ايران، اسكار و يك داستان ديگر
نگاهی به انتخاب و معرفى فيلم محمد(ص) به عنوان نماينده ايران به اسكار

ايران، اسكار و يك داستان ديگر

نویسنده : محمد ناصر حق خواه

انتخاب و معرفى نماينده سينماى ايران به آكادمى اسكار طى چند سال گذشته معمولا با حاشيه‌هايى روبه‌رو بوده است. دليل اختلاف نظرها و حاشيه‌هاى به وجود آمده حضور آثار هم طراز و ادعاى تهيه كنندگان مبنى بر شايسته‌تر بودن فيلم‌شان نسبت به بقيه آثار براى حضور در اين رويداد مهم سينمايى بوده است. يكى از انتخاب‌هاى جنجالى طي چند سال گذشته كه در رسانه‌ها هم بازتاب زيادى داشت، معرفى فيلم «گذشته» ساخته اصغر فرهادى به عنوان نماينده سينماى ايران به آكادمي اسكار بود. رقيب مهم گذشته فيلم «دربند» ساخته پرويز شهبازي بود كه جمع قابل توجهى از اهالى سينما اعتقاد داشتند براى حضور در اسكار شايسته‌تر از فيلم فرهادى است. در آن سال شوراى انتخاب فيلم كه شخصيت‌هاى برجسته سينمايى مانند مسعود كيميايى و كمال تبريزى در آن حضور داشتند با انتشار بيانيه‌اى ضمن تمجيد از هر دو اثر، با ذكر دلايلى فيلم گذشته فرهادى را راهى اسكار كرد.

اما امسال پيش بينى اين‌كه بليط پرواز به آمريكا براى كدام فيلم صادر خواهد شد، كار سختى نبود و تقريبا همه مى‌دانستند فیلم محمد(ص) مجيد مجيدى نماینده سينماى ايران در اسكار خواهد بود. البته جهت رعايت ضوابط، شوراى بررسى و انتخاب فيلم تشكيل شد و فهرستى از ده اثر سينمايي ايرانى را به عنوان نامزد معرفي كرد كه فيلم‌هايى مثل «در دنياى تو ساعت چند است»، «خداحافظي طولانى» و «رخ ديوانه» در آن حضور داشتند. اما هفته گذشته اين شورا پس از اعلام اتمام بررسى آثار، فيلم محمد(ص) را رسما به فرهنگستان علوم و هنرهاي سينمايي معرفى كرد. اين اتفاق بهانه خوبى بود تا در پرونده‌اى تاريخچه حضور فيلم هاى ايرانى در اسكار و اهميت كسب اين جايزه براي فيلم‌هاى خارجي زبان را بررسى كنيم؛ و در بخش پايانى قضاوت كارشناسان درباره احتمال موفقيت يا عدم موفقيت نماينده امسال سينماى ايران را بدانيم.

 

|| اسكار گرفتن خوب است يا نه؟

بعد از انتخاب فيلم جدايى نادر از سيمين به عنوان بهترين فيلم خارجى زبان در اسكار ٢٠١٢،  اصطلاحات جديدي وارد فرهنگ سينمايي ايران شد و دو جريان با نظرات غير هم سو شكل گرفت.

يك گروه با ابداع اصطلاحاتي مثل سياه نمايي و  فيلم‌هاي جشنواره‌اي و جايزه بگير قصد داشتتد اين نظر را القا كنند كه اعطاي جايزه اسكار صرفا با اهداف سياسي صورت مي‌گيرد و فيلم‌هايي مثل جدايي نادر از سيمين ارزش هنري ندارند؛ كه البته وقتي اسكار ٢٠١٣ به فيلم ضد ايراني ارگو رسيد در حالي كه اين فيلم از نظر اكثر كارشناسان هيچ ارزش سينمايي و هنري قابل توجهي نداشت؛ اين گروه براي نظرات خود شاهد مثال محكمي پيدا كردند.

دسته دوم كساني هستند كه گروه اول را به داشتن توهم توطئه متهم مي‌كنند و اين كه يك جايزه بين المللي مهم ارزش خود را صرفا جهت مقاصد سياسي و با جايزه دادن به فيلم‌هاي بي‌ارزش پايين بياورد را از اساس مردود مي‌دانند.

 اگر بخواهيم منصفانه و بدون جانب داري از جريان خاصي اظهار نظر كنيم، بايد به اين نكته توجه كنيم كه وقتي يك كشور با سرمايه گذاري و تبليغ زياد قرار است جايزه‌اى كه تاثير زيادي روي مطرح شدن يك فيلم در سطح جهان دارد را به اثري اهدا می‌كند، طبيعي است فيلمي كه مخالفت جدي با ارزش‌هاي مورد قبول آن كشور دارد يا باعث تقويت نظرات مخالف با عقايد سياسي و فرهنگي آن كشور مي‌شود، به موفقيت مهمي نمي‌رسد. البته اين موضوع به معني توجه به فيلم‌هاي خالي از ارزش‌هاي هنري، صرفا به علت همخواني با اهداف سياسي نيست؛ به هر حال اثرى كه به مراحل نهايي انتخاب مي‌رسد يا جايزه مي‌گيرد بايد از لحاظ ساختاري، سير داستاني، كارگرداني و قدرت بازيگرانش ارزش‌هاي خود را به اثبات رسانده باشد.

 

|| سينماى ايران و اسكار

ايران تا سال ١٣٥٦ هيچ نماينده‌اى به اسكار معرفي نكرد، تا اين‌كه در اين سال فيلم «دايره مينا» پنجمين اثر سينمايي داريوش مهرجويي براي اولين بار در تاريخ سينماي ايران راهي اسكار شد.

سال ١٣٥٧ هيچ اثر سينمايي ايراني لايق حضور در اسكار شناخته نشد تا اين‌كه فيلم «باد صبا» به كارگرداني البر موريس به عنوان نماينده ايران به اسكار رفت .

پس از پيروزي انقلاب اسلامي تا ١٦ سال هيچ فيلمي به آكادمي اسكار معرفي نشد تا اين‌كه سال ٧٣ ايران با فيلم «زير درخت زيتون» به كارگرداني عباس كيا رستمي دوباره به فهرست كشورهاي شركت كننده در اسكار اضافه شد.

طي بيست و يك دوره‌اي كه سينماي ايران تقريبا به صورت مداوم نماينده به اسكار معرفي مي‌كرد؛ فقط يك بار در سال ١٣٧٧ فيلم «بچه‌هاي آسمان» ساخته مجيد مجيدي جزو نامزدهاي كسب اسكار شد كه البته موفق به دريافت اين جايزه نشد؛ تا اين‌كه در سال ١٣٩٠ براي اولين بار در تاريخ سينماي ايران فيلم جدايي نادر از سيمين به كارگرداني اصغر فرهادي توانست اسكار بهترين فيلم خارجي زبان را دريافت كند.

از آن سال تا الان هم بقيه آثار ايراني موفقيتي در اسكار نداشتند، تا اين‌كه امسال فيلم محمد (ص) توجه‌ها را به خود جلب كرده و كارشناسان سينمايي داخلي و خارجي نظرات متفاوتي در مورد احتمال موفقيت يا عدم موفقيت اين فيلم در اسكار ٢٠١٦ دارند.

 

|| آيا اسكار به مجيدي مي‌رسد؟

فيلم محمد(ص) پس از اكران سراسري در ايران علاوه بر كساني كه از فيلم راضي بودند، منتقدان زيادى هم داشت. موضوعي كه عمده منتقدان فيلم مجيدي به آن اشاره مي‌كردند اين بود كه وقتي فيلمي با هزينه زياد و استفاده از عوامل مطرح خارجي ساخته مي‌شود، بايد قابليت دفاع در سطح بين المللي داشته باشد، اما از نظر اين منتقدان برايند اين فيلم سه ساعته به شكلي نبود كه رضايت تماشاچيان و منتقدان خارجي را جلب كند.

ولى حالا كه فيلم محمد(ص) پس از معرفى به اسكار در سطح بين المللى ديده شده است؛ اگر نگاهي به نظرات منتقدان خارجي بياندازيم مي‌توانيم درست يا غلط بودن قضاوت مخالفان داخلي اثر مجيدي و امكان موفقيت آن در اسكار را بررسي كنيم. 

يكي از نقدهاي خارجي كه درباره فيلم محمد(ص) نوشته شده بود و در بقيه رسانه‌ها هم بازتاب داشت، نقد مجله فرانسوي هافينگتن پست بود كه فیلم را باشکوه دانسته و گفته بود یادآور فیلم‌های اسطوره‌ای مذهبی دهه پنجاه است که همه آن احساسات خوب را منعکس می‌کند، در ادامه مقایسه‌ای با فیلم «محمد رسول الله» انجام داده و اشاره کرده بود که فیلم به تفکر شیعه نزدیکتر است؛ چون در فیلم خیلی معجزات می‌بینیم و اگر فکر می‌کنید بی‌طرف است، این‌طور نیست. هم چنين به پر هزينه بودن بودن فیلم و اين‌كه گران‌ترین محصول سینمای ایران است اشاره شده بود. نويسنده هافينگتن پست به چشم انداز، فیلمبرداری و موسیقی فیلم به عنوان نکات مثبت اشاره کرده بود ولی با این حال از شخصیت‌های کم تحرک و خنثای فیلم به عنوان نقطه ضعف ياد کرده بود.

به هر حال با وجود تمام نقدها و تحليل‌ها و نقاط ضعف و قوت فيلم، حالا كه اين اثر به عنوان نماينده ايران به اسكار مي‌رود، آرزوي موفقيت و ديده شدن براي مجيد مجيدي و فيلم محمد(ص) را داريم.

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
s_brz
s_brz
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
انشاالله كه محمد(ص) بتونه موفق بشه. ممنونم از شما كه مطلبتون كامل و جامع بود مثل هميشه :) .
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
انشاالله. ممنونم از لطفتون :)))
Sara
Sara
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
واقعا عالی بود مطالب زیبایی راجب جایزه اسکار نوشته بودید ممنونداز مصالب مفیدتون
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
ممنون از شما كه خونديد. خوشحال شدم :)))
سعيد صادق
سعيد صادق
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
فكر ميكنم با توجه به سياست هاشون به فيلمي مثل محمد (ص) اسكار ندن.مرسي از مطلبتون .
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
شايد اين نظر تا حد زيادي درست باشه . ممنون از اين كه خونديد و نظر داديد
هدايت
هدايت
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
خودتون فكر ميكنيد محمد (ص) در حد اسكار هست ؟
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
پيش بينيش سخته . سعي ميكتم در اين مورد اظهار نظر نكنم :))). ممنونم از پيامتون .
Shahpar
Shahpar
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
بسیار عالی لذت بردم
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
خوشحالم كه خوشتون اومده :)))
sohrab
sohrab
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
من فكر ميكردم قبل از انقلاب ايران خيلي به اسكار فيلم معرفي ميكرده. اما مثل اينكه فقط دو تا بوده. اطلاعات جالبي بود .
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
در واقع ميشه گفت يك فيلم . چون فيلم دوم اصالتا ايراني نبوده و فقط نماينده ايران بوده
Mahsa
Mahsa
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
مطلب فوق العاده ای بود مطالب شما خواننده رو ترقیب میکنه تا اخر نوشته رو دنبال کنه ماهم ارزوی موفقیت مجید مجیدی برای فیلم زیبای محمد رو داریم
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
اين نظر لطف شماست كه باعث خوشحالي من هم شد . سپاس از شما :)))
Dariush_ K
Dariush_ K
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
چقدد اطلاعات جالبي بود . ممنون واقعا. اميدوارم كه فيلم محمد (ص) هم موفق بشه
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
ممنونم از اينكه خونديد و نظر داديد :)))
Saba
Saba
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
مطلب بسیار جالبی بود ممنون از نقد منصفانه و دقیقتون
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
نظر لطف شماست. خوشحالم كه خوشتون اومده :)))
Sahel
Sahel
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
شايد به عواملش اسكار بدن. اما به خود فيلم فكر نميكنم . در ضمن مطلبتون خيلي خوب و كامل بود.
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
اين احتمال هم تا حدي قوي هست. در ضمن ممنون از نظرتون :)))
r_roshnavand
r_roshnavand
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
سلام ... چی بگم بحث کاملا فنی است
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
سلام... بحث جايزه دادن تخصصيه اما نظر دادن به عنوان يه بيننده اينطور نيست فكر كنم. ممنونم از نظرتون :)))
محمد حسين
محمد حسين
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
اقا خيلي خوشبينانه است كه بگيم محمد(ص) اسكار ميگيره. اما اميد داريم همه
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
بله اميدواريم :))))
alireza63
alireza63
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
فيلمبردارى و موسيقيش ميتونه بگيره. بالاخره اونهمه خرج شده فيلمبردار و آهنگساز آوردن.
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
شايد از نظر بعضي ها اين دو مورد كه بهش اشاره كرديد نقاط ضعف باشه حتي :))))
imanhkt
imanhkt
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
به نظر من نباید فیلم محمد (ص) رو برای اسکار انتخاب میکردن ... چون اگه اسکار نگیره خیلی وارد حاشیه میشه و این برای این فیلم با ارزش خوب نیست اصلا ...
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
البته نميشه به اين دليل ؛ فيلم رو به جشنواره ها معرفي نكرد. بالاخره بايد محك بخوره
i.forouzan
i.forouzan
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
به نظر من اگه اسکار بگیره هم وارد حاشیه میشه، اصلا فیلم از اولش توی حاشیه بوده
f.haghighat
f.haghighat
٩٤/٠٧/١٤
٠
٠
موسیقی ش عالیه و ممکنه اسکار بگیره اما آیا این ممکنه افتخاری برای ایران باشه؟ :).
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
اين نظريه كه خيلي ها دارن. بيشتر افتخار براي اهنگسازه نه خود فيلم و نه براي ايران
i.forouzan
i.forouzan
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
فکر نکنم اصلا ممکن باشه!!!!!!! آخه اسکار موسیقی رو به فیلمای خود هالیوود میدن. به فیلمای خارجی کلا یک اسکار میدن، اونم اسکار بهترین فیلم خارجیه. اشتباه می‌کنم؟؟؟؟؟؟؟؟؟
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
من يه نقد كه نشربه گاردين نوشته بود رو خوندم ؛ توي اون نويسنده نوشته بود با توجه به حضور آى . ار رحمان آهنكسازي كه قبلا براي زاغه نشين ميليونر اسكار گرفته. امكانش هست براى فيلم محمد (ص) هم اسكار بگيره.
Afshin_k92
Afshin_k92
٩٤/٠٧/١٥
١
٠
مطلب بسیار خوبی بود، همین طور ادامه بده.
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
ممنون . لطف دارى
اشکمهر آتشروان
اشکمهر آتشروان
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
در متن از انتخاب فیلم "در بند"از پرویز شهبازی گفته شده/خواستم بگم همین فیلم "نفس عمیق" که عکسش در آواتار من هستش از همین گارگردانه که در سال 82 برای فرستادن به اسکار اون سال انتخاب شده بود.
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
بله درسته ، من هم به عنوان فيلم اولش ذكر نكردم. ممنونم از نظرتون :)))
karimi67
karimi67
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
اميدواريم كه بتونه اسكار بگيره.ولى بعيده....
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
بله ميشه اميدوار بود. ممنونم از نظرتون :))))
h.naderi
h.naderi
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
سلام؛ ممنون از مطلبی که نوشتی؛ حسم وقتی می خوندمش دقیقا این بود که داری واسم تعریف می کنی ولی خوب من شما رو می شناسم؛ لذا برخی از جملات بیش از حد توان طولانی شده بود برای مثال: « اگر بخواهيم منصفانه و بدون جانب داري از جريان خاصي اظهار نظر كنيم، بايد به اين نكته توجه كنيم كه وقتي يك كشور با سرمايه گذاري و تبليغ زياد قرار است جايزه‌اى كه تاثير زيادي روي مطرح شدن يك فيلم در سطح جهان دارد را به اثري اهدا می‌كند، طبيعي است فيلمي كه مخالفت جدي با ارزش‌هاي مورد قبول آن كشور دارد يا باعث تقويت نظرات مخالف با عقايد سياسي و فرهنگي آن كشور مي‌شود، به موفقيت مهمي نمي‌رسد.»
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
سلام ؛ ممنونم كه وقت گذاشتيد و مطلبم رو خونديد. در مور طولانى بودن جملات هم نظرتون كاملا درسته. اصلاح ميكنم اين قضيه رو تو مطلباى بعدى
h.naderi
h.naderi
٩٤/٠٧/١٥
١
٠
نکته بعدی تیتر بود که به نسبت مطالب قبلی یک مقداری ضعیف تر شده بود. تیتر به نسبت معمولی بود که خوب می تونست قوی تر هم باشه
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
در مورد تيتر هم چهار پنج تا تيتر مختلف به ذهنم رسيده بود كه فكر كردم اين ميتونه بهترينش باشه.
h.naderi
h.naderi
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
نکته سوم اشاره چند باره شما به هافینگتن پست هست که یک نشریه فرانسوی نیست. یک نشریه آمریکایی هست! اینم لینک ویکی پدیا https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%87%D8%A7%D9%81%DB%8C%D9%86%DA%AF%D8%AA%D9%86_%D9%BE%D8%B3%D8%AA
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
بله اين نكته رو ميدونم. منظورم تشريه فرانسوي زبان هافينگتن پست بود. خبرگزاري فارس هم به عمين شمل از اين نشريه اسم برده . اين هم لينكش : http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13940614001058
h.naderi
h.naderi
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
نکته چهارم به نظر من این فیلم در اسکار تقریبا هیچ شانسی نداره؛ چون از نظر سینمایی وقتی فیلمی از خط داستانی قوی برخوردار نیست؛ بعیده به خاطر موسیقی خوب یا جلوه های ویژه معمولی بهش اسکار بدن. اگر می شد به فیلم های خارجی چند تا اسکار بدن شاید توی موسیقی شانسی داشتیم.
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
بله. نظر شخصى رو اگه بخوايم دخالت بديم . نظر من هم اينه كه شانس فيلم مجيدي تقريبا صفره. اما تو مطلب سعي كردم نظر شخصيمو وارد نكنم و فقط نقد كارشناسان خارجي رو در مورد فيلم بنويسم. در جواب دادن به پيام ها هم سعيم اين بود كه اين اتفاق بيفته و نظر شخصي هيچ جا ندم.
aaasaeid
aaasaeid
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
به نظرم این فیلم اسکار رو میگیره اونم به چند دلیل.اول اینکه توی فیلم یه قهرمان داریم و هالیوود کلا به فیلمایی که قهرمان پروره علاقه داره.این فیلم نسبت به بقیه فیلم های خارجی که برای اسکار کاندید میشن از لحاظ هزینه ساخت و جلوه های ویژه و موسیقی کاملا برتره.بعدش هم توی این سالها ثابت شده که اسکار کاملا تحت تاثیره سیاست قرار داره و به خاطر مسایلی مانند داعش و ... که جهان اسلام درگیره اوناست و همچنین تعداد بالای افراد مسلمون توی سرتاسر جهان، آمریکا برای خوش نمودی و گرفتن چهره مبارزه با تروریست و ... اسکار رو به این فیلم میده.
m_haghkhah
m_haghkhah
٩٤/٠٧/١٥
٠
٠
اين هم نظرى هست، اما فكر نميكنم به فيلم محمد(ص) اسكار بدن به اين دلايل ؛ ولى به هر حال از ديد شما هم ميشه به اين قضيه نگاه كرد،به هرحال خيلي ممنونم از اينكه نظر داديد :))))
سحر
سحر
٩٤/٠٧/١٦
٠
٠
جالبه،از این جنبه به قضیه نگاه نکرده بودم.
پربازدیدتریـــن ها
با مدیران کت و شلواری

کرمانشانگم چنی بی کسی...

٩٦/٠٨/٢٤
قلبی برای من، قلبی برای انسانی که من می‌خواهم

قلبی که تنها تو را دوست دارد

٩٦/٠٨/٢٥
از روزهای 18 سالگی

قانونی شدن عجب صفایی داشته!

٩٦/٠٨/٢٢
برای مردم داغدیده

شهر تو و شانه های من

٩٦/٠٨/٢٢
راهکارهای علمی در امان ماندن از سو ضن در سفرهای هوایی

چگونه عین آدم سوار هواپیما بشویم؟

٩٦/٠٨/٢٣
به طور متوسط، هر کاربر ایرانی در 18 کانال عضو است

چرا سرانه رو می ریزی تو تلگرام؟

٩٦/٠٨/٢٢
خودشان انتخاب کردند...

قاتل واقعی

٩٦/٠٨/٢٧
حبیب خدا...

داستانک مهمان

٩٦/٠٨/٢٤
#تسلیت

صدسال تنهایی

٩٦/٠٨/٢٤
وقتی در کنارم نیستی...

در عمق وجودم ته نشینی

٩٦/٠٨/٢٣
آخرین بند وصیت حاجی

زیر چشمان پدر

٩٦/٠٨/٢٧
زندگی را زندگی می‌کنم

ای روح عاشقانه…

٩٦/٠٨/٢٧
از هیچ چیز نمی ترسم

غرقه سازی

٩٦/٠٨/٢٨
شعری سروده خودم

یک نفس عشق

٩٦/٠٨/٢٨
همین جا؛ کنار دل من

به تعداد همه

٩٦/٠٨/٢٨
تبلیغات