آن روی سکه شاهزاده روم
نقدی بر انیمیشنی که فروشش تقریبا چهار میلیاردی شد

آن روی سکه شاهزاده روم

نویسنده : دست قیچی

در این بازار وانفسای فیلم همین که یک انیمیشن داخلی ما را به قلمفرسایی واداشته دستاورد کمی نیست. این که می‌بینیم در زمره آثار پرفروش سال قرار گرفته هم همین طور؛ اما «شاهزاده روم» با وجود ذوق زدگی‌ای که در مخاطب به دلیل وجوه تکنیکی‌اش برمی‌انگیزد، فیلم خوبی نیست. علت بیش از هر چیز در فیلمنامه آن است. مضمون فیلم تاریخی و بسیار جدی است اما در روایت سعی کرده با وارد کردن شخصیت‌های (بیش از حد) فرعی مانند آن پسر پلخمون به دست و درگیری‌های تاریخ گذشته اسلپ-استیکی بر سر یک پروانه(؟!) به زور رنگ قناری فیلم کودکی روی اثر بپاشد. این بلاتکلیفی و عدم شناخت از مدیوم سینما بدجوری به فیلم ضربه زده است. انیمیشن «شاهزاده مصر» محصول 1998 شاید نمونه مناسبی برای مقایسه باشد. آن هم اثری است تاریخی درباره زندگی حضرت موسی(ع). یک اثر عظیم و جدی که لحن‌اش را از ابتدا تا انتها به درستی حفظ می‌کند و برای جذب مخاطب، خود را درگیر عمل زیبایی نمی‌کند. 

واقعیت این است که تولید کنندگان این اثر تکنیسین‌های خوبی هستند که با مدیریت صحیح و قرار گرفتن یک تیم فیلمنامه و کارگردانی مناسب در کنارشان می‌توانند به معنای واقعی کلمه صنعت انیمیشن را در ایران راه اندازی کنند و تولید انبوه داشته باشیم.

 البته ساخت پویانمایی به شیوه استاپ-موشن و کارهای عروسکی در ایران سابقه نسبتا طولانی داشته و محصولی مثل فیلم سه‌اپیزودی «قصه‌های بازار» (شامل «طوطی و بقال»، «ورود به دنیای عروسک‌ها» و «کوه جواهر») ساخته «عبدالله علی مراد» موفق به کسب نخل طلایی فیلم كوتاه جشنواره فیلم كن هم شده است. اما پیشرفت در پویانمایی 2بعدی و 3 بعدی به شکل امروزی که نیاز به نیروی متخصص، سرمایه و صرف زمان طولانی‌تری دارد و به جز شرکت صبا، حوزه هنری و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان حامی دیگری نمی‌توان برای آن برشمرد، داستان دیگری ست. واقعیت این است که فعالان این عرصه همگی به لطف عدم وجود حق کپی رایت در ایران و سازمان یافته نبودن آموزش‌ها در این حوزه، خودساخته‌اند و با آزمون و خطا و از نقطه صفر به کیفیت‌های حاضر رسیده‌اند. در چنین فضایی، ساخت انیمیشنی با کیفیت تکنیکی «شاهزاده روم» جای بسی ستایش دارد و خبر از ظهور انیماتورهایی می‌دهد که حالا می‌شود روی‌شان سرمایه گذاری کرد.

بازار انیمیشن الان محدود به تولیدات دیزنی در عرصه سینمایی و سریال‌های تلویزیونی ژاپنی نیست. کره جنوبی، هندوستان، مکزیک و ... سرمایه گذاری‌های جدی را در این زمینه آغاز کرده‌اند.

علت این است که از یک سو شبکه‌های متعدد ماهواره‌ای برای پر کردن تایم خود نیازمند تأمین برنامه هستند و از سوی دیگر بازار این محصولات فقط تلویزیون کشور تولیدکننده نیست. «شاهزاده روم» هم وقتی هنوز به پایان نرسیده و در مرحله تولید بود به لبنان فروخته شد و حتی پیش از ایران در آن کشور اکران داشت. از این جهت ما موقعیت ویژه‌ای در منطقه داریم و کشورهای مسلمان احتمالا از آثار اخلاق محور نزدیک به فرهنگ خودی استقبال بهتری خواهند کرد.

در سینما هم پتانسیل ویژه‌ای برای انیمیشن وجود دارد چون مخاطب اصلی این فیلم‌ها کودکان هستند. کودکان هم که به تنهایی به سینما نمی‌روند. بنابراین آمدن هر کودک به سینما، حداقل دو مخاطب بزرگسال یعنی والدین‌اش را هم به سالن می‌کشاند. یکی از علت‌های فروش 3 میلیارد و 440 میلیون تومانی «شاهزاده روم» هم شاید همین نکته باشد. این موضوع آن‌قدر جا افتاده است که کمپانی‌های هالیوودی در تولید آثار انیمیشن سعی می‌کنند دم پدر و مادرها را هم داشته باشند و مضامین خوشایند این قشر را هم در آثارشان بگنجانند.

از طرف دیگر سینمای ایران ثابت کرده که جای سرمایه گذاری‌های بزرگ و تولیدات عظیم نیست. شکست تجاری فیلم‌هایی مثل «محمد رسول الله» و «چ» و ... مؤید این ادعاست اما انیمیشن جایی است که با خرج‌های بسیار کمتر می‌توان صحنه‌های عظیم ساخت.

حال باید دید این موقعیت به یک تولید صنعتی، ایجاد اشتغال و فرهنگ‌سازی پویا منجر می‌شود یا ثروتی است که بعد از استخراج مورد بهره برداری بیگانه قرار می‌گیرد و همان داستان جم و مظلومی‌ها و بازیگران کشف حجاب کرده. 

=====

پ.ن: پنجشنبه این هفته پرونده مفصل جیم در مورد انیمیشن و انیماتورهای ایرانی به بهانه خبر اهدای سیمرغ پویانمایی در جشنواره فجر را از دست ندهید

برچسب ها
نظرات کاربران
کد امنیتی
دخترخاصــ
دخترخاصــ
٩٤/١١/٠٦
٠
٠
من و خیلی های دیگه قضیه ازدواج این 2 بزرگوارو خونده بودیم یا شنیده بودیم و من به شخصه میدونسم قراره چی بشه و چ اتفاقایی بیوفته ولی جدا از اینا اینکه سینمای ایران همچین انیمیشنی بسازه که کم هم قوی نبود خیلی خوبه به نظرم
dastgheichi
dastgheichi
٩٤/١١/٠٨
٠
٠
اون که منم داشتم فیلمو میدیدم مدام جمله «چقد خوبیم ما»ی عادل فردوسی پور تو ذهنم تداعی میشد ولی به هر حال اگه ذوق زدگی رو بذاریم کنار، واقعا نمیشه کتمان کرد که اصلا قصه خوب پرداخت نشده. کلی شخصیت اضافه داره و در جا انداختن انگیزه های همون اندک شخصیت های بدردبخورش هم مونده
s_setoode
s_setoode
٩٤/١١/٠٦
٠
٠
اینده روشنی داره کارتونهای ایرانی
الهام حبشی
الهام حبشی
٩٤/١١/٠٦
١
٠
درسته ساخت انیمیشن توی ایران خیلی پیشرفت کرده اما از لحاظ داستان پردازی از هرکس که این فیلم رو دیده نظرش رو پرسیدم گفته : " اصلا ارزش دیدن نداره "
dastgheichi
dastgheichi
٩٤/١١/٠٨
١
٠
این فیلم بیشتر از همون جهت که نشون میده به لحاظ فنی امکان ساخت آثار استاندارد رو داریم حائز اهمیته
فرانک باباپور
فرانک باباپور
٩٤/١١/٠٧
٠
٠
چهره ی شاهزاده ی روم منو یاد چهره ی سهیلا گلستانی انداخت! منیژه زن عباس غزالی تو وضعیت سفید!! خخخ / انیمیشن رو ندیدم هنوز و فکر نمی کنم دیگه ببینم تا وقتی که از تلویزیون پخش بشه! :| / اون فیلم های طوطی و بقال و ... رو یادمه ما می دیدیم شب خوابمون نمی برد! از سمندون هم بدتر بودن! اینقدر رنگ و فضا و چهره ها داغون و وحشتناک بودن! :|
dastgheichi
dastgheichi
٩٤/١١/٠٨
٠
٠
:))))) آره خب. ما با دیدن چاق و لاغر و تلویزیون کابلی و اینا حسابی واکسینه شده بودیم به این راحتیا نمی ترسیدیم. «جن گیر» ویلیام فریدکین هم واسمون بچه بازی بود.
dastgheichi
dastgheichi
٩٤/١١/٠٨
٠
٠
ولی خب اون نوع عروسک سازی توی کوه جواهر و .... به خاطر محتوای تلخ شون جواب میداد. یعنی با محتوای اثر می خوند لا اقل. ولی به طور کلی فرمایش تون درسته. زشت بودن
sajjad_mohammadi
sajjad_mohammadi
٩٤/١١/٠٧
٠
٠
من که دیدمش به نظرم خیلی ام خوب بود... البته من از سینما چیزی نمی دونم ولی خوشم اومد ازش
H_Daliryan
H_Daliryan
٩٤/١١/٠٧
٠
٠
منم از نظر سینمایی و حرفه ای در موردش نظر نمیدم ولی به نظر انیمیشن خوبی بود از نظر داستانی. در مورد مواردی هم که به انمیشن سازی در ایران مربوط میشد فقط میتونم بگم امیدوارم سرمایه گذاری و کار بیشتری در این زمینه صورت بگیره. ساخت چنین کاری نشون میده ما پتانسیلش رو کاملا داریم. فقط نیاز به حمایت داریم که البته یک بخشش خود ما مردم هستیم که همون قانون کپی رایت رو حداقل برای آثار داخلی رعایت کنیم.
dastgheichi
dastgheichi
٩٤/١١/٠٨
٠
٠
دوستان فقط بستر نمایش این آثار رو فراهم کنن کفایته. نیاز به کمک مالی دولت وجود نداره کما اینکه در سینما هم همینطوره. سیاست گذاری هاست که مشکل زاست. مثلا چیزی که اسمش رو مافیای اکران گذاشتن جلوی دیده شدن خیلی از همین آثاری که تا حالا ساخته شده رو میگیره. از اون طرف تعداد سینماها هم کمه. اینها که فراهم بشه و بازارش راه بیفته، خود سرمایه گذارها خواهند دید که سود داره و با سر میان.
sin germany
sin germany
٩٤/١١/٠٧
٠
٠
انیمیشن زیبایی هست
h_poortaghi
h_poortaghi
٩٤/١١/٠٧
٠
٠
من فیلمو به همراه دخترم دیدم. با اینکه میدونستم داستانش چیه ولی بعضی جاها اصلا خوب در نیومده بود. تکنیک ساختش خیلی خوب بود و بعضی جاها مثل پویانمایی های هالیوودی به نظر می رسید ولی به نظر من ضعف در شخصیت پردازی و پردازش داستان وجود داشت. قصه های فرعی وارد داستان شده بود. می توانست با چند تا دیالوگ سعی در معرفی امامانمان داشته باشد تا برای بیننده غیر اسلامی هم جذابیت ایجاد بشود. ولی در مجموع از دیدن این همه پیشرفت شگفت زده شدم.
صـ آ ل ح
صـ آ ل ح
٩٤/١١/٠٨
٠
٠
سلام. مثل هميشه اطلاعات بسیار جامعی رو در اختيارمون قرار دادين که واقعاً ممنون :). یه سوال به نظرتون اینکار رو ميشه با اثر تهران 1500 مقایسه کرد؟ اگه مثل هالیوود از بازیگران مطرح برای صداگذاری این آثار استفاده بشه و مانور هم بشه که این اثر با صدای این افراد هست تو فروشش برای داخل تاثیر زیادی ميذاره یا نه؟ اصلا بازیگرا و حتی خواننده های موسیقی ما به نظرتون توان دوبله که کار خیلی سختی هم هست رو دارن؟
dastgheichi
dastgheichi
٩٤/١١/٠٨
٠
٠
از جهت تکنیکی که بله میشه مقایسه شون کرد. پروژه «تهران 1500» با قول یک سرمایه گذاری درست و حسابی شروع شد ولی در بین پروژه کم آوردن. اینه که الآن هم اگه نگاه کنین متوجه میشین که صحنه های اول که از فراز شهر تهرانه چقدر پر جزئیات کار شده در حالیکه بعدا فضای توی خونه چقد ضعیف و بدون detail تشریف داره و اثاث خونه منحصر شده به یه پشتی و یک ساعت و چند تا خرده ریز دیگه. اون کار رو فقط جمع کرده بودن که رو زمین نمونه. از این جهات «شاهزاده روم» با فاصله خیلی زیاد برتری داره نسبت به «تهران 1500». هم در فضاسازی و رنگ، هم طراحی لباس، طراحی شخصیت. از همه جهت شاهزاده بهتره. استفاده از بازیگر اتفاقا اونجا به فیلم ضربه زده بود و عملا طراحی کاراکتری وجود نداشت. فقط کاریکاتور بازیگران اصلی رو کشیده بودن. ولی به طور کلی استفاده از صدای بازیگرا در جایی که به کمک فیلم و تبلیغ کردنش (بخصوص) بیاد خیلی هم خوبه
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
چه کاریست؟

فهم

٩٥/٠٩/٠٨
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
وقتی در 24 ساعت یک ملت عزادار می شود...

تراژیک ترین دو روز

٩٥/٠٩/٠٨
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
قسمت اول: فراخوان

جایزه ادبی در قرون پیشین

٩٥/٠٩/٠٨
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤