پیغمبر گویش‌های‌تان باشید

پیغمبر گویش‌های‌تان باشید

نویسنده : زهرا- خسروی

بعضی وقت‌ها که در خلوت خودت هستی وقتی هیچ مزاحمی دورت پیدا نمی‌شود لهجه‌ات را عوض کن. فرقی نمی‌کند تهرانی باشی یا همدانی یا... مثلا پُرتقال‌ها را پِرتِخال صدا کن یا به مارمولک بگو ماچکِل! یا مورچه‌ها را تعقیب کن و آن‌ها را «پی تار» صدا بزن. همه‌ی گویش‌ها را امتحان کن کمی ازشان سر در بیاور، گیلکی، مازندرانی، اصفهانی، بجنوردی و... گاهی لازم است.

فارسی با کِلاس زیاد در ما رشد کرده و دارد تبدیل به معضل هم می‌شود گویا! من می‌گویم گویش‌مان را باید چند بار در روز بغل کنیم، تا حس شوند تا حالت را جا بیاورند! بگذارید کمی این مقوله را باز کنیم. پس برویم سراغ گویش‌ها. موافقید؟

زبان سیستانی‌ها یا به قولی زابلی مثلِ بلوچی گویش و زبانی دشوار است اما در عین حال جذاب و دوست داشتنی. بگذارید یک چیز جالب یادتان دهم، فصل خربزه که می‌رسد در سیستان چهار مرحله را طی می‌کند که از این قرار است، خربزه‌ی نارس: پَشمک. مرحله‌ی بعدی: تَئرک. بعدش بنگارَک و در آخر به رسیده‌اش می‌گویند گه‌لو.

زبان‌ها و گویش‌ها کم کم رَدپاهای‌شان کم رنگ‌تر می‌شوند، گویی در مسیری به سوی گور به پیش می‌روند. اگر جمعیت کل جهان را هفت میلیاردی بدانیم که در سال 2012 برآورد شده، هفت هزار زبان و گویش بلکه بیشتر وجود دارد اما ناراحت کننده این است که در هر صد روز هفت زبان می‌میرند. گویی فقط آدم‌های متعصب و ریشه‌دار به قولی خجالت نمی‌کشند و لهجه خودشان را دارند.

من هم اصلا نگفتم آهای دوست من که اهلِ فلان جایی به زبان خودت در سمیناری مهم در تهران صحبت کن، نه معلوم است که نمی‌شود. فقط می‌گویم در خلوت خودت یا بین جمع خانواده‌ات سراغی از ریشه‌ات بگیر. از شیرینی لهجه‌ات لذت ببر. معلوم است اگر بخواهم ادامه‌اش دهم این مقوله را، جای حرف بسیار دارد. از آذری‌ها بگیر تا همدانی‌ها و شیرازی‌ها و لُرها و کُردها، همه‌شان با فرهنگ لغات مختلف که دلت قِلقِلک می‌خورد برای یاد گرفتن‌شان یا حتی شنیدن و لذت بردن از آن‌ها.

اگر به شخصه از من سوال کنند کدام لهجه را دوست داری فِلفور می‌گویم ترکمنی، اصلا زبانِ این موجودات عجیب جذبت می‌کنند، مردمانی صبور و با ملاحظه، با آن چارقدهای گُل گُلی که خانم‌های‌شان یک کلاه زیر چارقد می‌گذارند به معنای این‌که فلانی من متاهلم، کار جالبی است نه؟ این‌که بقیه بدانند تو ناموسِ کسی هستی نزدیک شدن به تو، اذیت کردنت ممنوع است.

اگر حوصله دارید کمی از کُردها هم بگویم این‌که مثلا نوشتن‌شان به زبان انگلیسی است، تعجب نکنید عکس زیر گویای این مطلب است، عرضم به حضورتان میرجلادت بدرخان «Mîr Celadet Bedirxan»  بنیانگذار الفبای کُردی بود که هر ساله سالگردی به یاد او برگذار می‌شود، کسی که جمله‌ای بزرگ گفت که در خاطره‌ی نه تنها کُردها، بلکه همگان باید ثبت شود «ننگ بزرگ آن است که انسان قادر به خواندن و نوشتن زبانِ خود نباشد» به افتخار این جمله باید دست زد، باید اشک ریخت، باید فکر کرد. به امید روزی که همه‌مان گوش‌های‌مان را زندگی کنیم .

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
مجتبی خطیب آستانه
مجتبی خطیب آستانه
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
چرا گویش؟؟ به نظرم اول نذاریم لهجه بمیره بعد بریم سمت گویش! چون لهجه آسون تره!
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
چون اگر گویش حفظ بشه لهجه هم کماکان زنده می‌مونه مثلا گویش کردی شامل لهجه های مهابادی،اسلامی،سنندجی و... لهجه فقط از نظر آوا و واژه تفاوت داره ولی گویش ساخت دستوری کل اون منطقه است ،و مختص همون جا در کل هر دو نیاز به حمایت ما دارن (:
مجتبی خطیب آستانه
مجتبی خطیب آستانه
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
ما مشدیا که گویش نِدِرِم! دِرم؟؟
i.forouzan
i.forouzan
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
ne ne nedarem
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
منظورم ایلامی بود!!
Samira
Samira
٩٤/٠٩/٢٢
١
٠
لهجه فقط شمالی😆
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
آره شیرین و دوست داشتنی (:
محمد-۱۵۱ :)
محمد-۱۵۱ :)
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
آی ام شمالی!! تو روستای ما به مارمولک میگن:کَلْپاسو!یعنی واسه خودش یه زبانیه!!! لهجه و گویش اصالت انسان رو نشون میده٬پس نباید اصالتمون رو فراموش کنیم!
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
قدیمی های گلستان هم به مارمولک میگن کلپاسو ،اولین بار از زبان مادربزرگم شنیدم (:
محمد-۱۵۱ :)
محمد-۱۵۱ :)
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
جسارتأ شما کجایی هستید؟!
n_gharib
n_gharib
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
من گویش ها و لهجه ها رو خیلی دوست دارم وقتی دو نفر با یک لهجه ای که تو از اون هیچ متدجه نمیشی صحبت میکنن کنجکاو میشی من این حس قشنگیه و یک چیزه دیگه اینکه حس وجود یک حریم شخصی رو به ادم میده
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
واقعا چه خوبه حریم خصوصی^__^ ممنون که خوندی :))
naser_j
naser_j
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
"زمانا مه ناسناما میه" ممنون از مطلب مفید و خوب تون و تیتری عالی که به تنهایی کل پیام متن و میرسون ،………برای کنجکاوا معنی اون جمله بالا"زبان(گویش) ما شناسنامه ماست" گویش شیرین کرمانجی
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٢
٠
٠
خیلی هم عالی^___^ ممنون از لطفتون(:
s_mostafa_b
s_mostafa_b
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
اَما گِه شِه خِنَه لَه شِه زَوونِه جا گَپ زَمّی :) شبیه عربی شد از بس براش حرکت گذاشتم :))‌ مرسی خانم خسروی :) به امید زنده نگه داشتن و حتی احیای همه زبانهای محلی و گویشهای دوست داشتتنی :))
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
ممنون از لطفتونه، چقدرم خوب بود :) گویش کجاست؟؟ خیلی جالبه:))
s_mostafa_b
s_mostafa_b
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
برای مناطق کوهستانی مازندرانه :)
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
(: ممنون
Vania
Vania
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
هوممم...خیلی حیفه که گویش ها ولهجه ها کمرنگ و فراموش بشن..بنظرم هرکدوم ما وظیفه داریم تاجایی که میتونیم زنده نگه داریم لهجه و گویشمون رو. مو خودوم مثلا یک زمانی خیلی مشدی حرف مزدوم انقد که بعضی دوستای غیرمشدی مانم کم کم لهجه ماره گیریفته بودن..//ممنون از مطلب خوبت زهرای جان:)
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
واقعا اگه این مسئله رو جدی نگیریم و فراموش بشه خیلی حیفه، چقدر من لهجه مشهدی دوست دارم :)) خیلی خوبه ، ممنون از تو وانیا جان :)
blue girl
blue girl
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
هوم خوب بود!ما هم در پی حفظ گویشمون هستیم!جالبه!گویش ما ترکای اینجا مخلوطی از آذری و ترکمنیه!که خب به لطف تعدد فامیلای ترکمنی اونم بلدیم! هوم زنای متاهل ترکمن که کلاه نمیزارن سرشون!اون یه حلقه س!یه حلقه حدودا یک سانتی تو خالی از چوب یا پلاستیک که روشو سوزن دوزی میکنن و زیر یالقاشون رو سرشون میزارن:)
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
کلاه سوزن دوزی شده هم بهش میگن:)
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
ممنون از نگاهت بلو گرل جان:))
blue girl
blue girl
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
چووووووووووووخ یاخشه!!! الیس آقرمسن:) بز گرگ دیلیمیسی ساخلیگ...حفظ ادگ! چوخ ممنون!
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
ترجمه کن نامرد خخخ همش حس میکنم بدوبیراه بارم کردی هااا! خا بگو:)))
admincheh
admincheh
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
مو که پیغمیر گوشای ِ خودوم هستوم !می گی نِـه نگا کن !خخخ
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٣
٠
٠
به به مشهدی طور شد اینجا،چقدرم عاااااالی^____^
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٤/٠٩/٢٤
٠
٠
سلام براتون آرزوی بهترینهادارم.
زهرا- خسروی
زهرا- خسروی
٩٤/٠٩/٢٤
٠
٠
خیلی ممنون استاد عزیز:)
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٤/٠٩/٢٤
٠
٠
سلام زنده وسلامت باشید
پربازدیدتریـــن ها
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
بعضی ها

ساعت های بی صدا

٩٥/٠٩/١١
چرا همیشه همه چیز را آماده می خواهیم؟

دوستت دارم های ناگفته

٩٥/٠٩/١٥
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
باید بشوی همان آدم سابق

آفرینش برای خوب بودن

٩٥/٠٩/١٤
اندر حکایت آموزش مسائل جنسی به کودکان

بچه از کجا میاد؟

٩٥/٠٩/١٦