فت و فون نویسندگی(2)
اصول شکسته‌نویسی

فت و فون نویسندگی(2)

نویسنده : وبگردی

۱. فقط واژه‌هایی را می‌توان شکسته نوشت که صورت گفتاری‌شان در مقایسه با صورت نوشتاری، هجای کمتری داشته باشد.
برای مثال: ران_رون و میدان_میدون که تعداد هجاهای هر دو کلمه مساوی است، نباید شکسته نوشته شوند.

اما واژهٔ هندوانه که چهار هجایی است می‌توان به صورت هندونه که سه هجایی است نوشت.


۲. واژه‌های تک‌هجایی که صامت آخر آن‌ها بسیار ضعیف تلفظ می‌شود لزومی به شکسته‌نویسی آن‌ها نیست.
برای مثال: ماست، راست، ساخت، بافت و گفت.


۳. صدای ت در آخر واژه‌های یک یا چند هجایی و حتی در جمله، تلفظی در حد صفر دارد؛ پس آن را حذف نکنید.
بنویسید: شماست نه شماس و فروخت نه فروخ.

۴. اگر کلمه‌ای در نظام آوایی زبان تغییر کرد یا حذف شد، نباید در املای آن کلمه تأثیر کند.
برای مثال: واژهٔ اجتماع، گاهی اشتماع و گاهی اشتما تلفظ می‌شود؛ پس در شکسته‌نویسی لازم نیست صورت اصلی آن را تغییر دهیم.
بنویسیم:اجتماع.
★★★

۵. فعل‌ها از‌نظر شکسته‌نویسی به دو گروه تقسیم می‌شوند:

۱.۵. فعل‌هایی که تعداد هجای آن‌ها غالباً در حالت مضارع، هم در نوشتار و هم در گفتار متفاوت است.
برای مثال: می‌روم، می‌آیم، بیایم و بیندازم را باید شکسته نوشت. اینگونه: می‌رم،میام، بیام و بنداز.

البته این فعل‌ها در حالت ماضی، تعداد هجایشان تغییر نمی‌کند. برای مثال: رفتم، آمدم.

۲.۵. فعل‌هایی که تعداد هجایشان در گفتار و نوشتار ثابت است.
برای مثال: می‌خوابم و خوابم و خوابیدم.
نکته: «می‌خوابد» را می‌توان به‌صورت «می‌خوابه» هم نوشت.


۶. برخی فعل‌ها را خواننده در ضمن خواندن می‌شکند؛ پس نیازی به شکسته‌نویسی نیست.
برای مثال: خوردن و زدن و گرفتن.
بنویسیم:می‌خورند، می زنند.
ننویسیم:می خورن، می زنن.


۷. فعل‌ها در حالت ماضی نقلی و ماضی بعید ثابت می‌مانند. مانند:

۱.۷. فعلی که در حالت مضارع یک هجایش کم می شود: می‌روم
رفته‌ام، رفته بودم.

۲.۷. فعلی که در حالت مضارع تغییری نمی‌کند: می‌خورم،
خورده‌ام، خورده بودم؛ پس ننویسیم:رفته‌ان، بنویسیم:رفته‌اند.

۸. است
بهتر است در متن‌های گفت‌وگویی شکسته نوشته شود.
در لهجهٔ تهرانی: سرده
در لهجهٔ اصفهانی:سردِست
در لهجهٔ قزوینی: سردَست

استثنا:
در کلمهٔ مختوم به صدای e مانند خانه
و در کلمهٔ مختوم به صدای a مانند بالا
«است» شکسته نمی‌شود.
خانه است. بالا است.

۹. نیست
این واژه هیچ تغییری نمی‌کند.
★★★

۱۰. جمع محترمانه:
«بفرمایید» و «بفرمایین» از نظر هجا در نوشتار و گفتار تفاوتی ندارند.
پس هر دو صورت صحیح است.

۱۱. نشانهٔ جمع
تنها در ضمیرهای ملکیِ پیوسته، سبب کاهش هجا می‌شود.
بنویسیم: درخت‌ها
ننویسیم: درختا
این واژه‌ها در خواندن، خود‌به‌خود شکسته خوانده می‌شوند.

۱۲. ضمیرهای ملکی پیوسته
۱.۱۲. در حالت مفرد:
صورت گفتاری ونوشتاری یکسانی دارند. برای مثال:کتابم... .

۲‌.۱۲. در حالت جمع:
صورت گفتاری این ضمیرها تغییر می‌کند؛ اما چون تعداد هجاها در آن ثابت می‌ماند، نباید آن‌ها را شکسته نوشت. برای مثال:کتابمان... .

۳.۱۲. واژه‌های مختوم به الف:
صورت گفتاری این ضمیرها با صورت نوشتاری‌شان فرق می‌کند. برای مثال: «غذایم» که می‌شود «غذام».

۴.۱۲. واژه‌های مختوم به علامت جمع (ها):
شکسته نوشته می‌شوند. برای مثال: «غذاهایم» که می‌شود «غذاهام».

۵.۱۲. واژه‌های مختوم به صدای (u):
شکسته نوشته می‌شوند. برای مثال: «عمویم» که می‌شود «عموم».

۶.۱۲. واژه‌های مختوم‌ به (های) غیر ملفوظ:
شکسته نوشته می‌شوند. برای مثال: «خاله‌ام» که می‌شود «خاله‌م».
نکته: «چه‌اش است» را در کتاب به‌صورت «چشه» نوشته که بهتر است برای درست‌خوانی بنویسیم«چه‌شه».

۷.۱۲. واژه‌های مختوم به صدای (e):
شکسته نوشته می‌‌‌شوند. برای مثال: «خرجی‌اش» که می‌شود «خرجی‌ش».
نکته: در کتاب «راضی‌اش» را به‌صورت «راضیش» نوشته که ممکن است غلط تایپی باشد.

۸.۱۲. واژه‌های مختوم به (یای میانجی):
شکسته نوشته می‌شوند. برای مثال:
«بچه‌هایش» که می‌شود «‌بچه هاش».

 

خلاصه‌ای از کتاب اصول شکسته‌نویسی/علی صلح‌جو

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
هادی_قنبری
هادی_قنبری
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
بسی استفاده کردیم.. ممنون
aassak13
aassak13
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
سپاس.
meshkat
meshkat
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
ای جونم تیتر‎;)‎
aassak13
aassak13
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
هاهاهاهاهاها
ns_banihashem
ns_banihashem
٩٤/٠٦/١٢
٠
٠
ممنون
چراغعلی
چراغعلی
٩٤/٠٦/١٣
٠
٠
فت شکسته ی کدوم کلمه اس؟
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٤/٠٦/١٣
٠
٠
سلام خیلی متشکرم ازمطلب خوبتون.پایداروسلامت باشید
پربازدیدتریـــن ها
مقایسه دو کتاب کلیدر و بوف کور

ادبیات داستانی اجتماعی یا داستانی سیاه نمایی؟

٩٦/٠٦/٢٧
به امید روزهای بهتر

پایان تلخ استقلال علی منصور

٩٦/٠٦/٣٠
شعری سروده خودم

عاشقی پیشه خوبیست

٩٦/٠٦/٢٦
شعر واگیردار است!

شاعران در قرنطینه

٩٦/٠٦/٢٩
در سکوت مطلق

یک روز از همین امروز و فرداها

٩٦/٠٦/٢٦
ترانه ای سروده خودم

ناقوس تنهایی

٩٦/٠٦/٢٦
تا عاشق بمانیم

شاعر جماعت را دریابید!

٩٦/٠٧/٠١
ترانه ای سروده خودم

شاه قلبم

٩٦/٠٦/٢٨
درد ندیدن نوه دختری عمه بزرگ لیلا خانم

درمان درد دل

٩٦/٠٧/٠٢
به سختی خودم را از خاطرات بیرون کشیدم

پانسمان

٩٦/٠٦/٢٩
ملاقات غیرمنتظره با رئیس جیم

روزمرگی های گارسون جوان / قسمت نهم

٩٦/٠٦/٢٧
در راستای اظهارات وزیر بهداشت

روحانی؛ ضمانت خرید شماست

٩٦/٠٦/٢٦
صدای اعضای شورای شهر هم در آمد

نمایشگاه ایرانکام سال به سال افتضاح تر

٩٦/٠٦/٢٧
شعری سروده خودم

گاهی دلم برای خودم تنگ می شود

٩٦/٠٦/٣٠
از ایده هایی که باید ادامه دهیم

مقاله نویسی چطور است؟

٩٦/٠٦/٣٠
گند همه چیز را در می آوریم

آموزنده های دوست داشتنی

٩٦/٠٧/٠١
غار رنگی رنگی

دوست داشتن و دوست داشته شدن...

٩٦/٠٦/٢٨
می خواهم از زندگی ام بنویسم

پاییز توی راه با کلی بارون

٩٦/٠٦/٣٠
زندگی ات را مدیریت کن

از رابطه ها

٩٦/٠٦/٢٩
خسته شدم از کاغذ سیاه کردن

بی حوصله

٩٦/٠٧/٠١
تبلیغات