نگاهی به صادرات و واردات کلمات در زبان فارسی!
قطره‌ای از دریای زبان‌مان

نگاهی به صادرات و واردات کلمات در زبان فارسی!

نویسنده : صالح یعقوبی زابل

مدتی ست که مسئله بومی‌سازی واژه‌های بیگانه در زبان پارسی به یکی از بحث‌های روز تبدیل شده است! البته به دلیل عجیب بودن بسیاری از واژه‌های جدید، مطالب طنز و جک‌های بسیاری در این باره تولید شده، در این مدت متوجه شدم که این موضوع در جیم هم مورد بحث است به همین علت خواستم تا از زاویه دیگری به این موضوع بپردازم.

قرن‌ها پیش که سفر دشوار بود، زبان هر منطقه دست نخورده باقی می‌ماند که از نظر نگارنده به سود زبان نبود، زیرا جلوی غنی شدنش را می‌گرفت، کسانی که متعصبند اجازه نمی‌دهند واژه‌های بیگانه وارد زبان‌شان شود و اصرار دارند واژه‌ها با ضبط قدیمی تلفظ شوند، در حالی که باید زبان صادر کننده و وارد کننده کلمه باشد تا ایستا و راکد نماند... البته زبان قدرت بالندگی زیادی دارد و اگر همه ادیبان متعصب دست به دست هم دهند، باز هم نخواهند توانست جلوی حرکت رو به رشد زبان را بگیرند و همین که هزاران کلمه از زبانی به زبان دیگر رفت و آمد کرده و می‌کنند، نشان می‌دهد که زبان به قوانین ادیبان کاری ندارد.

اگر بخواهیم واژه‌های غیر فارسی را که در فارسی رایجند بنویسیم باید این مطلب را تا قسمت‌های بیشماری ادامه دهیم به همین علت فقط چند نمونه که از فرانسوی و یونانی به فارسی راه یافته‌اند می‌نویسم: اسانسور، الیاژ، املت، پالتو، تراس، تراخم، خاویار، دیکته، رژیم، رفوزه، سانسور، سرامیک، سیمان، شیک، صابون، کنکور، کودتا و...

بسیاری از واژه‌های عربی که در فارسی رایجند در عربی معنای دیگری دارند و بیشترشان در زمان ترک‌های عثمانی دارای معانی جدید شده‌اند: ابتدائی عرب می‌گوید بدائی، تولید (انتاج)، تمدن (مدنیه)، مذاکره (مفاوضه)، اعراب به نگهبان می‌گویند رقیب، به فریفتن می‌گویند غرور، به چهره می‌گوند وجه و...

بعضی کلمات هم اصالتا پارسی هستند اما ما آن‌ها را با تلفظ عربی به کار می‌بریم مثل همین پارسی که می‌گوییم فارسی، دهگان (دهقان)، شترنگ (شطرنج)، پیل (فیل)، چندل (صندل) و...

واژه‌های بسیار زیادی هم در دیگر زبان‌ها رایجند که اصل آن‌ها فارسی است، مانند شغال که در روسی SHAKAL ، در فرانسوی CHAKAL، در انگلیسی JACKAL، در  آلمانی  SCHAKA گفته می‌شود.

واژه‌هایی هم هستند که فکر می‌کنیم باید کاملا فارسی و کوجه بازاری باشند ولی اینطور نیست (چسان فیسان) از واژه روسی (cossani fossani) به معنی آرایش شده و شیک پوشی است، زپرتی از واژه روسی (zeperti) به معنای زندانی است، زمانی که قزاق‌های در ایران بودند وقتی سربازی به زندان می‌افتاد، می‌گفتند یارو زپرتی شده و کم‌کم به معنای امروزی در آمد که یارو اوعضاش خراب شده. فاستونی پارچه ایست که نخستین بار در ایالت بوستون آمریکا بافته شد و باستونی به فاستونی تبدیل شد.

برای هر بخش مثال‌های متعددی وجود دارد اما برای این‌که شما دوستان حوصله خواندن این مطلب را داشته باشید به همین مثال‌ها اکتفا شد، باشد که مقبول واقع شود

با تشکر از استاد مصطفی گلیاری

 

برچسب ها
درباره نویسنده
نظرات کاربران
کد امنیتی
دلنیا
دلنیا
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
واقعابرای من جالبببببببب بودباتشکرازشماواستادگلیارییییییییییی
sali
sali
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
ممنونم. خوشحالم خوشتون آمده. منم از ایشون تشکر میکنم
samira_h
samira_h
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
من دیه هیچ صوبتی ندارم خخخخ
سمیرام
سمیرام
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
سانسور شده کامنتم خخخخ انقد که بی ادبم خخخ به جون خودم من یه کلمه از متن و گفتم خخخخخ
sali
sali
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
منم که اصلا نمیتونم حدس بزنم او کلمه چی بوده!!!! خخخخخخ
samira_h
samira_h
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
من همچین آدمیم خخ کلماتی مد نظرمه که هیچکی نمیتونه حس بزنه خخخخخ :D
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
خخخخخ. دقیقا... البته این متن هم کلمه ی عجیب غریب زیاد داشت!!!
r_roshnavand
r_roshnavand
٩٣/١٠/١٤
٠
١
سلام ... اين چند مثال رو بارها يدده‌ام و برايم اهميت ندارد ولي منظور شما را از عنوان دوباره آنها متوجه نشدم؟
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٢
٠
سلام. تک تک این مثالها رو از مطالب مختلف جمع کردم. دلیل خاصی نداشت و فقط تو این مدت هم تو سایت و هم تو جیم کاغذی چند مطلب در مورد بومی سازیه کلمات نوشته شد. منم خواستم از دید خودم یه مطلب در این مورد بزارم و در نهایت هم بگم از نظر من شاید خیلی کار درستی نباشه یه سری کلمات رو بومی ساختن...
r_roshnavand
r_roshnavand
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
سلام من هم با «در نهایت هم بگم از نظر من شاید خیلی کار درستی نباشه یه سری کلمات رو بومی ساختن» موافق هستم
2nyadideh
2nyadideh
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
این که همش شد واردات :((( افق چی؟؟ افق برا خودمونه یا اونم از بلاد بیگانس؟؟ اینروزا تو مودشم یک هتل اونطرفا بزنم :|
sahar_m
sahar_m
٩٣/١٠/١٤
١
٠
مرفه بی درد هتل ساز
2nyadideh
2nyadideh
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
مرفه کجا بود...برا آرامش خودم و اون دسته افراد طفلکی تر از خودمه که گذرشون زیاد اون طرفا میافته (-_-)
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
کلمات صادراتی خیلی خیلی زیاد پیدا کردم. یه کلماتی که تعجب کردم که پارسی هستش اما راستش رو بگم یکم تنبل بازی در آورم واسه تایپش... هر کدومش تو 4.5تا زبان رفته بود و تنبلیم شد که خارجیه همشونو بنویسم. به عنوان مثال ستاره فارسی هستش. و انگلیسی. روسی. المانی. و فرانسوی از پارسی این کلمه رو وام گرفتن. تو همه ی این کشورا به عنوان اسم بانوان هم استفاده میشه که تو هر کشور یه کلمه ی خاص میشه... افق اینتر نشنال هستش و همه میتونن اونجا محو بشن به شرطی که قول بدن گم نشن!!! که دیگه با هتل شما هیچکی گم نمیشه...!!
2nyadideh
2nyadideh
٩٣/١٠/١٦
٠
٠
ببینین این تنبل بازی شما با روحیه ما چکار میکنه؟؟؟ باز خوبه یه سریا سر به بیابون میذارن اگه همه میومدن افق محو بشن که رسما بیچاره میشدیم.... واجب شد تصمیممو برا ساخت هتل عملی کنم :)))))) مرسی از توضیحتون...دفعه بعد برا روحیه گرفتن ماهم که شده در بخش توضیح وارداتش تنبل بازی در بیارین :))
s_mostafa_b
s_mostafa_b
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
جالب بود، ممنون!
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
تشکر از شما که خوندید... به جیمی هم خوش آمدید
sahar_m
sahar_m
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
خیلی متن جالبی بود مرسی.
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
خوشحالم خوشتون آمده... ممنون
خورشید
خورشید
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
جالب بود بسی :)
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
تشکر از لطفتون.... خیلی ممنون
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
سلام: خیلی خیلی جالب بود.بعضی کلمات که گفتید نمی دانستم که فارسی هستند.متشکرم
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
سلام. واقعا خوشحالم که خوشتون آمده استاد حسنی... خدارو شکر.... تشکر از شما که وقت گذاشتید.
سلیمان حسنی
سلیمان حسنی
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
سلام: خواهش میکنم سلامت و شادکام باشید.
s_mohsen
s_mohsen
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
واقعا همه اینا خارجگینی بود و ما نمیدونستیم؟؟؟
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
خیلی چیزا هست که ما نمیدونیم داداش...! ممنون که خوندی.
S_sad
S_sad
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
واقعا جالب بود :)
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
ممنونم از شما. به جیمی هم خیلی خوش آمدید....
k_shamshiri
k_shamshiri
٩٣/١٠/١٤
٠
٠
نکته های تازه و جدیدی رو متوجه شدم. ممنونم از زحمتی که کشیدید و وقتی که گذاشتید.
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
خوشحالم خوشتون آمده آقای شمشیری، تشکر از شما استاد.
Mehrenaz
Mehrenaz
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
وقتی داشتم متنتون رومیخوندم به این فکر میکردم که اگه تو حرفام از این کلمات استفاده کنم تا سه ماه مسخرم میکنند. یکبار به یکی گفتم واست پیامک اومده تا مدت ها داشت بهم میخندید.فکر کنم اگه مثلا از کلماتی مثل دندون آبی اسفاده کنم تو کما بره بنده خدا:/،،،،،،،ممنون بابت اطلاعاتی که دادین
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
دقیقا به نکته جالبی اشاره کردید، یه موضوع دیگه هم هست... بعضی چیزا اختراع خود خارجیا هستش ، خودشون درست کردن خودشونم هر اسمی بخوان روش میزارن. ما هم به عنوان مصرف کننده فکر کنم حداقل کاری که میتونیم بکنیم اینه که به اسمی که گذاشتن احترام بذاریم. مثل این میمونه که اونا بیان مثلا برای سنتور که یه ساز ایرانی هستش یه اسم دیگه خودشون بزارن. بعد خود سر و صدا راه میندازیم!!!خخخ. حق با شماست، یه سری کلماتی هم که گذاشتن اینقدر عجیبه که فقط به صنعت جک سازیه ایران کمک کرد و هیچ استفاده ی دیگه ایی هم نداره!!!
Atefe_K
Atefe_K
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
من از وقتی ی متن کوتاهی رو خوندم سعی میکنم بجای غذا از خوراک استفاده کنم بجای نفر از تن..بجای پارس سگ از هاپ هاپ....نمیدونم اون متنو خوندین ییان...چیزای جالبی بوند...بسی بسیار ممنون:)
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
شما اصلا خودتونو اذیت نکنید و از همون دستور زبان قبلی استفاده کنید... خواهش میکنم. ممنون از شما
Atefe_K
Atefe_K
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
:/دارم موفق میشما:///خخخخ
آسمانه
آسمانه
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
ممنون از مطلبتون جناب :)
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/١٥
٠
٠
از شما ممنونم که وقت گذاشتین و مطلب رو خوندین...
علی شرقی
علی شرقی
٩٣/١٠/١٦
٠
٠
از نگاه کارشناسانه شما ممنون
s_sali
s_sali
٩٣/١٠/٢٥
٠
٠
ممنون
پربازدیدتریـــن ها
یک پارچ آب سرد!

شرط ثبت نام

٩٥/٠٩/٠٩
شعری سروده خودم

ترافیک خیال

٩٥/٠٩/٠٧
میانه رو و دانا

امر به معروف و نهی از منکر وظیفه کیست؟

٩٥/٠٩/١٠
پاییز را مرگ می دانم

پاییز لعنتی

٩٥/٠٩/٠٦
قرار نیست بیایی!

بامداد پنجم آذر هزار و سیصد و نود و قلب

٩٥/٠٩/٠٦
گپ و گفتی کوتاه با دانشجویانی که در کنار تحصیل کار هم می کنند

کار کن، دانش بجو!

٩٥/٠٩/٠٧
طنز

نامه ای منصفانه به استاد

٩٥/٠٩/١١
شعری سروده خودم

حیف که روی من این جا به تو هم باز نبود

٩٥/٠٩/١١
برای پدر مهربانم

خورشید ِ گل فروش

٩٥/٠٩/٠٩
اراده

می خواستم خلبان شوم

٩٥/٠٩/٠٦
یکی این را به زندگی حالی کند

برزخ

٩٥/٠٩/٠٧
چه کاریست؟

فهم

٩٥/٠٩/٠٨
وقتی در 24 ساعت یک ملت عزادار می شود...

تراژیک ترین دو روز

٩٥/٠٩/٠٨
اگر ریزعلی می بود، شاید داستان طور دیگری رقم می خورد

جای دهقان فداکار خالی بود

٩٥/٠٩/١٠
لعنت به هرچه یاد تو را زنده می‌کند

تقویم های بی عدد / شعر

٩٥/٠٩/١٠
هنوز درد می کند

چوب استاد

٩٥/٠٩/٠٦
بارانی که نمی بارد

این هوا خفه مان می کند

٩٥/٠٩/٠٧
وقتی آقا جان، خانوم جان، بابا و مامان با هم پرکشیدند

بلیط رفت و بی برگشت!

٩٥/٠٩/٠٩
بیا همت کن رفیق

با دود و غبار هم مدارا ؟!

٩٥/٠٩/١١
قسمت اول: فراخوان

جایزه ادبی در قرون پیشین

٩٥/٠٩/٠٨