شایان را ببخشیم یا نه؟
درباره بخشش هکر کلاهبرداری که مهمان ماه عسل شد و عده‌ای که می‌گویند او نابغه است

شایان را ببخشیم یا نه؟

نویسنده : نجمه عرفانیان

در عرض چند ثانیه تیم آبی از عرش به فرش افتاد. تماشاچی‌ها هرچی دم دست‌شان بود وسط زمین پرتاب می‌کردند! از صندلی تا بطری‌های آب و ترقه! تیمی که چند دقیقه پیش تشویق‌اش می‌کردند و برایش هورا می‌کشیدند حالا بخاطر باختش شده بی‌عرضه و هدف فحش‌های آب نکشیده‌ی همان تماشاچی‌ها! البته از فرش به عرش کشیده شدن هم کم ندیده‌ایم؛ یعنی یکی که تا دیروز برایش «مرده باد» می‌خواندیم، امروز برایش «زنده باد» سر می‌دهیم. این بستگی به «جو» دارد. موج به هرسمتی که برود خیلی‌ها را  با خودش همراه می‌کند. مثلا همین حبیب که چند وقت پیش به دیار باقی رفت، اصلا خیلی‌ها نمی‌شناختندش. حتی آن‌هایی هم که می‌شناختند، سالی یکبار ترانه‌هایش را گوش نمی‌کردند و تازه بماند که این وسط چندنفری هم قبل از مرگش او را لس آنجلسی می‌دانستند و ترجیح می‌دادند برود همانجا که بوده. اما به محض این‌که خواننده دستش از دنیا کوتاه می‌شود و خیر و شری ندارد، می‌گویند عجب نازنینی از بین رفته و به راستی که مرد تنهای شب بوده است! قضیه مرحوم مرتضی پاشایی هم ابعاد بزرگتر و عجیب‌تر همین قصه بود.

انگار این مثال‌ها و چندین و چند مورد دیگر همگی به ما یادآوری می‌کند که موج سواری کردن در جامعه ما خیلی شایع است و اصلا نمی‌شود به امروز و دیروز ربطش داد. این رشته سردرازی دارد و نمی‌شود برایش مبدأیی تعیین کرد. تا بوده همین بوده اما بعضی جاها و زمان‌ها کمتر و گاهی بیشتر. هر از چندگاهی سوژه‌ای اینچنینی پیدا می‌شود مثل همان جوانی که تا دیروز هکر کلاهبردار می‌خواندندش و امروز نابغه.

 

تو یک نابغه بودی...

شایان، جوانی بیست ساله که در 16-17سالگی چند مورد هک انجام داده و به دردسر افتاده بود، به تلویزیون آمد و بعد از تعریف قصه‌اش و مسیری که تا رسیدن به هکری طی کرده، از پشیمانی و ضرر این کار می‌گفت. طبق صحبت‌های خودش، خوره اینترنت بوده و همه روز و شب‌هایش صرف کنجکاوی در این دنیای پهناور مجازی می‌شده است و عاقبت همین کنجکاوی‌‌ها کار دستش داده.

بعد از پایان برنامه، مردم زیادی از پلیس فتا و مراجع قضایی تقاضای بخشش این جوان را کردند. در کامنت‌ها می‌گفتند که شایان نابغه است و جایش در زندان نیست. او حالا از کارش پشیمان شده و اگر خطایی سرزده مربوط به نوجوانی می‌شده و مهم این است که او حالا متوجه کار اشتباهش شده است. و اینگونه کمپین #شایان_را_ببخشید  شکل گرفت!

 

چه کسی باید ببخشد؟

شایان نابغه باشد یا نباشد، کسی که باید درباره کار او نظر بدهد کیست؟ مردم؟ خودش؟ مجری؟ پلیس فتا؟ یا کسانی که هک شده‌اند؟

این‌که هرکس درباره این ماجرا نظری داشته باشد، طبیعی است اما وقتی صحبت از مطالبه مردمی باشد، موضوع فرق می‌کند. این‌جا دقیقا همان نقطه‌ای ست که خیلی‌ها با موج حرکت می‌کنند و مثلا اگر رسانه حرفی را زد همه دنباله رو اش می‌شوند. کسی که تا به حال مورد کلاهبرداری اینترنتی قرار نگرفته و حتی به خاطر گم شدن یک اسکناس دست و پایش می‌لرزد، نمی‌تواند درباره‌ی حق از دست رفته دیگران تعیین تکلیف کند.

 نمی‌شود از پلیس که خودش بانی امنیت و برقراری قانون شده بخواهیم خارج از قانون عمل کند. کسانی که باید هکر را ببخشند دقیقا همان کسانی‌اند که هک شده‌اند، نه همه مردم ایران به جز خود آن چند نفر! اگر با جوّی که درست می‌کنیم مال باخته‌ها را تحت فشار جمعیتی چندمیلیونی بگذاریم، باید به درستی کارمان دوباره نگاه بیندازیم و البته مهم‌تر از همه‌ی این‌ها، همان نابغه خواندن و علم کردن «شایان» است. اینکه دوباره آدمی از فرش به عرش کشیده می‌شود.

===========

پ.ن: بد نیست بدانید روش فیشینگ که این جوان از طریق آن کلاهبرداری‌هایش را انجام می‌داده، یکی از پیش پا افتاده‌ترین و البته رایج‌ترین روش‌های کلاهبرداری مجازی است.

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
Miss_shaqayeq
Miss_shaqayeq
٩٥/٠٤/٠٣
٣
٠
کاملا باهاتون موافقم که اون مردمی که هک شدن باید ببخشن .فقط من خبر ندارم مگه چی هک کرده؟بانک؟
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٣
١
٠
آره باساختن صفحات بانک ،به حساب های بانکی دسترسی پیدا می کرد و ازاونها پول برداشت میکرد.البته ایشالا که دیگه ازاین به بعد نه این جوون و نه هیچ کسی دیگه چنین کارهایی رو نکنه..
h_rastegar
h_rastegar
٩٥/٠٤/٠٥
٠
٠
هرچند فیشینگ خیلی پیش و پا افتاده است ولی بازم برای این سن خیلی خوب بوده.
ali_sh
ali_sh
٩٥/٠٤/٠٣
١
١
نابغه بوده ولی یه نابغه بی عقل که همچین اقدامات بی عقلانه ای انجام داده. به نظر من باید بره زندان تا درس عبرتی شه برای خودش و سایرین
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٣
٢
٠
من امیدوارم بخشیده بشه چون هم جوانه و هم پشیمون و حیفه عمرش در زندان تلف بشه(چون اظهارپشیمونی کرده و نمیتونیم ادعاکنیم که دروغ گفته)اما نه با روش کمپین زدن.با جلب رضایت از شاکیانش.
ali_sh
ali_sh
٩٥/٠٤/٠٣
١
١
به عنوان مثال یه قتل انجان بدی و بعدش اظهار ندامت کنی. خوبه این؟باید بخشیده شه؟ معمولا ما ادم ها بعد از هر کار بدی ک میکنیم پشیمون میشیم از کوچک ترین کار به عنوان مثال یه دروغ یا کشتن یه مورچه حتی بگیرید تا بزرگترین کارها مثل قتل و همین کار این اقا و غیره. هیچوقت پشیمونی دلیل بر این نیس ک باید بخشیده بشه. خیلیا هستن ک روش های هک این اقارو بلدن و هیچوقت فکرش رو هم نمیکنن چه برسه ک ب سمتش برن. پس باید یه تفاوتی باشه بین این دو. به نظر من فقط باید بره زندان کاملا سختگیرانه و نا ملایم
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٣
٠
٠
همینکه ما برای مجازات قاتلین اعدام رو انتخاب کردیم یعنی مجازاتمون رو طبق فقه شیعی انتخاب کردیم.همون فقه هم بخشش رو بالاتر ازقصاص میدونه.چون کار بزرگوارانه و سختیه.بعدهم قانون حق بخشش رو به شاکیان داده و ما نمی تونیم باز ازاینطرف بوم بیفتیم که إلا و بلا باید مجازات بشه.مهم اینه که قضیه طبق قانون پیش بره،نه کمتر و نه بیشتر..
زهرا‌ آقايي
زهرا‌ آقايي
٩٥/٠٤/٠٣
١
٠
من باشم ترجيح ميدم پولمو بگيرم:) تا اينكه ببخشمش:)
ali_sh
ali_sh
٩٥/٠٤/٠٣
٠
٠
خو همه شاکیا ببخشنش بازم باید ۱سال و ۶ ماه رو به عنوان جنبه عمومی جرم و حق دولت باید بره زندان.
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
١
٠
والا من قوانینو دقیق نمیدونم اما هرچی هست نمیشه چون این آقاپسر اومده برنامه تلویزیونی پربیننده براش تخفیف قایل بشن اما یه عده مثل همونا که ناشناخته ان زندان شونو بگذرونن
b_noori
b_noori
٩٥/٠٤/٠٤
٠
١
خودش تو برنامه گفت تمام ایران رو رفته تا شاکیاش رو پیدا کنه و پولشونو پس داده و گفت حتی حقشونه که بیشتر پول بخوان چون این چند سال سود پولشون هم حساب میشه!! پس تلاششو کرده واسه پس دادن پول و الان زندانی هم که باید بکشه از جنبه ی عمومی نه به دلیل شاکی خصوصی . من که امیدورم بخشیده بشه چون با این همه دردسری که برای خودش درست کرده مطمئنم دیگه دست به چنین کارهایی نمیزنه..
marjan_mi
marjan_mi
٩٥/٠٤/٠٣
٢
٠
اقای علیخانی هم توی برنامشون گفتن این اقا اگر قرار باشه بخشیده بشه قبلش باید رضایت تمام افرادی که ضرر کردن رو بگیره... به نظر من این فرد کاری رو در سن خیلی کم انجام داده که باتوجه به سنی که داشته برای هرکسی میتونه جالب باشه، امیدوارم وقتی رضایت همرو گرفت بتونه بیاد بیرون و بهترین سال های عمرش رو توی زندون نگذرونه...
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٣
١
٠
من هم امیدوارم. و بعلاوه امیدوارم به تفریحات و نیازهای جوون ها و دغدغه هاشون بیشتر ازاینها اهمیت داده بشه که مجبور نشن روزی به این بن بستها بخورن...
زهرا‌ آقايي
زهرا‌ آقايي
٩٥/٠٤/٠٣
٠
٠
چه مطلب خوبي بود نجمه جان:) مخصوصا نتيجه خيلي خوبي گرفته بودي... منم موافقم كه بايد شاكي‌هاش ببخشنش:) ميگم اين برنامه احسان عليخاني چه خوب براي بچه‌ةاي جيم سوژه جور مي‌كنه:) من البته هيچكدومو نمي‌بينم. از مطالب شما مي‌فهمم چي شده چي نشده:)
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
ممنونم:) آره دیگه وقتی سوژه میدن دستمون ماهم بیخیال ازش رد نمیشیم بهشون عنایت می ورزیم;-)
m_rs
m_rs
٩٥/٠٤/٠٣
٢
٠
بنده خدا باید ببخشه پولش بوده ما را چ کار...:) وقتی دیگران باید ببخشن کار آسونی ولی وقتی خودمون باید ببخشیم از هم کلاسی دبستانمون ک پاک کنمون رو اشتباهی برداشته نمى گذریم...:| :))
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
دقیقا همین مسأله هم جای صحبت خیلی زیادی داره.خیلی دوست داشتم از مطلب اینجوربرداشت نشه که بخشش کار خوبی نیست!اتفاقا چون سخته و روح بزرگی میخواد خوب و باارزشه که اینطوره گویا.ممنونم :)
Golbarg_K
Golbarg_K
٩٥/٠٤/٠٣
٠
٠
فکر نکنم مردم تا پولشونو نگیرن ببخشنش!!! ولی ان شاءالله بخشیده شه دیگه... چی بگم؟
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
منم امیدوارم شاکی ها ببخشنش...ممنونم:)
الهام خانم
الهام خانم
٩٥/٠٤/٠٣
٠
٠
انشالله بخشیده بشه حیف 8 سال از جوونیشون تو زندان باشند تازه اونجا کلی خلاف دیگه هم یاد میگیرن
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
آره امیدوارم...
ateneh
ateneh
٩٥/٠٤/٠٣
٠
٠
موافق نیستم با متنتون.تا حدودی البته. مطمینا هیچ کس نمیاد روشای جدید این کار رو جلوی دوربین بیان کنه که راه برای افراد دیگه ی کنجکاو باز شه و اگه بازم دقت بیشتری داشتیم این رو هم میفهمیدین که پول برداشت شده رو پس داده و پس از پشیمونی از سراسر ایران این اقرادو پیدا کرده و همه هم بخشیدن و فقط میمونه مجازات. و اینکه این۸ سال رو از چنین فردی که استعداد زیادی داره و هر کسی! قادر به انجامش نیست! توی پلیس فتا استفاده کنن بهتره یا بره زندان و دو تا خلافم یاد بگیره؟ لطفا برای مقایسه مشاهداتتون کامل باشه /.
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
توی خود برنامه ماه عسل هم علیخانی گفت که آزادی شایان بستگی به بخشش و رضایت دادن شاکی هاش داره.مبنای ماهم واقعیته و اونچیزی که توی برنامه ای باچندمیلیون مخاطب گفتن.ممنونم ازنظرتون:)
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٥/٠٤/٠٤
٣
٠
به جای شایان را ببخشید باید کمپین بزنن: " پول شاکی ها را بپردازید تا شایان را ببخشند " :ی " یک تیر و دو نشون " تشکر نجمه بانو.
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
١
٠
آره فکر خوبیه!یه جورایی تکلیف گردن بقیه نندازیم.خودمون متقبل بشیم:)ممنونم الهام خانم:)
اکرم انتصاری
اکرم انتصاری
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
این شایانی که دیدیم بنا به گفته های خودش مولد شاید یک خانواده کم تفاوت به 24 ساعته درگیر بودن شایان بود هرچند بعد برنامه هکرهای زیادی گفتن که کار شایان هک نبوده اصلا . امیدوارم مردم رو راضی کنه و بتونه ستعدادش رو تو راه درست خرج کنه . در مورد جماعت حزب باد هم جالبه بدونی اینستاگرام تا قبل این برنامه نداشت ایشون و بعد برنامه ساخت الان نزدیک سی هزار نفر(تا دیروز) فالوئر داشت !
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
دقیقا یه جنبه دیگه اش این بود که بی توجهی ها یا تفریحات و اوقات فراغت هامون چقدر میتونه آسیب زا باشه.اما واسه اینستاگرامش بگمونم پیج داشته قبل برنامه اما فقط یک عکس داشته چون اولین عکسش به تاریخ سه هفته پیشه یعنی قبل برنامه والان دریک اقدام خیلییی جالب دیدم که پیجش هک شده توسط اقایی به اسم سامان!!یاعلی ما چقدر هکر داشتیم !!!
s_mohsen
s_mohsen
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
منظور برنامه ماه عسلم این بود که از نظر جنبه عمومی جرم بخشیده بشه نه اینکه شاکی های خصوصی...به نظرم این هشت سالی هم که براش بریده شده از جنبه عمومی باشه چون گفت که فک کنم رضایت اکثریت رو با برگردوندن پولشون و ...جلب کرده.
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
من هم امیدوارم همین طور باشه و بابرگردوندن پولها رضایت همه رو گرفته باشه...ممنونم:)اما راجع به جنبه عمومی جرمش کیا تصمیم میگیرن؟اگر بگیم مردم که فقط اونایی که موافق بودن کمپین تشکیل دادن و خیلیا اعلام نظر نکردن و حتی باز بعضیاکمپین شایان را نبخشید تشکیل دادن!اینجابحثش یکم حقوقی میشه که من بلدنیستم .اما به فرض اینکه هنوز نتونسته رضایت کامل همه شاکیانش رو بگیره چنین مطلبی رو نوشتم.ممنونم ازتون.
s_mohsen
s_mohsen
٩٥/٠٤/٠٤
١
٠
توجه داشته باشین که مردم هیچ وقت تصمیم گیرنده نیستند!حتی اگه میلیونی باشه تعدادشون و قاضی و حکومت باید تصمیم بگیره،که در این موارد قاضی که از تمام پرونده به صورت کامل اطلاع داره و همینطور به خاطر حسن رفتار متهم و ابراز پشیمانی اون و بعضی معیارهای دیگه در صورتی که طرف رضایت تمام شاکیان خصوصی رو جلب کرده باشه میتونه حکم به عفو تمام یا مقداری از محکومیت متهم رو بده:)
Far!de
Far!de
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
منم امیدوارم ببخشنش ! 8 سال از بهترین روزای عمرشو نره زندان !
نجمه عرفانیان
نجمه عرفانیان
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
من هم امیدوارم لااقل کمترش کنن..
S_refaeinia
S_refaeinia
٩٥/٠٤/٠٤
١
٠
پول مردم رو پس بده، اونوقت مراجع قضایی بعنوان تنبیه براش کار اجباری در زمینه فضای سایبری تعیین کنن..هم زندان نمیره که بدتر شه، هم استعدادش رو در ی جای درست که بنفع کشوره خرج میکنه..همم دوران محکومیتش گذرونده میشه
نازنین یوسفی
نازنین یوسفی
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
از این شایان ها زیاد بودند....
خورشید
خورشید
٩٥/٠٤/٠٤
٠
٠
حالا چرا زندان . مجرم محسوب میشه اما بهتر نیست جور دیگه ای که بشه از نبوغش هم استفاده کرد تنبیه بشه؟
Gisoo_E
Gisoo_E
٩٥/٠٤/٠٥
١
٠
به نظر منکه خیلی شجاعت داشته که اومده وتو تلویزیون اعتراف کرده!بااینکه حتما حدس میزده شاید براش بد بشه! امیدوارم بخشیده شه! :’-(
zohreh_sh
zohreh_sh
٩٥/٠٤/٠٥
١
٠
من این برنامه رو دیدم و برداشتم از طرز صحبت کردنش این بود که هنوز متنبه نشده .
k_koolak
k_koolak
٩٥/٠٤/٠٥
٠
٠
خیلی از قوانین هست که باید عوض بشه. من هنوزم نمیفهمم چطور یک نوجوون رو بازرسی می کنن و محکوم. به هر حال جای این طور بچه ها زندان نیست.
maede
maede
٩٥/٠٤/٠٥
٠
٠
البته برداشت من این بود که شایان تواناییش بیشتر بود و اشاره ای نکردن.یعنی ملت همیشه در صحنه بعد از برنامه فالوئرهای پیجش رو از 2هزارتا به 80هزارتا رسوندن!!!!!البته در طی چند روز :) چون واقعا کم سن بوده و واقعا عاقلانه دست به همچین کاری نزده بود و رضایت خیلیارو تلاش می کرد بگیره،من هم امیدوارم هشت سال زندانی نشه اما کمپین زدن و جوگیر شدن یه عده رو هم نمیپسندم! :|
p_rahimii
p_rahimii
٩٥/٠٤/٠٥
٠
٠
این جوان شاید نه به آن اندازه ای که مجری برنامه تاکید می کرد نابغه بود و نه به همان اندازه کلاهبردار(از دیدگاه کسانی که حسابشان هک شده بود) . مسئله این است که اگر وضعیت جامعه بهتر می بود نیروی جوانی افرادی مانند شایان چنین جهت نمی یافت. او می توانست همین توانایی اش را برای کارهای بهتری صرف می کرد.
f_maveddat
f_maveddat
٩٥/٠٤/٠٦
٠
٠
سلآم؛ بخشش و بخشیدن خوبه و ما تا میتونیم باید این کارو ترویج کنیم..فقط همین ترویج...ما جای کسی نیستیم که حق بدیم یا رای بدیم که فردی بخشیده بشه یا نه؟!!
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٥/٠٤/٠٦
٠
٠
سلام، ممنون که پرداختین به این موضوع، چون دیگه خیلی بیشتر از اونچه که باید سر و صدا کرد، بعضی ازش نابغه ساختن و بعضی بیشتر از اون چیزی که فکر میکردم در حقش کم لطفی کردن در فضای مجازی، تو کامنتا، دوستان همهء گفتنی ها رو گفتن، نظر من هم اينه که برای بعضی از جرایم که این جرم هم شاملش میشه در صورتی که رضایت شاکی خصوصی جلب بشه و مالباخته به برسه، از جنبه عمومی جرم، زندان مجازات خوبی نیست، و خدمات اجتماعی (حالا در هر زمینه ایی که فرد توانایی داشته باشه) یکی از بهترین جایگزین ها هستش، متاسفانه زندان های کشور پر شده و زندان برای خیلی از افراد نقش "ندامتگاه" نداره و خیلی تو زندان تازه اصطلاحا "اوستا کار" میشن! اما خدمات اجتماعی هم به فرد کمک میکنه هم به جامعه، که این مستلزم نگاهی دوباره و اصلاحات اساسی در قانون هست، ببخشید که طولانی شد و یه جاهایی هم حرفم از موضوع متن منحرف شد، موفق باشید :) التماس دعا
maeadeh_sh72
maeadeh_sh72
٩٥/٠٤/١٠
٠
٠
به نظر من این اقا نابغست و باید بهش فرصت بدن . البت افراد زیان دیده شاید دیدشون متفاوت باش ولی من دلم سوخت.
پربازدیدتریـــن ها
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
بعضی ها

ساعت های بی صدا

٩٥/٠٩/١١
چرا همیشه همه چیز را آماده می خواهیم؟

دوستت دارم های ناگفته

٩٥/٠٩/١٥
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
اندر حکایت آموزش مسائل جنسی به کودکان

بچه از کجا میاد؟

٩٥/٠٩/١٦
باید بشوی همان آدم سابق

آفرینش برای خوب بودن

٩٥/٠٩/١٤