان از استان های درآمد زاست..واقعا چیزی برای گفتن نمیمونه فقط میشه گفت ای کاش ای کاش ای کاش...تلخی مطلبت کاملا حس میشد صالح جان چون از اعماق وجودت نوشته بودی.
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
دقیقاً درسته که گاهی بیشتر از محرومیت، برچسبها آزار دهنده میشه، فقط هم صورت مسئله رو پاک میکنن همیشه، شرق و غرب هم نداره! يه نکته ی ديگه اينه که تو دنیا اکثر شهرهای پر رونق و معروف بندر هستن، اما اینجا از چابهار تا بندرعباس، بوشهر و... همشون محروم محسوب میشن! عجیبه، عجیب...
m_sistani
m_sistani
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
صالح جان سلام , ممنون بابت مطلبت در دل خیلی ها بود. (نونتو گرم و او وتو خنک)
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
سلام، خواهش میکنم :) ممنون از شما:) (نوکرون تی)
مجتبی خطیب آستانه
مجتبی خطیب آستانه
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
صالح چه بکنیم با این مرزنشینان مظلوم؟ این همه تو تلویزیون و روزنامه و سایتا می گن؛ ولی بازم کسی به دادشون نمی رسه
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
وای به روزی که صبر سر برسه و عدم امکانات وعده های بیگانه رو کارساز کنه، مجتبی من دیدم وقتی مرز ملتهب میشه چقدر خطرناک میشه اوضاع، نمونه اش درگیری که دولت ترکیه با کردهای ترکیه داره، اوضاع واسه جفتشون وخیم شده.
ghodsi
ghodsi
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
سلام و درود به صالح عزيز. اين مطلب را از ديدگاه خودم جدا مي‌كنم از همه مطالب خوب ديگري كه نوشتي. با اينكه شايد خيلي قصد احساسي نوشتن نداشتي اما من احساساتي شدم. در محل كارم كه هزار درگيري دارم ذهنم درگير اين استان شد. اميدوارم اين مطالبه گسترده‌تر شود. اميدوارم روزي برسد كه وقتي به استان‌هاي مرزي ياد شده سفر كنيم دچار اندوه نشويم. ممنون كه از زادگاهت حرف زدي و اميدوارم بيش از اين بشنويم از سيستان جان
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
سلام، واقعا ممنون از محبت و لطفتون آقا زهیر عزیز :)) متاسفانه وقتی مطالبه گسترده میشه، به خاطر اینکه سرتاسر مرزهای ایران "اقلیت های قومی و مذهبی" هستن، یه عده داغتر از آش، بهش انگ سیاسی میزنن، اگه حرفی گفته نشه تو این دوره زمانی فاصلهء محرومیت و شدتش بیشتر میشه، مثلا ده سال پیش اینقدر اوضاع وخیم نبود که الان هست... انشاءالله که درست بشه اوضاع :))) آقا يه دنيا سپاس که با توجه به کمبود وقت بازم خوندین متن رو:#)))
نیما خان حقیقی
نیما خان حقیقی
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
احسنت. چقدر قشنگ. امیدوارم به زودی بتونیم حق سیستان رو بگیریم
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
قربونت نیما جان :) ایشالا یه روز حق همهء نقاط محروم بهشون داده بشه:)))
Vania
Vania
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
یاد کتاب داستان سیستان افتادم که سفر رهبری هست به این استان. تو بخشهای مختلف کتاب می شد دید عشق و ارادت مردمش رو به ایشون. درد اینه که شاید بشه گفت اکثر استانهای مرزی و در راس سیستان با وجود همه محرومیت ها و رسیدگی هایی که نمیشه بهشون، کسایی هستن که واقعا هم طرفدار کشور و حتی حکومت هستن خیلی وقت ها.
Golbarg_K
Golbarg_K
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
رضا امیر خانی:) با همه ی نظرت موافقم:)
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
آره واقعا کتاب قشنگیه:))) مردم استان و خصوصا جنوب استان به خاطر اینکه قبل انقلاب رهبری اونجا تبعید بودن علاقه ی زیادی بهشون دارن، درسته بعد از انتحاری که عوامل عبدالمالک تو مسجد علی ابن ابيطالب (ع) انجام دادن اینقدر شرایط وخیم شده بود که فقط پایبندی به نظام زود قائله رو تموم کرد، البته واسه همه جا صدق میکنه، چند وقت پیش کشورای ع مراسم گرفتن به اسمِ سالروز اشغال "احواز" به دست ایران! احواز به معنای کل خوزستان اما مردم خوزستان اعتنایی نکردن، یا پژاک تو کردستان خیلی سعی داره فعالیت زیادی بکنه اما توسط بومی ها طرد میشن، امیدوارم حداقل حقه این مناطق منظور بشه، و از این تمرکز امکانات کاسته بشه، ممنون که خوندین :))))
mohamad_s
mohamad_s
٩٥/٠٥/٠٧
٠
٠
ان شالله که مسئولین عزیز فشار کاری شون کم بشه بتونن به استان شما توجه کنن ..ان شالله که مثه همه دولتها که اخر دولت برا جلب توجه عموم به مرز نشینها اعتبار میدن ، یاد شما بیفتن ...ان شالله که در کنار شعار دادن و مشت خالی بالا بردن یه کمم عمل داشته باشن ..
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
انشاءالله به سرتاسر ایران به مساوات رسیدگی بشه يا حداقل حقی در نظر گرفته بشه، این سفر های رای جمع کنی دیگه حناش رنگی نداره... ممنون که خوندین :))
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
نمیدونم چرا کلا تو همه چیز بودجه کم داریم! شبیه کشورهای گدا شدیم! نمیدونیم حقوق های میلیونی رو باور کنیم یا این بی بودجه ای تو رسیدگی به این اوضاع یا حتی لباس المپیک و اعزام سیما لیموچی و ... والا انگار خودمون باید آستین بالا بزنیم یه کاری بکنیم و آخرش بازم یه پولی به مسئولین بدیم! :| / ممنون جناب یعقوبی، متن قابل تاملی بود...
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
دقیقاً نکته همينه، وقتی از دادگاه های مفسدين اقتصادی خبر میاد حرف از یه ارقامی هست که حتی به زبون آوردنش هم سخته، یکی دوتا هم نیست که، بعد واسه يه مربی پول نیست که ورزشکارش رو توی مهمترین رویداد ورزشی جهان همراهی کنه، یا یه سرتاسر ایران رو محرومیت گرفته، البته خوب اشکال نداره، يه عده باید بدبختی بکشن یه عده هم از پول اوقاف روزنامه چاپ کنن! حق دارن!!! ممنون که خوندین :)))))
j_hoseinpoor
j_hoseinpoor
٩٥/٠٥/٠٨
٠
٠
عجیب با دلم بازی کردی .صالح جان .برای مسولین ما ایران فقط تهران است .لزوما موقع انتخا بات همه می شویم ایرانی .
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/١٢
٠
٠
دقیقاً متاسفانه همه چیز شده تهران... مرسي که خوندین :))
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٥/٠٩
٠
٠
متاسفانه نهادهای مردمی توی کشور ما خیلی کمرنگ هستند. نهادهای مردمی میتونن به این مسائل رسیدگی کنن خیلی جاهای دنیا هم مطالبه گری این نهادها ، حق و حقوق رو احیا میکنه.امیدوارم این نهادها روزبروز بیشتر بشن و جان بگیرن. خوشحالم که مطلب غیر فوتبالی از شما خوندم:)))
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/١٢
٠
٠
دقیقا درسته، اما متاسفانه به خاطر کار اشتباه یه افرادی. رو پیشونی اکثرا نهادهای مردمی مهر سیاسی میخوره... یه دنیا سپاس که وقت میذارین و میخونید :)))
mamzi
mamzi
٩٥/٠٥/١٠
٠
٠
درود صالح جان. واقعا مطلب زیبا و به جایی بود. واقعا هیچکس جز خودت که اونجا بودی و درک کردی نمیتونست این حرفا رو بزنم.دعا میکنم روزی برسه به داد مردم این مناطق هم برسن :( ♥ بازم میگم عالی بود
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٥/١٢
٠
٠
نوکرتم دادا :)) خیلی محبت داری. خوشحالم تویی که مدتی اونجا بودی مهر تاییدی زدی:)) یه دونه ایی:))
soroush_sh21
soroush_sh21
٩٥/٠٥/١٩
٠
٠
با سلام مطلب بسیار زیبا ، قوی و البته دلنشینی بود صالح عزیز خیلی سخته باید با گوشت و پوست لمسش کرده باشی تا معنی این متنو بفهمی
پربازدیدتریـــن ها
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
بعضی ها

ساعت های بی صدا

٩٥/٠٩/١١
گفت: «من به دنیا اومدم پیاده بیام تا حرم آقا»

مشغول می زدم

٩٥/٠٩/١٠