زن = مرد
پرسش و پاسخ‌هایی از کتاب نظام حقوق زن در اسلام

زن = مرد

نویسنده : سحر نیکو عقیده

«تساوی حقوق زن و مرد» ترکیبِ دلنشینی که احتملا مضمونش را تا به حال در اطراف‌تان و به‌خصوص در شبکه‌های اجتماعی شنیده‌اید. پیام‌هایی که سوز و گداز زیادی دارند و باعث می‌شوند که جگر آدم بسوزد از این همه ظلمی که در حق زنان مفلوک و بخت‌برگشته روا می‌شود.

البته من در این یادداشت قصد ندارم که بگویم به زنان ظلم می‌شود و یا این‌که جامعه ما گل و بلبل است و... قصد کشیدن یک طناب و جدا کردن آقایان و خانم‌ها و شکلیک گلوله، به قصدِ حمله را هم ندارم قطعا! 

هدفم فقط و فقط این است که به مناسبت روز زن، تفعلی به کتاب نظام حقوق زن در اسلام به قلم شهید متفکر، استاد مرتضی مطهری بزنیم و جایگاه زن در اسلام را بیشتر بشناسیم. باشد که به بعضی از شبهات پاسخ داده‌شود و چهار کلام حرف منطقی بشنویم. بدون آه و ناله و جگر سوختگی.

- در خیلی از این پیام‌ها و سخن‌ها و ادعاها به وفور تبعیض جنسیتی و رعایت نشدن حقوق زن در جامعه اسلامی به چشم می‌خورد و به کار بردن واژه تساوی حقوق زن و مرد و آوردن شاهدِ مثال برای رعایت این تساوی در غرب!

تساوی حقوق! چه ترکیب زیبایی! ترکیبی که چون مفهوم برابری و عدم امتیاز در آن وجود دارد، هر ذات پاکی را قلقلک می‌دهد! اما اگر قرار باشد تبعیت کورکورانه از غرب را کنار بگذاریم و فقط تکرار کننده حرفی نباشیم که از هر سو می‌شنویم، بهتر است که کمی عمیق‌تر فکر کنیم.

آن‌چه از نظر اسلام مطرح است، برابری زن و مرد در انسانیت است ولی این دو، دوگونه انسان با خصلت‌های مختلف هستند و این اختلاف ناشی از عوامل جغرافیایی، تاریخی و یا اجتماعی نیست، بلکه در متن آفرینش ریخته‌شده و این صرفا یک تفاوت سادهِ عضوی هم نیست، بلکه در هر سلول از سلول-های انسان نشانی از جنسیت او وجود دارد. و این می‌شود که برخی زن را ونوسی می‌نامند و مرد را مریخی! اما در نهضتِ برابری زن و مرد که از قرن بیست در اروپا مطرح شد و به تبعیت از آن‌ها کل دنیا فرا گرفت، عمدا یا سهوا تساوی به‌جای تشابه به‌کار رفت و انسان بودنِ زن، موجب فراموشیِ زن بودنِ او شد. البته این بی‌توجهی را نمی‌توان به حساب شتاب و غفلت این نهضت در نظر گرفت، بلکه عواملی بودند که می‌خواستند از این موضوع استفاده کنند. کارخانه‌داران و صاحبان سرمایه برای این‌که زن را از خانه به کارخانه بکشند و از نیروی او بهره‌کشی کنند، این وضوع را مطرح کردند. زنان، کارگران ارزان‌تری بودند و کارفرمایان آنان را بر مردان سرکش‌سنگین قیمت ترجیح می‌دادند. بعد از انقلاب صنعتی و تکامل ماشینیسم بازِ دیگر سرمایه‌داران به فکر بهره‌کشی افتادند اما نه از قدرت‌بدنی او! این بار زیبایی و جاذبه ‌او را در نظر گرفتند و همچنین کنار گذاشتن شرافت و حیثیت او را.

بدبختی‌های جدید او به فراموشی سپردنِ زن بودن او بود به نام انسانیت! آن هم در زیر پوشش زیبای تساوی زن و مرد.

- مسئله دیگری که به وفور مطرح می‌شود و باز هم جگر خیلی‌ها را می‌سوزاند، مسئلهِ جیرخوار بودن زن و وابسته بودنش به مردی که رئیس خانواده شناخته‌ می‌شود است.

از بحثِ حسِ حمایت گرفتن مرد و تکیه کردن زن که بگذریم؛ بیایید به‌جای کلی گویی کمی به مثال‌ها و جزئیات توجه کنیم. می‌دانم که اگر اسم نفقه را بیاورم خیلی از ما حق در خدمت گرفتن زن به وسیله مرد را نفقه می‌دانید و می‌گویید بالاخره بدون هیچی که نمی‌شود! اما این تمامِ حقِ یک زن نیست. اسلام به زن حق داد که مالک شود، تحصیل و ثروت کند و به مرد اندکی حق تصرف در مال زن را نداده‌است و در عین حال بر مرد لازم ست که بودجه خانواده و بودجه شخصی زن را بپردازد، حتی اگر زن میلیونر باشد. قرآن کریم، سیزده قرن قبل از مطرح کردنِ تساوی حقوق زن و مرد و استقلال اقتصادی او، به زن استقلال اقتصادی داد و دست مرد را از مال او کوتاه کرد و از طرف دیگر با برداشتن مسئولیت تامین بودجه از دوش زن، هر نوع اجبار و الزام برای دویدن به دنبال اندکی پول، شکست غرور، از بین رفتن زیبایی و زنانگی... او را معاف کرد.

 

سخن آخر

تعداد مجازِ واژگانِ به‌کار رفته شده دارد از حد استادارد می‌گذرد و باید سخن را کوتاه کنم و به همین دو نمونه اکتفا.

اما تمام چکیده این کتاب می‌خواهد این را بگوید که اسلام نمی‌خواهد مثل خیلی از نهضت‌های امروزی زن و مرد را به جان هم بیندازد، یک روز نهضتی برای آزادی زن برخیزد و یک روز مرد از حقوق پایمال شده‌اش دفاع کند. زن و مرد در اسلام همان زن و مرد در طبیعت هستند. با همان ویژگی‌های طبیعی. با همان نازی که در زن هست و همان نیازی که در مرد. مرد همان تکیه‌گاه است و زن ، مایه آرامشِ مرد. زن باقی ماندنِ زن، یعنی باقی ماندن جمال و غرور زیبایی او و مرد نیز ، نیاز روحی خود را در حمان حسِ زنانه زن یافته است. همان ویژگی‌هایی که آرامش دو طرف را فراهم می‌کند و به بقای نسل کمک. و چه آرامشی بالاتر از این‌که هر کدام در نقش طبیعی خود باشند.

 

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
m_fanaei
m_fanaei
٩٤/٠١/٢٠
١
٠
"کارخانه‌داران و صاحبان سرمایه برای این‌که زن را از خانه به کارخانه بکشند و از نیروی او بهره‌کشی کنند، این وضوع را مطرح کردند. زنان، کارگران ارزان‌تری بودند و کارفرمایان آنان را بر مردان سرکش‌سنگین قیمت ترجیح می‌دادند. بعد از انقلاب صنعتی و تکامل ماشینیسم بازِ دیگر سرمایه‌داران به فکر بهره‌کشی افتادند اما نه از قدرت‌بدنی او! این بار زیبایی و جاذبه ‌او را در نظر گرفتند و همچنین کنار گذاشتن شرافت و حیثیت او را." و "و چه آرامشی بالاتر از این‌که هر کدام در نقش طبیعی خود باشند" عالی بود متن ممنون، بله من هم با شما موافقم و همیشه گفتم فمنیست بیشتر علیه زن ها بوده تا به نفع اون ها....خدایی که انسان ها رو آفریده به خوبی از استعدادها و نیازهای اونا خبر داره. مرسی از متن فوق العاده تون واقعا چسبید :) کتاب استاد هم که حجت رو بر ما تمام کرده :))
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢١
٠
٠
دقیقا! تمام این متن رو میشه توی همین یک جمله که درمورد خدا گفتین خلاصه کرد:) ممنون از نظر خوبتون:)
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٠
١
٠
دوستان بابت این همه غلط و غلوط املایی و تایپی که در متن هست عذرخواهم، من خیلی با عجله تایپ کردم و بعد از این یک اصلاحیه فرستادم و ایرادها رو اصلاح کردم اما گویا ایمیل رو دیر فرستادم و متن اولیه منتشر شده، شرمنده :)
k_shamshiri
k_shamshiri
٩٤/٠١/٢٠
١
٠
ولی در عوض خیلی متن قشنگ و به موقعی بود. ممنونم از زحمتی که کشیدید خواهرم :-))
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢١
١
٠
از لطفتون خیلی خیلی متشکرم اقای شمشیری :)
فو فا نو
فو فا نو
٩٤/٠١/٢٠
٠
٠
اقا خدا خیرت بده. من همیشه خودمو سرزنش میکردم به خاطر اینکه بابام باید خرج منو بده. الان دیگه میتونم با خیال راحت بخوابم. ممنون. خیلی ممنوووووووووون ^________^
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢١
٠
٠
خخخ :))) هیچگونه عذاب وجدان و نگرانی به دلت راه نده و با خیال اسوده سر بر بالین بذار:دی خواهش میشه:)
خاصـ استم
خاصـ استم
٩٤/٠١/٢٠
٠
٠
سلام سحر جان عزیزم پرسیدی از یونی تون؟
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢١
٠
٠
سلام:) اره عزیزم، حتما بایددانشجوی فردوسی باشی و کارتت رو نشون بدی
faranak_b
faranak_b
٩٤/٠١/٢١
٠
٠
خیلی خوب. باید حتما شرح مفصل کتاب رو خوند. ممنون از شما :)
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
خواهش میشه فرانک جان:)
دختر آریایی
دختر آریایی
٩٤/٠١/٢١
٠
٠
همیشه متنای شما رو میپسندم...یه تفکر عمیق ومطالعه ودیدِ باز پشتشونه...گاهی وقتا لازمه که بعضی چیزا دوباره وچندباره به آدم تذکر داده بشه وباعث بشه بیشتر راجع بهشش فک کنه...مرسی از تأملی که شما باعثش شدین:)این کتابو هم تو برنامم هست که هرچه زودتر بخونمش..!موفق باشی دوست عزیز(^_^)
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
بله حتما بخونیدش، خیلی از چیزا براتون روشن میشه، این فقط بخش خیلی کوچیکی از کتاب بود، خواهش می کنم و ممنونم از نظر لطفتون:)
آسمانه
آسمانه
٩٤/٠١/٢١
٠
٠
موافقم با هات هزار درصد :)) ممنونم سحر جان :)
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
من و تو که همیشه موافقیم با هم؛) خواهش می کنم نعیمه جان:)
anahita_r
anahita_r
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
زن و مرد دو وجود به هم وابسته اند و اگر یکی دچار نقصان بشه متوجه اون یکی هم میشه. اما من منظورتون رو از این جمله ها نفهمیدم. "زن و مرد در اسلام همان زن و مرد در طبیعت هستند. با همان ویژگی‌های طبیعی" طبیعی ینی چی ؟ شما در چه زمان و چه مکانی رو منظورتونه؟ "زن باقی ماندنِ زن، یعنی باقی ماندن جمال و غرور زیبایی او و مرد نیز .."، زن با قی ماندن دقیقا منظور چه ویژگی !؟ متن خیلی ابهام داره. اما الان فضا وجامعه و وضعیت اقتصادی خیلی فرق کرده. این درسته که زن و مرد هر کدوم توانایی ها و ظرفیت هایی دارند . اما بد نیست هر کدوم کمابیش تا آنجاییکه می تونند به نقش های همدیگه نزدیک بشند و مقداری از آنها رو به عهده بگیرند. در ضمن این باقی ماندن غرور و زیبایی بسته به افراد متفاوته. وآیا اینکه یک زن کاری که با نهایت علاقه در بیرون خانه انجام میده به او صدمه می زنه درسته؟
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
خب این یک بحث مفصل بود در این کتاب و شاید بهتر بود بیشتر توضیح می دادم، ما مبحثی داریم به نام منابع حقوق طبیعی که در کل میگه که اساس و مبنای حقوق طبیعی و فطری هر موجودی خود طبیعته، ینی اگه یکدانسان از حقوق خاصی برخورداره که اسب و ماهی و... ازش برخوردار نیستن ریشه اش در خود طبیعت و خلقت و آفرینشه...طبیعتا در موضوع حق و حقوق زن و مرد در اسلام مبنای ما همون طبیعت و افرینش هر کدوم از دو جنس هست، این توضیح کلیش بود. اون قسمت زن باقی ماندن زن هم فکر می کنم خیلی واضح باشه، منظورم همون غرایز‌ و احساساتی هست که در یک مرد نیست...درمورد گذشت زمان هم باید بگم یکی از ویژگی های مثبت دین اسلام اینه که قابل انطباقه.... درمورد بحث علاقه هم که مطرح کردین، من نمیگم که هیچ خانمی نباید بره بیرون از خونه کار کنه اما بالاخره در زندگی مشترک هر دو طرف یک سری وظایف دارن که باید انجام اون وظایف رو از همه چیز مهم تر بدونن حالا اگر خانومی به کاری علاقه داره میتپنه درصورتی که به خودش و به زندگی مشترکش آسیبی وارد نشه، اون کار رو انجام بده
رویا خانوم
رویا خانوم
٩٤/٠١/٢٢
٣
٠
کل متن ررو نخوندم. چون کلا با این بحث موافق نیستم. زن و مرد از دو جنس متفاوتن پس قطعا حقوق متفاوتی هم دارن. البته این نباید باعث ضایع شدن حقی از یکی از طرفین بشه.متاسفانه ضایع شدن حق چیزیه که امروز صدای خانوم ها رو بلند کرده و جنبش های فمینیستی راه انداخته
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
١
٠
منم با این که میگین حق خانم ها ضایع میشه موافقم اما نظرم اینه که راه حلش در این نهضت های فمینیستی نیست! این نهضت ها خودشون مشکلات دیگه ای رو ب وجود میارن! راه حلش در خود اسلام و حقوقی که برای زن قرار داده هست، کل این متن هم داره به همین سوال جواب میده
رویا خانوم
رویا خانوم
٩٤/٠١/٢٣
٠
١
ببخشید سحر جان اما با این حرفت هم موافق نیستم. اسلام اتفاقا دینی که اکثر قوانینش مردونس
هاچ
هاچ
٩٤/٠١/٢٢
١
٠
ببین من به این کار ندارم که اروپایی ها این رو مطرح کردن و به واسطه ش فقط می خواستن در ازای بهره کشی بیشتر، مزد کمتری پرداخت کنن. اگه واقعا اینجوری بوده پس اونا هم اشتباه کردن. اما این دلیل نمیشه که ما درست بگیم! آره حق تحصیل داره. حق پول داشتن داره. اما همش زیر نظر مرد. بدون اجازه ی مرد نمیشه رفت بیرون. نمیشه کار کرد. اما آیا برای مرد هم این طور هست؟!!!!! هنوز شهادت زن و مرد در دادگاه برابر نیست. هنوز زن رو به عنوان یک انسان کامل نمیشناسن. همیشه گفتم؛ اینجا زندگی برای زن گل و بلبله، اما فقط در حد یک حرف.
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
ببین کوچک ترین جوامع هم نیاز ب یک رییس و مدیریت دارن! من نمیگم مطلقا یک مرد در هر خانواده ای باید مدیر باشه اما حس مدیریت در هر مردی هست و اینو من و یا بقیه نمیگن! این خلقت خداست و اسمش بی عدالتی هم نیست، زن ذاتا دوست داره به کسی تکیه کنه و مرد ذاتا دوست داره از کسی حمایت کنه، این اسمش زور گفتن نیست و زورگویی فرق میکنه و خوب هم نیست...من نمیگم این جا گل و بلبله! من فقط نظر خود اسلام رو در نظر گرفتم وگرنه در خیلی از موارد کشور ما فقط و فقط به ظاهر اسلامیه...
هاچ
هاچ
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
میدونی دلم برای کمرنگ کردن انسانیت زن میسوزه....
رویا خانوم
رویا خانوم
٩٤/٠١/٢٣
٠
٠
متاسفانه ما جتیی زندگی میکنیم که حقوق زن به شدت ضایع میشه فقط و فقط به اسم اسلام :|
علیرضا
علیرضا
٩٤/٠١/٢٣
١
٠
بیشتر این مواردی که گفتید دلایل کاملا منطقی داره. مثلا همین برابری شهادت زن و مرد که گفتید. شما قبول دارید خانوم ها به خاطر ساختار وجودیشون خیلی خیلی بیشتر از آقایون احساسی هستند یانه؟ اگر جوابتون منفیه که کلا بحث فایده نداره! ولی خب فکر نمیکنم جواب منفی بدید. پس باید این رو هم قبول کنید که شاید خیلی از تصمیمی گیری ها با احساس و یا تحت تاثیر احساسات باشه. به همین دلیلِ که میگن شهادت دو زن برابر با یک مردِ. همچنین در کنار این ها خیلی چیزها هم هست که دقیقا برعکس و خیلی از ما نمیدونم! بازم مثلا میزنم در مورد همین حقوق قضایی «اگر مردی مرتد شود حکم او قتل است ولی اگر زنی مرتد شود حکم او قتل نیست» خب اگر اینجور باشه ما هم باید اعتراض کنیم که چرا مساوات بر قرار نیست! یا تو بعضی از مسائل قانونی اصلا مردها نمیتونن شهادت بندن و فقط خانوم ها میتونن شهادت بدند. | به طور کل خیلی وقتها به ما فقط نیمه خالی لیوان رو نشون میدند که معمولا هم همین باعث خیلی از سردرگمی ها میشه.
علیرضا
علیرضا
٩٤/٠١/٢٤
١
٠
یک چیز دیگه. دین اسلام همیشه زن و مرد رو دارای حقوق مساوی میدونه اما این به معنی تشابه حقوق نیست. دقیقا عکس چیزی که غربی ها میگن! اصلا وجود زن برای کار کردن سخت نبوده و نیست! همونطور که ساختار زیستی زن و مرد مشابه هم نیست. حقوق شون هم نمیشه که دقیقا شبیه به هم باشه! قطعا باید با هم فرق کنه؛ اینجاست که تشابه با تساوی فرقش رو نشون میده. حقوق مساوی به معنای تشابه حقوق نیست. ما یاد گرفتیم همیشه مقایسه کنیم...
m-nik110
m-nik110
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
کاملا موفقم خیلی یادداشت خوبی بود زن باید زن بماند و مرد هم مرد بماند مکمل هم هستند نه مقابل هم!
سحر نیکوعقیده
سحر نیکوعقیده
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
مکمل هم هستند نه مقابل هم! خیلی جمله خوبی بود! ممنون بابت نظرت مریم جان..
2nyadideh
2nyadideh
٩٤/٠١/٢٢
٠
٠
بله...اینجوریاست....مرسی از شما شیک نوشتــــــــی (^_^)
فاطمه خانووم
فاطمه خانووم
٩٤/٠١/٢٣
٠
٠
مرسی سحر عزیز بسیار عالی:)))
علیرضا
علیرضا
٩٤/٠١/٢٤
٠
٠
خانوم نیکو عقیده ممنونم از یادداشت خوبتون.
پربازدیدتریـــن ها
شعری سروده خودم

بعد تو

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

شاید دلیل خلقتت آغوش باشد!

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

سکوت پاییزی

٩٥/٠٩/١٤
امان از این همه ناهماهنگی

یک نفر با من هماهنگ شود

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

چشم هایم باز شد٬ دیدم کنارم نیستی

٩٥/٠٩/١٨
لطفا شفاف بگویید

مسابقه ی غسل

٩٥/٠٩/١٣
گیج شده ام

حال این روز

٩٥/٠٩/١٤
به دنبال آیه های عذاب

سید حسن آقامیری کیست؟

٩٥/٠٩/١٤
ترانه ای سروده خودم

دل بهونه گیر

٩٥/٠٩/١٥
عمق فاجعه

آرایشگاه

٩٥/٠٩/١٥
معرفی فیم دریا سالار

لطف خدا بود

٩٥/٠٩/١٤
داستان کوتاه

به همین سادگی / قسمت دوم

٩٥/٠٩/١٤
نامه ی کشف شده ی قدیمی ترین دانشجوی دانشگاه بیرجند

مجمع الأدبا

٩٥/٠٩/١٥
اندر حکایت آموزش مسائل جنسی به کودکان

بچه از کجا میاد؟

٩٥/٠٩/١٦
ترسیده ام انگار

دلم مى خواهد همه چيز را بسوزانم!

٩٥/٠٩/١٣
چرا همیشه همه چیز را آماده می خواهیم؟

دوستت دارم های ناگفته

٩٥/٠٩/١٥
باید بشوی همان آدم سابق

آفرینش برای خوب بودن

٩٥/٠٩/١٤
شعری سروده خودم

چشم هایت شبیه پاییزند...

٩٥/٠٩/١٨
اندر مصائب شغل من

پرنیا؟ پریا؟ پریان؟ پرنیان؟

٩٥/٠٩/١٣
شعری سروده خودم

ناز نگاه

٩٥/٠٩/١٤